Gỡ vướng để biến mục tiêu tăng trưởng thành tiến độ thực tế
Tháo gỡ nút thắt dự án ở Quảng Trị là việc xử lý những vướng mắc về mặt bằng, thủ tục và thi công, đồng thời gắn từng đầu việc với người chịu trách nhiệm và hạn hoàn thành cụ thể. Cách làm này quan trọng hơn những lời thúc giục chung chung: vốn chỉ tạo ra công trình, việc làm và cơ hội kinh doanh khi được đưa đến công trường đúng lúc. Ngày 21/10, Chủ tịch UBND tỉnh Bùi Hoàng Phương ký công văn yêu cầu các sở, ngành, địa phương, chủ đầu tư và ban quản lý dự án coi tăng tốc thi công, giải ngân vốn đầu tư công là nhiệm vụ chính trị trọng tâm trong những tháng cuối năm 2026. Tỉnh cũng nêu rõ chủ đầu tư để dự án mất vốn hoặc bị hủy vốn phải chịu trách nhiệm trước Tỉnh ủy và UBND tỉnh. Đây là tín hiệu cần thiết, nhưng hiệu quả sẽ được đo bằng hồ sơ được giải quyết, mặt bằng được bàn giao và công trình thực sự tiến lên.
Áp lực thời gian là có thật. GRDP Quảng Trị tăng 8,28% trong chín tháng đầu năm, trong khi đến ngày 17/9, giải ngân vốn đầu tư công mới đạt 45,66% kế hoạch Thủ tướng giao. Tỉnh đặt mục tiêu tăng trưởng cả năm 10,6%, nên không thể trông chờ riêng vào đà của các ngành đang phát triển: nguồn lực đã phân bổ phải được khơi thông và chuyển thành hoạt động kinh tế. Bởi vậy, yêu cầu mỗi việc có người phụ trách, mốc hoàn thành và kết quả kiểm đếm được là cách biến mục tiêu tăng trưởng Quảng Trị thành áp lực điều hành cụ thể, thay vì một con số đứng riêng trên giấy.
Mặt bằng giao thông: bước mở đường, chưa phải đích đến
Ở Cửa Việt, khoảng 240 m mặt bằng còn vướng liên quan đến đất ở, nhà ở và đất sản xuất của 39 hộ từng là phần việc cản trở tuyến đường ven biển kết nối Hành lang kinh tế Đông - Tây. Sau khi Chủ tịch UBND tỉnh kiểm tra thực địa ngày 26/9, địa phương được yêu cầu hoàn tất giải phóng mặt bằng trước 30/10. Đến ngày 20/10, mặt bằng phục vụ Dự án Cảng hàng không Quảng Trị trên địa bàn xã đã được giải phóng 100%; với tuyến ven biển, các hộ dân đã tiếp nhận và đồng thuận với phương án bồi thường vào chiều 26/10, địa phương dự kiến duyệt đợt cuối ngày 27/10 để bàn giao trước hạn. Trường hợp này cho thấy mốc thời gian và trách nhiệm địa phương có thể giúp tháo nút thắt, nhưng đối thoại, bồi thường và tái định cư vẫn phải được xử lý thấu đáo.
Đến ngày 20/10, tuyến ven biển đã được bàn giao 45,67 km trong tổng chiều dài 48 km, đạt khoảng 95%, nhưng giá trị xây lắp mới đạt 51,3%. Khoảng cách ấy nhắc rằng giao đất không đồng nghĩa công trình đã về đích. Tỉnh yêu cầu chủ đầu tư và nhà thầu tăng nhân lực, tổ chức thêm mũi thi công, tận dụng mặt bằng sẵn có; với gói thầu chậm hoặc nhà thầu không đủ năng lực, cần xem xét bổ sung nhà thầu phụ. Hạ tầng Quảng Trị chỉ tạo ra kết nối và lợi ích cho người dân khi tiến độ xây dựng theo kịp tiến độ giải phóng mặt bằng. Muốn vốn đầu tư biến thành đường sá, cơ hội sản xuất và việc làm, các trở ngại về vật liệu, thiết bị và năng lực thi công cũng phải được xử lý ngay trên công trường.
Năng lượng mở lực đẩy, nhưng cam kết phải thành công trình
Giao thông không phải trọng tâm duy nhất. Ngày 20/10, EVN và UBND tỉnh tổ chức khởi công Nhà máy Nhiệt điện LNG Quảng Trạch II, đồng thời công bố Quảng Trạch I phát điện lên lưới quốc gia. Đây là những bước cụ thể trong định hướng phát triển Quảng Trị thành trung tâm năng lượng gắn với chuỗi giá trị công nghiệp. Lợi ích được kỳ vọng không dừng ở nguồn điện: khi các dự án vận hành đồng bộ, địa phương có thể tăng sức hút đối với công nghiệp chế biến, chế tạo, công nghiệp hỗ trợ và dịch vụ kỹ thuật. Tuy nhiên, kỳ vọng đó chỉ đứng vững nếu tiến độ, đấu nối và các điều kiện đầu tư được giải quyết song song.
Bước kế tiếp là Quảng Trạch 3. Dự án điện LNG này được yêu cầu khởi công trong tháng 12/2026 cùng cụm công trình 500 kV Lao Bảo - Quảng Trị 2. Nhà máy có công suất thiết kế 1.500 MW ± 15%, sử dụng tua-bin khí chu trình hỗn hợp. Trong tháng 10/2026, EVN bắt đầu lựa chọn nhà thầu cho gói EPC thiết kế, mua sắm, xây dựng lắp đặt, chạy thử và nghiệm thu. Tiến độ khởi công vì thế là phép thử cho năng lực phối hợp của địa phương, chủ đầu tư và các cơ quan liên quan. Song song với việc đẩy nhanh Quảng Trạch 2, tỉnh còn được yêu cầu phối hợp bảo đảm Quảng Trạch 1 vận hành ổn định, rà soát đấu nối truyền tải và tháo gỡ vướng mắc hợp đồng mua bán điện.
Kết quả phải được người dân nhìn thấy
Các dự án giao thông và năng lượng là những động lực đầu tư quan trọng, nhưng không thể xem tiến độ giải ngân hay lễ khởi công là đích cuối. Với người dân, giá trị nằm ở tuyến đường hoàn thành, kết nối thuận lợi hơn, cơ hội sản xuất kinh doanh và việc làm được mở ra. Với tỉnh, từng công trình phải góp phần duy trì đà tăng trưởng, thay vì kéo dài trong tình trạng vướng mặt bằng, thiếu vật liệu hoặc chậm giải ngân. Bởi thế, trách nhiệm người đứng đầu cần đi cùng việc công khai phần việc còn tồn, thời hạn xử lý và kết quả thực tế. Cách điều hành ấy giúp phát hiện sớm điểm nghẽn, đồng thời buộc các bên phối hợp thay vì đẩy trách nhiệm qua lại.
Quảng Trị có cơ sở để kỳ vọng: báo cáo tại cuộc họp ngày 29/9 ghi nhận chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 14,3% và lượng khách du lịch hơn 9,39 triệu lượt trong chín tháng đầu năm. Nhưng chặng đường từ mức tăng GRDP 8,28% lên mục tiêu 10,6% vẫn đòi hỏi vốn đầu tư được đưa vào thực tế và các dự án tiến nhanh hơn. Tháo gỡ mặt bằng, đẩy lực lượng ra công trường, xử lý vướng mắc năng lượng và gắn trách nhiệm với hạn chót là một chuỗi việc thống nhất, không phải những chiến dịch riêng lẻ. Nếu tỉnh duy trì được kỷ luật thực hiện ấy, hạ tầng mới có thể trở thành động lực tăng trưởng và lợi ích cụ thể cho cộng đồng; nếu không, mục tiêu sẽ tiếp tục bị níu bởi những khâu chậm.
