Từ lễ hội ăn chay đến tham vọng kiến tạo hệ sinh thái ẩm thực xanh
Lễ hội ẩm thực chay TPHCM là sự kiện kéo dài nhiều ngày tại Công viên Bình Phú, nơi ẩm thực có nguồn gốc thực vật được đặt vào bức tranh rộng hơn của nông nghiệp xanh, sản xuất xanh, tiêu dùng xanh, du lịch xanh và cộng đồng xanh, với mục tiêu hình thành một hệ sinh thái ẩm thực bền vững gắn với đời sống đô thị hiện đại. Ở mùa thứ ba, lễ hội ẩm thực chay không còn dừng ở việc tập hợp các gian hàng món chay, mà tự định vị mình như một phòng thí nghiệm xã hội cho xu hướng xanh TPHCM. Khung chương trình 7 ngày được thiết kế để kết nối người dân, du khách, doanh nghiệp, đầu bếp và những người yêu ẩm thực quanh câu hỏi: làm sao ăn ngon hơn mà xanh hơn? Chủ đề “Chọn ẩm thực xanh – Vì tương lai xanh” cho thấy mục tiêu không phải đối lập ăn chay – ăn mặn, mà khuyến khích mỗi người “xanh hơn một chút trong mỗi lựa chọn hằng ngày”.
Green MasterChef Vietnam: Bước khởi động chuyên môn cho xu hướng xanh
Sáng 24/8, cuộc thi Green MasterChef Vietnam 2026 khởi động chuỗi hoạt động 7 ngày của lễ hội ẩm thực chay tại Công viên Bình Phú, trở thành điểm nhấn chuyên môn định nghĩa thế nào là ẩm thực bền vững trong bối cảnh Việt. Thay vì những đề bài xa lạ, cuộc thi bắt đầu từ hai món kinh điển: phở chay buổi sáng với danh hiệu “Đại sứ Phở Chay 2026” và bún chay buổi chiều với danh hiệu “Đại sứ Bún Chay 2026”. Tô phở, tô bún quen thuộc được đặt dưới bộ tiêu chí chấm thi 100 điểm, trong đó riêng hương vị và kết cấu đã chiếm 50 điểm – một thông điệp rõ ràng rằng nói đến xanh hay bền vững thì món ăn trước hết phải ngon. Phần điểm còn lại phân bổ cho vệ sinh an toàn thực phẩm, tri thức ẩm thực, kỹ năng nghề, trình bày, nguồn gốc nguyên liệu, tính mùa vụ, dinh dưỡng, khả năng ứng dụng và việc dùng dụng cụ thân thiện môi trường.
Đầu bếp, sinh viên và doanh nghiệp: Những mắt xích của hệ sinh thái ẩm thực
Điều đáng nói ở lễ hội ẩm thực chay lần thứ ba là cách ban tổ chức coi mỗi nhân vật trong ngành F&B như một mắt xích của hệ sinh thái ẩm thực xanh. Đầu bếp chuyên nghiệp từ nhà hàng, khách sạn, trung tâm đào tạo nghề không chỉ thi tài tại Green MasterChef Vietnam, mà còn giao lưu, học hỏi để tinh lọc nguyên liệu thực vật, giữ bản sắc phở – bún Việt đồng thời đáp ứng tiêu chí xanh của lễ hội. Các hoạt động quảng diễn ẩm thực chay, trình diễn món ăn dân dã, bánh mì chay khổng lồ… khiến công viên trở thành căn bếp mở, nơi kỹ năng và tri thức ẩm thực được chia sẻ công khai. Một câu nói đáng nhớ được đưa ra: “Một thành phố xanh không chỉ được tạo nên từ những dự án lớn. Nó có thể bắt đầu từ một nguyên liệu được lựa chọn có trách nhiệm, một căn bếp tiết giảm lãng phí, một doanh nghiệp quan tâm hơn đến sản phẩm và một thực khách biết cân nhắc trước lựa chọn của mình”.
Workshop, diễn đàn: Bản đồ xu hướng xanh TPHCM trên nền ẩm thực chay
Nếu cuộc thi đầu bếp là phần “tay nghề” của lễ hội ẩm thực chay, thì chuỗi workshop và diễn đàn chính là phần “tư duy” cho xu hướng xanh TPHCM. Ngày 27/8, workshop “Làn sóng vegan toàn cầu, từ lối sống đến chuẩn mực sản phẩm” cùng chương trình quảng diễn nhiều món chay Việt cho thấy ăn chay đang dịch chuyển từ chọn lựa cá nhân sang chuẩn mực sản phẩm, dịch vụ. Ngày 28/8, diễn đàn “Đối thoại để kiến tạo tương lai xanh” đặt lên bàn thảo chuỗi giá trị nông nghiệp xanh, sản xuất xanh, ẩm thực xanh, tiêu dùng xanh, du lịch xanh và cộng đồng xanh, khẳng định ẩm thực bền vững không chỉ nằm trong đĩa ăn. Theo ban tổ chức, “ẩm thực xanh” được hiểu rộng hơn món chay, bao trùm toàn bộ hành trình thực phẩm từ đất nông nghiệp, doanh nghiệp sản xuất, căn bếp đầu bếp, cho đến lựa chọn của người tiêu dùng và cách xử lý phần thực phẩm còn lại.
Kết nối nông nghiệp, sản xuất, tiêu dùng và du lịch: TPHCM đang thử một mô hình mới
Điều tham vọng nhất ở mùa lễ hội thứ ba là tuyên bố chuyển mình từ một lễ hội ẩm thực chay sang một hệ sinh thái ẩm thực gắn kết nguyên liệu, sản xuất, đầu bếp, doanh nghiệp, người tiêu dùng, thương mại và du lịch. Lễ hội ẩm thực chay TPHCM khai mạc chính thức ngày 25/8 và diễn ra đến 30/8 tại Công viên Bình Phú, do Hiệp hội Ẩm thực TPHCM phối hợp cùng chính quyền địa phương tổ chức – một cấu trúc cho thấy đây không phải hoạt động đơn lẻ mà là phần của chiến lược phát triển xu hướng xanh của đô thị. Ban tổ chức kỳ vọng sự kiện không chỉ tạo thêm thị trường cho món chay, mà còn mở rộng cơ hội cho nông sản Việt, thực phẩm xanh, công nghệ thực phẩm, hệ thống nhà hàng, thương mại và du lịch. Nói cách khác, ăn chay được nâng tầm thành điểm giao nhau giữa nông nghiệp, sản xuất, tiêu dùng và du lịch, với thông điệp giản dị: hãy xanh hơn một chút trong mỗi bữa ăn, để tương lai xanh bớt xa vời.
