Chuyển đổi số Thái Nguyên: từ phong trào thi đua đến chiến lược tăng trưởng
Chuyển đổi số Thái Nguyên là quá trình tỉnh coi khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và hạ tầng dữ liệu là trụ cột phát triển, gắn các nhiệm vụ này với trách nhiệm từng cơ quan, doanh nghiệp và người đứng đầu, nhằm nâng cao năng suất lao động, hiệu quả quản trị và chất lượng phục vụ người dân, đồng thời tạo nền tảng cho công nghiệp bền vững và phát triển kinh tế xanh. Quan điểm trung tâm của tỉnh là: chuyển đổi số không phải phong trào, mà là lựa chọn chiến lược để nâng chất tăng trưởng. Thay vì treo khẩu hiệu, phong trào thi đua về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được triển khai theo Nghị quyết 57-NQ/TW, với yêu cầu rõ ràng về kết quả và trách nhiệm.
Cách làm này đáng chú ý ở chỗ Thái Nguyên chủ động xây nền hạ tầng số, hạ tầng dữ liệu và hạ tầng khoa học – công nghệ, song song với việc đưa công nghệ vào quản lý nhà nước, giáo dục, y tế, sản xuất và đời sống. Đó là lựa chọn đúng thời điểm: lợi thế lao động giá rẻ đã dần cạn, cạnh tranh chuyển sang chất lượng, công nghệ và giá trị gia tăng. Khi tỉnh dùng phong trào thi đua như công cụ buộc bộ máy và doanh nghiệp phải chuyển dịch tư duy, chuyển đổi số mới có cơ hội "đi vào thực chất" chứ không dừng ở mô hình trình diễn. Các chương trình “Bình dân học vụ số”, “Bình dân học AI” mở rộng kỹ năng số cho người dân, tạo nền nhân lực phù hợp với một nền kinh tế số và kinh tế xanh đang hình thành.
Năng suất công nghiệp tăng gần 20%: dấu hiệu chuyển từ rộng sang chiều sâu
Nếu phải chọn một chỉ báo cho thấy công nghiệp bền vững đang hình thành tại Thái Nguyên, đó chính là năng suất. Trong khi sản xuất và xuất khẩu tăng mạnh, số lao động trong các doanh nghiệp công nghiệp chỉ tăng khoảng 0,6%, nhưng năng suất lại tăng tới 19,88%. Đây không phải con số đẹp để báo cáo, mà là bằng chứng cho thấy động lực tăng trưởng đã dịch chuyển: thay vì mở rộng nhà xưởng và tuyển thêm công nhân, doanh nghiệp buộc phải đầu tư công nghệ và quản trị để nâng cao năng suất lao động.
Trường hợp Công ty CP Đầu tư và Thương mại TNG là ví dụ rõ ràng: doanh thu 6 tháng đầu năm tăng 20,5%, hoàn thành hơn 51,2% kế hoạch năm, nhưng không gắn với việc tăng mạnh số lao động. Mỗi chuyền may của TNG được kết nối với hệ thống quản trị sản xuất bằng phần mềm; dữ liệu thời gian thực cho phép bộ phận kỹ thuật điều chỉnh khi một công đoạn chậm tiến độ, tối ưu bố trí lao động, cấp phát nguyên phụ liệu và kiểm soát chất lượng. Đầu tư thiết bị hiện đại, quản trị tinh gọn và đào tạo kỹ năng thay thế chiến lược “tuyển thêm người”. Đây là bước chuyển khó nhưng cần thiết để nâng cao năng suất lao động và tạo dư địa tăng trưởng dài hạn cho công nghiệp Thái Nguyên.
Hợp tác với MobiFone: đặt nền cho chính quyền số và kinh tế xanh
Trong bối cảnh chuyển đổi số Thái Nguyên được xác định là trụ cột tăng trưởng, việc đại diện lãnh đạo UBND tỉnh và MobiFone ký kết thỏa thuận hợp tác về chuyển đổi số giai đoạn 2026–2030 là một bước đi mang tính thiết kế hệ thống, không phải hoạt động lễ nghi. Thỏa thuận tập trung vào 5 mảng: chính quyền số, hạ tầng số, kinh tế số, xã hội số và nghiên cứu ứng dụng công nghệ, đổi mới sáng tạo. Nói cách khác, tỉnh chọn cùng một đối tác công nghệ để đồng bộ từ nền tảng quản trị đến các dịch vụ số cho doanh nghiệp và người dân.
Nhờ triển khai các giải pháp số đồng bộ, Thái Nguyên duy trì vị trí trong nhóm dẫn đầu cả nước về kết quả phục vụ người dân, doanh nghiệp trong giải quyết thủ tục hành chính và cung cấp dịch vụ công, hiện xếp thứ 4/34 tỉnh, thành phố. Điều này có tác động trực tiếp tới đời sống: thủ tục gọn hơn, chi phí thời gian và tiền bạc giảm, khả năng tiếp cận dịch vụ công được cải thiện. Đặc biệt, doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh sẽ được hỗ trợ tiếp cận công nghệ số, nâng kỹ năng số, thúc đẩy thương mại điện tử, thanh toán không tiền mặt, chữ ký số, hóa đơn điện tử và các dịch vụ số thiết yếu. Khi những công cụ này được sử dụng rộng, chúng không chỉ giúp tăng năng suất mà còn tạo nền cho phát triển kinh tế xanh, giảm lãng phí giấy tờ, chi phí giao dịch và lượng phát thải đi kèm.
Gang thép Thái Nguyên: đổi mới quản trị để không tụt lại trong chuỗi cung ứng
Với Công ty CP Gang thép Thái Nguyên (TISCO), câu chuyện chuyển đổi không chỉ là công nghệ trong nhà máy, mà còn là cách tỉnh tái định nghĩa vai trò kinh tế nhà nước trong chiến lược tăng trưởng bền vững. Nghị quyết 79 đặt yêu cầu kinh tế nhà nước phải tiên phong kiến tạo phát triển, dẫn dắt, mở đường; doanh nghiệp nhà nước phải trở thành lực lượng vật chất quan trọng. Thái Nguyên không để TISCO tự vật lộn với thị trường, mà chủ động kết nối doanh nghiệp với nhu cầu thép trên địa bàn.
Ngày 31/7/2026, thông qua sự kết nối của tỉnh, TISCO ký biên bản ghi nhớ với 12 chủ đầu tư, doanh nghiệp có nhu cầu sử dụng 168.000 tấn thép; chỉ hơn một tuần sau, ngày 8/8/2026, doanh nghiệp tiếp tục ký với 6 chủ đầu tư với nhu cầu 75.000 tấn thép, nâng tổng nhu cầu trong các biên bản lên 243.000 tấn. Những con số này cho thấy khi chính quyền vào cuộc với tư duy kết nối thị trường, một thương hiệu thép truyền thống có thể mở thêm dư địa phát triển, mở rộng tiêu thụ sản phẩm và nâng cao sức cạnh tranh. Tuy nhiên, từ biên bản tới đơn hàng thực tế đòi hỏi TISCO phải đổi mới mạnh mẽ hơn về quản trị, công nghệ, chất lượng, giá thành, tiến độ giao hàng và dịch vụ kỹ thuật, nếu không muốn đánh mất lợi thế vừa được tạo dựng.
Tăng trưởng hai con số và bài toán bền vững cho tương lai
Thái Nguyên đang đặt mục tiêu trở thành cực tăng trưởng quan trọng của khu vực, với tham vọng tăng trưởng kinh tế hai con số trong giai đoạn tới. Điều đáng nói là tỉnh không tìm đường đi tắt bằng mở rộng đầu tư bất chấp hay khai thác tài nguyên giá rẻ, mà xây chiến lược dựa trên công nghiệp bền vững, nâng cao năng suất lao động, chuyển đổi số và phát triển kinh tế xanh. Sự chuyển dịch từ tăng trưởng dựa vào quy mô sang tăng trưởng dựa trên năng suất, chất lượng và giá trị gia tăng cho thấy lãnh đạo tỉnh đã nhận ra giới hạn của mô hình cũ và chọn thay đổi trước khi bị thị trường ép buộc.
Thời gian tới, ngành Công Thương Thái Nguyên sẽ tiếp tục tham mưu các giải pháp phát triển công nghiệp theo chiều sâu, khuyến khích chuyển đổi số, phát triển công nghiệp hỗ trợ và nâng cao năng lực cạnh tranh. Cùng lúc, tỉnh thúc đẩy doanh nghiệp công nghệ số, doanh nghiệp khoa học – công nghệ, khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, đồng thời khuyến khích nghiên cứu, chuyển giao công nghệ, sản xuất xanh và kinh tế tuần hoàn. Động thái nghiên cứu và ưu tiên các công nghệ nền tảng như AI, dữ liệu lớn, điện toán đám mây, IoT, blockchain, đồ họa số, robot, thiết bị bay không người lái và bán dẫn cho thấy Thái Nguyên không muốn đứng ngoài làn sóng công nghệ mới. Nếu các mảnh ghép này được triển khai nhất quán, mục tiêu tăng trưởng hai con số có cơ hội đi kèm với bền vững, thay vì trở thành con số đẹp nhưng ngắn hạn.
