Đầu tư trường lớp phải bắt đầu từ nhu cầu sử dụng
Cơ sở vật chất giáo dục là hệ thống phòng học, phòng chức năng và công trình hỗ trợ giúp nhà trường tổ chức dạy học, sinh hoạt và rèn luyện an toàn, phù hợp với nhu cầu của học sinh. Ở Lào Cai, hai công trình tại Sa Pa và Quy Mông cho thấy cách bổ sung không gian học đường có thể bắt đầu từ ngân sách công hoặc sự chung tay của doanh nghiệp.
Ngày 3.11, tỉnh Lào Cai phê duyệt chủ trương đầu tư dự án Trường THCS Sa Pa, do UBND phường Sa Pa quản lý và dự kiến thực hiện giai đoạn 2026–2028. Dự án có tổng vốn 49 tỉ đồng, gồm 30 tỉ đồng từ ngân sách tỉnh và 19 tỉ đồng từ nguồn thu tiền sử dụng đất của ngân sách phường. Quy mô vốn đáng kể chỉ có ý nghĩa khi được chuyển thành không gian học tập hữu ích; vì vậy, điểm đáng chú ý là kế hoạch không chỉ xây phòng học mới mà còn xử lý các công trình cũ xuống cấp.

Dự án trường Sa Pa: thêm phòng học, xử lý công trình cũ
Tại THCS Sa Pa, kế hoạch gồm khối lớp học và hiệu bộ bốn tầng, diện tích sàn khoảng 1.050 m²; một khối bốn tầng nổi, một tầng âm dành cho lớp học, phòng bộ môn kết hợp nhà đa năng, tổng diện tích sàn khoảng 2.850 m². Dự án còn xây khu làm việc cho giáo viên gồm bốn phòng, khoảng 130 m², đồng thời cải tạo, sửa chữa hai khối nhà ba tầng để bảo đảm an toàn và phù hợp công năng.
Cách kết hợp xây mới với sửa chữa là hợp lý: trường cần thêm chỗ dạy học, nhưng cũng phải bảo đảm phần công trình còn sử dụng được không trở thành điểm yếu về an toàn. Hai khối nhà hai tầng xây từ năm 2003, nhà công vụ và nhà bếp xây từ năm 2001 cùng một số công trình cấp IV, nhà vệ sinh xuống cấp sẽ được tháo dỡ. Hệ thống phòng cháy, chữa cháy, hạ tầng kỹ thuật và ngoại thất cũng nằm trong phạm vi đầu tư. Trước khi triển khai, phường phải hoàn thiện hồ sơ theo ý kiến thẩm định để trình cấp có thẩm quyền quyết định đầu tư.

Nhà đa năng Quy Mông lấp khoảng trống hoạt động
Nếu Sa Pa là dự án đầu tư công quy mô toàn trường, công trình ở Quy Mông cho thấy một hạng mục cộng đồng cũng có thể giải quyết nhu cầu cụ thể. Ngày 10/11/2026, Central Retail Việt Nam bàn giao công trình giáo dục tại Phân hiệu Kiên Thành, Trường Tiểu học – THCS Quy Mông. Doanh nghiệp hỗ trợ 2,15 tỷ đồng để xây dựng nhà đa năng.
Theo lãnh đạo xã Quy Mông, một số điểm trường vẫn gặp khó khăn, nhất là về không gian phục vụ giáo dục thể chất, sinh hoạt tập thể và hoạt động ngoại khóa. Nhà đa năng Quy Mông vì thế không chỉ bổ sung một công trình vào khuôn viên trường: học sinh có thêm nơi rèn luyện thể chất, phát triển năng khiếu, tham gia văn nghệ, thể thao và sinh hoạt chung. Đây là phần cơ sở vật chất thường dễ bị xem nhẹ nếu chỉ đo chất lượng trường học bằng số phòng lớp, dù nó góp phần mở rộng trải nghiệm học tập ngoài giờ lên lớp.
Hai cách đầu tư, cùng hướng đến điều kiện học tập tốt hơn
Đặt hai công trình cạnh nhau cho thấy nhu cầu trường học không dừng ở việc có đủ lớp học. Sa Pa cần một gói đầu tư tổng thể để thay thế hạng mục cũ, bổ sung phòng bộ môn và cải thiện điều kiện vận hành; Quy Mông cần thêm không gian linh hoạt để tổ chức hoạt động thể chất, văn hóa và tập thể. Một bên do ngân sách địa phương đảm nhiệm, bên kia nhận hỗ trợ doanh nghiệp, nhưng cả hai chỉ phát huy giá trị khi công trình được thiết kế đúng nhu cầu và duy trì sử dụng hiệu quả.
Nhà đa năng tại Quy Mông là một điển hình thuộc chương trình “Mỗi trung tâm thương mại – Một ngôi trường”; Central Retail Việt Nam cho biết chương trình đã tài trợ hơn 17,3 tỷ đồng cho 17 trường, giúp hơn 10,6 nghìn học sinh tiếp cận cơ sở vật chất học đường tốt hơn. Nguồn lực xã hội có thể hỗ trợ ngân sách, nhưng không thay thế trách nhiệm đầu tư công và phối hợp với nhà trường. Từ Sa Pa đến Quy Mông, thước đo cuối cùng nên là học sinh có thêm nơi học an toàn, đủ công năng và cơ hội phát triển toàn diện hay không.






