Mục tiêu lớn cần được biến thành dự án cụ thể
Thương mại Việt Ba Lan là hoạt động trao đổi hàng hóa và dịch vụ giữa hai nước, đồng thời có thể mở rộng thành hợp tác đầu tư, sản xuất và kết nối chuỗi giá trị. Mục tiêu đưa kim ngạch song phương lên 6 tỷ USD vào năm 2030 vì thế không nên được hiểu chỉ là một chỉ tiêu xuất nhập khẩu; đây là phép thử về khả năng chuyển quan hệ chính trị mới thành cơ hội kinh doanh bền vững. Trong chuyến thăm chính thức Việt Nam từ ngày 24 đến 26/10/2026, Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk và lãnh đạo Việt Nam nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược, thống nhất các định hướng hợp tác kinh tế, thương mại và đầu tư. Chặng đường 76 năm quan hệ ngoại giao tạo nền tảng tin cậy, nhưng kết quả sẽ phụ thuộc vào việc doanh nghiệp có tìm được đối tác và dự án phù hợp hay không.
Đà tăng hiện có giúp mục tiêu thêm khả thi, nhưng không bảo đảm mục tiêu tự thành hiện thực: thương mại song phương năm 2025 đạt gần 4 tỷ USD, tăng 14,8%, còn chín tháng năm 2026 đạt gần 3,5 tỷ USD, tăng 19% so với cùng kỳ. Điều đáng theo dõi không chỉ là tốc độ tăng kim ngạch mà còn là chất lượng giao dịch: liệu có thêm đầu tư, chuyển giao công nghệ và sản xuất gắn kết giữa hai thị trường hay không. Nếu chỉ dựa vào trao đổi hàng hóa hiện hữu, tăng trưởng có thể chững lại; nếu mở rộng hợp tác theo chiều sâu, mục tiêu 6 tỷ USD sẽ có nền tảng vững hơn.
Đầu tư có triển vọng ở các ngành bổ trợ
Cơ hội đầu tư Việt Ba Lan nằm trước hết ở những lĩnh vực hai bên có năng lực bổ sung cho nhau, thay vì cạnh tranh trực diện. Hai nước khuyến khích dự án trong công nghiệp chế biến, chế tạo, công nghệ thông tin, dược phẩm, năng lượng và logistics. Ba Lan còn có thế mạnh về y tế, năng lượng tái tạo, đường sắt, đóng tàu và công nghệ; Việt Nam có năng lực sản xuất, cảng biển và vị trí thuận lợi trong ASEAN. Sự kết hợp này có thể giúp doanh nghiệp Ba Lan mở rộng hoạt động tại Việt Nam, đồng thời tạo điều kiện để doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào mạng lưới cung ứng châu Âu. Tuy nhiên, cơ hội chỉ trở thành đầu tư thật khi dự án có đối tác địa phương, lộ trình chuyển giao công nghệ và phương án tiếp cận thị trường rõ ràng.
Hội nghị bàn tròn doanh nghiệp là diễn đàn để doanh nghiệp hai nước trao đổi cơ hội trong hàng không, y tế, dược phẩm, công nghiệp quốc phòng và công nghệ vũ trụ, với sự tham gia của các doanh nghiệp và cơ quan Ba Lan. Giá trị của cuộc gặp không nằm ở danh sách ngành nghề hay số lượng cuộc trao đổi, mà ở việc duy trì kết nối, tìm đúng đối tác và đưa đề xuất khả thi sang giai đoạn triển khai. Đây cũng là cách thiết thực để thúc đẩy liên kết chuỗi giá trị: hợp tác cần vượt khỏi các giao dịch đơn lẻ, hướng đến phối hợp sản xuất, cung ứng và công nghệ. Phía Việt Nam nhấn mạnh việc tiếp tục trao đổi thông tin, xác định đối tác phù hợp và theo đuổi những đề xuất có thể thực hiện.
EVFTA mở cửa, nhưng doanh nghiệp phải đi qua được
EVFTA Việt Nam Ba Lan là nền tảng quan trọng để hàng hóa tiếp cận thị trường EU và Việt Nam thuận lợi hơn, nhưng hiệp định không tự xóa mọi trở ngại trong kinh doanh. Hai nước thống nhất tiếp tục tận dụng EVFTA, giảm rào cản và tạo thuận lợi cho hàng hóa vào thị trường của nhau. Với doanh nghiệp Việt Nam, Ba Lan có thể là điểm tiếp cận thị trường Trung và Đông Âu; với doanh nghiệp Ba Lan, Việt Nam mở lối sang ASEAN. Muốn biến lợi thế đó thành đơn hàng và đầu tư lâu dài, doanh nghiệp vẫn phải xử lý yêu cầu về tiêu chuẩn kỹ thuật, thủ tục, hải quan và logistics. Vì vậy, hỗ trợ thực thi và cung cấp thông tin thị trường cần đi cùng cam kết tận dụng hiệp định.
Ưu tiên tiếp theo nên là tháo gỡ các vướng mắc cụ thể, giữ môi trường kinh doanh minh bạch, ổn định và tăng kết nối vận tải. Việc Hãng hàng không LOT mở lại đường bay thẳng được kỳ vọng tạo thuận lợi cho du lịch, kinh doanh và giao lưu giữa người dân hai nước. Chính phủ Việt Nam cam kết đồng hành, tạo điều kiện để doanh nghiệp hợp tác ổn định và bền vững. Kế hoạch hành động giai đoạn 2026–2030 cần sớm được cụ thể hóa thành chương trình, dự án có đầu mối, nguồn lực, thời hạn và kết quả rõ ràng. Nếu những bước triển khai này được duy trì, mục tiêu 6 tỷ USD sẽ là động lực cho quan hệ kinh tế sâu hơn, chứ không chỉ là con số trên tuyên bố chung.
