APEC Phú Quốc: từ tuần lễ hội nghị đến chiến lược dài hạn
APEC 2027 Phú Quốc là việc Việt Nam đầu tư đồng bộ hạ tầng giao thông, trung tâm hội nghị và dịch vụ lưu trú quanh một tuần lễ sự kiện, nhưng với mục tiêu biến các công trình tạm thời thành nền tảng phát triển kinh tế bền vững, định vị lại đảo Ngọc như một điểm đến hội nghị, du lịch và hợp tác quốc tế lâu dài.
Điều đáng nói ở APEC 2027 Phú Quốc không phải là quy mô sự kiện, mà là cách Việt Nam dùng sự kiện để thử một mô hình phát triển mới: hạ tầng xây cho APEC nhưng sống bằng kinh tế địa phương nhiều thập kỷ sau đó. Ngay từ đầu, những công trình hạ tầng Phú Quốc được xác định “không chỉ để phục vụ một kỳ APEC, mà phải tạo nền tảng phát triển lâu dài”. Nói cách khác, nếu APEC chỉ là điểm đến, hạ tầng mới của Phú Quốc chính là điểm xuất phát cho một cuộc chơi lớn hơn – cuộc chơi định vị đảo Ngọc trên bản đồ các trung tâm du lịch – hội nghị hàng đầu thế giới.
Hạ tầng hội nghị, sân bay, LRT: khung xương cho một nền kinh tế mới
Nhìn vào danh mục các dự án đang thi công, có thể thấy rõ APEC chỉ là cái cớ để Phú Quốc nâng cấp toàn bộ hệ hạ tầng. Trung tâm hội nghị APEC đã hoàn thành khoảng 98% phần kết cấu bê tông cốt thép, 93% kết cấu thép – một con số cho thấy tốc độ thi công hiếm thấy với một công trình phức tạp. Theo báo cáo trước đó, kết cấu bê tông của trung tâm này đã đạt 97-98%, phần lợp mái đã vượt 70% từ tháng 8/2026.
Song song với trung tâm hội nghị, Nhà biểu diễn đa năng đã đạt khoảng 97% kết cấu bê tông cốt thép và đang tăng tốc phần kết cấu thép để đồng bộ tiến độ. Ở phía cửa ngõ, nhà ga T2 Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc đã hoàn thành khoảng 95% kết cấu bê tông, đường cất hạ cánh số 2 đạt khoảng 85% và hướng tới hoàn thành trong năm để chuyển sang lắp đặt thiết bị, vận hành thử trước APEC. Trên mặt đất, tuyến ĐT975, Đại lộ APEC, tuyến đường sắt đô thị – tuyến LRT Phú Quốc – cùng khu tái định cư An Thới và các khu lưu trú đang được triển khai đồng thời trên nhiều mũi thi công.
Tiến độ thần tốc và cam kết chính trị: hạ tầng không thể nửa vời
Không có cam kết chính trị mạnh, những con số tiến độ trên là bất khả. Chiều 2/8, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc chủ trì cuộc họp tại An Thới để rà soát toàn bộ hạ tầng phục vụ sự kiện đối ngoại lớn nhất từ nay đến 2030. Ông nhấn mạnh, chuẩn bị hạ tầng cho APEC 2027 là nhiệm vụ rất quan trọng, cấp bách và được lãnh đạo Đảng, Nhà nước đặc biệt quan tâm. Đó là thông điệp rõ ràng: các dự án này không được phép chậm, càng không được phép dở dang.
Tốc độ “thay hình” của công trường cho thấy mức ưu tiên ấy đang được biến thành hành động. Ngay trong đánh giá tại hiện trường, lãnh đạo Chính phủ ghi nhận rằng chỉ sau 1-2 tháng, khu vực trung tâm hội nghị đã chuyển từ “rất ngổn ngang” sang “cơ bản hoàn thiện”, và tiến độ sẽ còn tăng tốc trong 1-2 tháng tới. Đằng sau nhịp độ thi công đó là lựa chọn chiến lược của chủ đầu tư: dồn nguồn lực cho Phú Quốc, chấp nhận giãn tiến độ một số công trình khác trong bối cảnh biến động địa chính trị, xung đột tại Iran đẩy chi phí nhiên liệu, vật liệu lên cao và khiến nguồn nhân lực căng thẳng.
Thiết kế cho tương lai: APEC chỉ là khách hàng đầu tiên
Điểm khác biệt lớn nhất của hạ tầng Phú Quốc lần này là tư duy “APEC chỉ là khách hàng đầu tiên”. Ngay từ khâu thiết kế, các công trình đã được xác định phục vụ một chu kỳ kinh tế mới, chứ không phải kết thúc sau tuần lễ hội nghị. Theo cam kết của nhà đầu tư, nhà ga T2 sẽ hoàn thành vào cuối tháng 3/2027, Trung tâm Hội nghị APEC trước ngày 30/4/2027, còn hai công trình chính hướng tới hoàn thiện mặt ngoài vào cuối tháng 10/2026 và nội thất vào cuối tháng 3/2027. Các mốc tiến độ này được gắn chặt với câu hỏi: “Sau APEC, hạ tầng dùng để làm gì?”.
Câu trả lời rõ ràng: trung tâm hội nghị APEC, nhà hát đa năng và tuyến LRT Phú Quốc phải trở thành nền tảng để đảo Ngọc đón dòng khách MICE, các sự kiện quốc tế, những lễ hội và trải nghiệm ở đẳng cấp cao nhất. Nếu trước đây Phú Quốc chủ yếu sống bằng du lịch nghỉ dưỡng mùa vụ, hệ hạ tầng mới cho phép hình thành một nền kinh tế dịch vụ bốn mùa. Nhưng để làm được điều đó, như đánh giá của các chuyên gia, “tư duy khai thác phải vượt khỏi cách làm theo từng sự kiện riêng lẻ”, nghĩa là mọi thiết kế từ khâu vận hành phải hướng tới khai thác dài hạn, thay vì chỉ tối ưu cho APEC.
APEC như điểm khởi đầu cho cuộc chơi toàn cầu của đảo Ngọc
Trong cái nhìn của nhiều người, Phú Quốc thường được so với Bali hay Phuket. Nhưng với APEC 2027, bài toán đặt ra đã vượt xa câu chuyện “đuổi kịp” các điểm đến châu Á. Việc lựa chọn Phú Quốc làm nơi đón các nhà lãnh đạo hàng đầu thế giới đồng nghĩa với việc đem thế giới đến một toạ độ đặc biệt của Việt Nam, nơi không chỉ đại diện cho một địa phương mà là hình ảnh của đất nước, con người và khát vọng Việt Nam trong mắt cộng đồng quốc tế.
Ở góc độ đó, APEC phải được xem là điểm khởi đầu của một cuộc chơi lớn hơn: định vị lại Phú Quốc, qua đó định vị lại hình ảnh Việt Nam trong quan hệ quốc tế. Hạ tầng hội nghị, sân bay, tuyến LRT Phú Quốc và mạng lưới đường bộ mới không chỉ nối các khu resort, mà còn kết nối đảo Ngọc với những chuỗi giá trị toàn cầu – từ du lịch cao cấp, logistics đến các hoạt động đối ngoại. Nếu hạ tầng sau APEC được vận hành với tư duy phát triển kinh tế bền vững, Phú Quốc có cơ hội trở thành “phòng khách” quốc tế của Việt Nam, nơi các sự kiện lớn liên tục diễn ra, tạo dòng thu ổn định và dài hạn cho địa phương.
