Từ lễ hội ẩm thực chay đến tham vọng hệ sinh thái thực phẩm xanh
Lễ hội Ẩm thực Chay TPHCM, còn được gọi là Green Food Festival, là một tuần lễ ẩm thực chay kết nối đầu bếp, sinh viên, nông dân, nhà sản xuất, người tiêu dùng và ngành du lịch nhằm xây dựng một hệ sinh thái thực phẩm xanh toàn diện, thay vì chỉ dừng ở trải nghiệm ăn uống trong vài ngày lễ hội. Lễ hội Ẩm thực Chay TPHCM lần thứ ba (Green Food Festival 2026) khai mạc ngày 25-8 và diễn ra đến 30-8 tại Công viên Bình Phú, phường Bình Phú, do Hiệp hội Ẩm thực TPHCM phối hợp cùng UBND phường Bình Phú tổ chức. Điều quan trọng hơn mọi con số là thông điệp: ẩm thực chay không còn là lựa chọn “phụ” mà đang trở thành lối sống, chuẩn mực sản phẩm và nền tảng cho một tương lai tiêu dùng xanh.
7 ngày lễ hội: cuộc chơi nghiêm túc của đầu bếp, sinh viên và người tiêu dùng
Lễ hội kéo dài 7 ngày với một lịch trình cho thấy đây không phải là hội chợ ăn uống vui là chính, mà là sân khấu của những người muốn định nghĩa lại ẩm thực chay. Trong suốt tuần lễ, hội thi đầu bếp chuyên nghiệp biến khuôn viên Công viên Bình Phú thành “phòng lab” nơi các đầu bếp chuyên nghiệp cạnh tranh về kỹ thuật, tư duy sáng tạo và khả năng nâng tầm thực phẩm xanh lên chuẩn nhà hàng. Bên cạnh đó, sân chơi dành cho sinh viên tạo một thế hệ F&B mới coi xu hướng ẩm thực chay và vegan là bình thường chứ không phải trào lưu nhất thời. Khi sinh viên được thử sức trong một lễ hội ẩm thực với quy mô bài bản, họ học cách đặt câu hỏi: làm món ngon thôi đã đủ, hay phải ngon, lành và có trách nhiệm với môi trường?
Quảng diễn ẩm thực và xu hướng ẩm thực chay mới: từ món ăn dân dã đến vegan hiện đại
Nếu các cuộc thi là phần “thi đấu”, thì quảng diễn ẩm thực chính là phần “truyền lửa”. Trong lễ hội, chương trình quảng diễn nhiều món chay Việt cho thấy ẩm thực chay không hề nhàm chán, mà có thể phong phú từ bánh mì chay khổng lồ đến các món dân dã đậm đà bản sắc. Đây là nơi xu hướng ẩm thực chay mới được thử nghiệm: kỹ thuật xử lý nguyên liệu thực vật, thay thế đạm động vật, trình bày món ăn theo phong cách hiện đại nhưng giữ linh hồn truyền thống. Xu hướng ẩm thực không còn là chuyện của vài nhà hàng tiên phong; khi món ăn được nấu ngay trước mắt hàng ngàn người, xu hướng trở thành trải nghiệm tập thể. Ẩm thực chay ở đây mang thái độ: món ăn có thể xanh, đẹp, ngon và đủ hấp dẫn để thuyết phục cả người ăn mặn khó tính.
Workshop, diễn đàn và bài toán hệ sinh thái: ẩm thực chay không đứng một mình
Phần táo bạo nhất của lễ hội không nằm ở món ăn, mà ở cách đặt ẩm thực chay vào bức tranh rộng hơn của thực phẩm xanh. Theo chương trình, trong 7 ngày diễn ra sự kiện có workshop về xu hướng xanh, diễn đàn đối thoại hệ sinh thái chay Việt Nam và hoạt động văn hóa – nghệ thuật. Workshop “Làn sóng vegan toàn cầu, từ lối sống đến chuẩn mực sản phẩm” đưa ra thông điệp rõ ràng: vegan không chỉ là khẩu phần ăn, mà là chuẩn mực mới cho sản xuất, nhãn mác, chuỗi cung ứng. Diễn đàn “Đối thoại để kiến tạo tương lai xanh” nối các mắt xích: nông nghiệp xanh, sản xuất xanh, ẩm thực xanh, tiêu dùng xanh, du lịch xanh và cộng đồng xanh. Nói cách khác, món chay ngon là chưa đủ; nó phải kể được câu chuyện từ ruộng đến bàn ăn.
Lễ hội như lời tuyên ngôn: chọn ẩm thực xanh là chọn cách sống
Điểm đáng nói là lễ hội này không giấu tham vọng tạo “tác động xanh hơn” lên nhận thức và lựa chọn của người tiêu dùng, đồng thời ảnh hưởng đến cách doanh nghiệp sản xuất và cách ngành F&B vận hành. Khi một lễ hội ẩm thực đặt chủ đề “Chọn ẩm thực xanh – Vì tương lai xanh” và tuyên bố kết nối chuỗi giá trị từ nông nghiệp, sản xuất đến tiêu dùng và du lịch, nó đã vượt ra khỏi vai trò sự kiện giải trí. Ẩm thực chay được đẩy từ vị trí lựa chọn cá nhân lên thành phần của một hệ sinh thái kinh tế – văn hóa. Câu hỏi đặt ra sau lễ hội không còn là “ăn chay có ngon không?”, mà là “chúng ta có chấp nhận một hệ sinh thái thực phẩm tiếp tục gây áp lực lên môi trường, hay sẵn sàng chuyển sang thực phẩm xanh để tự thiết kế tương lai mình muốn?”
