Một vấn đề ở sân trường trở thành ý tưởng công nghệ
Dự án công nghệ học sinh là giải pháp do các em xây dựng để xử lý một nhu cầu thực tế bằng kiến thức khoa học, kỹ thuật và sáng tạo. Tại chung kết Samsung Solve for Tomorrow 2026, nhóm 4 con rùa của Trường THPT Nguyễn Du, Đắk Lắk, tạo dấu ấn với một ý tưởng xuất phát từ chính đời sống học đường.
Nhóm quan sát thấy nhiều học sinh ít vận động vì áp lực học tập, trong khi thông điệp phát triển bền vững chưa được lan tỏa rộng. Từ trăn trở ấy, các em phát triển Smart Energy PlayFloor, sàn tương tác chuyển cơ năng từ bước chân thành điện năng xanh bằng các tấm áp điện kết hợp công nghệ IoT. Hệ thống còn số hóa hiệu suất vận động, dùng trò chơi hóa để biến giờ ra chơi thành hoạt động hấp dẫn và truyền tải thông điệp về năng lượng tái tạo. Điểm đáng chú ý không chỉ là ý tưởng kỹ thuật, mà là cách học sinh miền núi bắt đầu từ điều gần gũi, rồi đặt câu hỏi công nghệ có thể cải thiện đời sống chung ra sao.

Từ trường miền núi đến sân khấu toàn quốc
Việc nhóm 4 con rùa nhận giải “Truyền cảm hứng” càng có ý nghĩa bởi hạng mục này không nằm trong thể lệ ban đầu. Giải thưởng ghi nhận một hành trình sáng tạo đáng được chú ý, dù nhóm không thuộc các đội giành giải Nhất. Trên sân khấu ấy, các em cho thấy xuất phát điểm địa lý không quyết định giá trị của một ý tưởng.
Hiệu trưởng Đặng Đình Bảy chia sẻ rằng sự hỗ trợ dành cho học sinh không chỉ mang ý nghĩa vật chất, mà còn là sự khích lệ và thông điệp rằng các em ở bất kỳ nơi đâu, nếu có ý tưởng và khát vọng, đều xứng đáng được trao cơ hội. Đó là điều một cuộc thi sáng tạo học sinh nên làm tốt: tạo điều kiện để các em thử nghiệm, được lắng nghe và nhìn thấy khả năng của mình. Với học sinh miền núi, cơ hội đứng trước ban giám khảo toàn quốc có thể mở rộng hình dung về những con đường học tập và nghề nghiệp phía trước.
Hành trình ấy không chỉ nằm ở sản phẩm cuối cùng. Quá trình thử nghiệm, sửa lỗi và trình bày ý tưởng giúp học sinh rèn tư duy giải quyết vấn đề, đồng thời có thêm tự tin để tin rằng các em có thể tạo ra điều hữu ích cho cộng đồng.

Quy mô tăng, đòi hỏi chuyên môn cũng cao hơn
Chung kết diễn ra ngày 31/10, khép lại một mùa thi có bước tiến về cả quy mô lẫn chất lượng chuyên môn. Samsung Solve for Tomorrow được triển khai tại Việt Nam từ năm 2019; phong trào STEM của chương trình đã lan tới 34 tỉnh, thành, thu hút hơn 1.800 trường trung học cơ sở và trung học phổ thông, với kỷ lục 2.900 bài dự thi. Những con số ấy đáng kể không chỉ vì độ phủ, mà vì ngày càng nhiều học sinh có dịp đưa vấn đề thật ra khỏi lớp học để tìm cách giải quyết.
Tại vòng chung kết, 17 đội xuất sắc trình bày các giải pháp hướng đến những bài toán cộng đồng, từ môi trường bền vững đến ứng dụng công nghệ phục vụ phát triển xã hội. Hai giải Nhất thuộc về NOVARISE, Trường Tiểu học và THCS FPT Đà Nẵng, với nẹp cánh tay robot trị liệu REHAB Play Arm; và CDTD, Trường THPT FPT Cần Thơ, với hệ thống AI-IoT cảnh báo sớm nguy cơ cadimi, hỗ trợ quyết định cải tạo đất trồng sầu riêng ở Đồng bằng sông Cửu Long.
Các dự án đoạt giải cho thấy mức độ đa dạng và ứng dụng của cuộc thi; câu chuyện của nhóm miền núi lại nhấn mạnh một thước đo khác: ai được trao cơ hội để tham gia đổi mới sáng tạo.
Giá trị lớn nhất là năng lực được đánh thức
Một sân chơi công nghệ có giá trị khi không dừng ở việc trao giải. Với học sinh, trải nghiệm biến một quan sát đời thường thành mô hình, trình bày trước hội đồng và tiếp nhận câu hỏi phản biện có thể quan trọng không kém thứ hạng. Những lần thử chưa thành công cũng là một phần của học tập: các em phải xem lại giả định, điều chỉnh thiết kế và giải thích vì sao giải pháp có ích.
Theo ông Bảy, phần thưởng lớn nhất không phải danh hiệu, mà là lúc học sinh rụt rè tự tin đứng trước hội đồng, vui mừng khi sản phẩm hoạt động sau nhiều lần thử và nhận ra mình cũng có thể tạo ra điều hữu ích cho cộng đồng. Đây là lý do nên đánh giá cuộc thi không chỉ qua số đội hay giải thưởng: cơ hội được thử sức có thể nuôi dưỡng năng lực sáng tạo lâu dài, nhất là ở những nơi ít tiếp cận sân chơi công nghệ.
Samsung cho biết sẽ tiếp tục đồng hành cùng Trung tâm Đổi mới sáng tạo quốc gia, giáo viên và nhà trường, làm cầu nối để hỗ trợ ước mơ công nghệ của thanh thiếu niên Việt Nam. Cam kết ấy chỉ có ý nghĩa khi tiếp tục biến thành cơ hội tham gia, hướng dẫn và hoàn thiện ý tưởng ở nhiều trường hơn. Dấu ấn của nhóm 4 con rùa nhắc rằng sáng tạo không dành riêng cho những nơi có nhiều nguồn lực: điều quan trọng là nhận ra vấn đề, dám thử và được trao cơ hội để đi tiếp.






