Đào tạo để kiến thức gắn với nhiệm vụ
Bồi dưỡng kiến thức quốc phòng, an ninh là hoạt động đào tạo giúp cán bộ, chiến sĩ nắm vững chủ trương, chính sách và pháp luật liên quan, từ đó vận dụng vào nhiệm vụ bảo vệ an ninh, chủ quyền và Tổ quốc. Hai khóa học do Vùng 3 Hải quân và Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 1 tổ chức cho thấy việc củng cố nền tảng này vẫn là yêu cầu thiết thực đối với lực lượng làm nhiệm vụ trên biển. Đây không nên chỉ là việc hoàn thành chương trình theo quy định: giá trị của lớp học nằm ở khả năng giúp người học hiểu rõ bối cảnh và phối hợp hiệu quả hơn khi thực hiện trách nhiệm chuyên môn. Nội dung đào tạo trải từ an ninh quốc gia, khu vực phòng thủ đến quản lý, bảo vệ biên giới, biển, đảo, qua đó đặt kiến thức an ninh trong mối liên hệ trực tiếp với nhiệm vụ của từng lực lượng.
Vùng 3 Hải quân tổ chức khóa học tại Đà Nẵng cho hơn 200 sĩ quan và quân nhân chuyên nghiệp, trong khi Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 1 khai mạc lớp bồi dưỡng dành cho đối tượng 3 và 4. Hai hoạt động có quy mô và nhóm học viên riêng, nhưng cùng phản ánh nhu cầu đào tạo có trọng tâm trong các đơn vị chuyên trách.
Hai đơn vị, nhóm học viên và cách tổ chức khác nhau
Sáng 4/11 tại Hải Phòng, Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 1 khai mạc lớp bồi dưỡng kiến thức quốc phòng và an ninh cho đối tượng 3 và 4 năm 2026. Khóa học kéo dài ba ngày, từ 4 đến 6/11, với học viên thuộc Bộ Tư lệnh Vùng, Đoàn đặc nhiệm phòng, chống tội phạm ma túy số 1 và số 2, cùng Đoàn Trinh sát số 1. Đây là cách tổ chức hướng tới nhiều bộ phận trong lực lượng, thay vì giới hạn ở một nhóm công tác đơn lẻ. Trong khi đó, Vùng 3 Hải quân tập trung bồi dưỡng cho hơn 200 sĩ quan và quân nhân chuyên nghiệp tại Đà Nẵng. Việc phân nhóm theo đối tượng và đơn vị giúp chương trình đáp ứng yêu cầu đào tạo của từng lực lượng; điều quan trọng là nội dung phải đủ sát thực tế để người học có thể chuyển hóa thành năng lực tham mưu và thực thi nhiệm vụ.
Sự khác biệt về địa điểm, thành phần và thời lượng không làm thay đổi mục tiêu chung: trang bị nền tảng quốc phòng, an ninh cho những người trực tiếp phục vụ trong lực lượng biển. Với lớp của Cảnh sát biển 1, việc tổ chức riêng cho hai đối tượng theo quy định cũng nhấn mạnh yêu cầu đào tạo đúng nhóm, đúng nội dung.
Từ chủ trương đến năng lực bảo vệ chủ quyền
Chương trình tại Cảnh sát biển 1 đề cập quan điểm, chủ trương về an ninh quốc gia và xây dựng thế trận an ninh nhân dân; chính sách dân tộc, tôn giáo; các trạng thái quốc phòng, tình trạng khẩn cấp; xây dựng khu vực phòng thủ; và quản lý, bảo vệ chủ quyền biên giới, biển, đảo. Học viên cũng được trang bị kiến thức về dân quân tự vệ, lực lượng dự bị động viên và pháp luật về giáo dục quốc phòng, an ninh. Khóa học của Vùng 3 Hải quân có các nội dung tương ứng, đồng thời đề cập kết hợp phát triển kinh tế - xã hội với củng cố quốc phòng, an ninh, bảo vệ an ninh chính trị, kinh tế, văn hóa, tư tưởng và phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc.
Lý do tổ chức không dừng ở việc phổ biến kiến thức: lớp học nhằm giúp cán bộ, chiến sĩ nắm chắc đường lối, chính sách và pháp luật để tham mưu, thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, an ninh và bảo vệ chủ quyền hiệu quả hơn. Đó là mục tiêu đúng hướng, nhưng hiệu quả cuối cùng phụ thuộc vào việc người học biết vận dụng nội dung vào công việc hằng ngày, chứ không chỉ ghi nhớ bài giảng. Ở khóa Vùng 3 Hải quân, ban tổ chức đánh giá mức độ tiếp thu khi kết thúc khóa học; kết quả là căn cứ cấp chứng nhận theo quy định.
Đào tạo cần được nối tiếp bằng vận dụng
Hai khóa bồi dưỡng cho thấy đào tạo kiến thức quốc phòng và an ninh đang được triển khai trong các đơn vị chuyên trách theo nhóm học viên và yêu cầu riêng. Từ sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp của Vùng 3 Hải quân đến học viên thuộc các đơn vị của Cảnh sát biển 1, điểm chung là cần hiểu vững những vấn đề gắn với chủ quyền, an ninh và tổ chức lực lượng. Việc kiểm tra, đánh giá cuối khóa là bước cần thiết để xác nhận mức độ tiếp thu, còn yêu cầu quan trọng hơn là đưa kiến thức vào tham mưu và xử lý nhiệm vụ thực tế. Bồi dưỡng quốc phòng chỉ phát huy trọn giá trị khi nội dung học không tách rời công việc trên biển. Vì thế, tổ chức lớp đúng đối tượng và đánh giá kết quả cần đi cùng việc duy trì khả năng vận dụng sau đào tạo.
