Một điểm truy cập chung cho dữ liệu của tỉnh
Cổng dữ liệu mở là nơi cơ quan nhà nước công bố và chia sẻ dữ liệu để người dân, doanh nghiệp, tổ chức có thể tra cứu, tải về và sử dụng cho những nhu cầu khác nhau. Khánh Hòa chính thức vận hành cổng dữ liệu mở của tỉnh vào ngày 23-10, tại địa chỉ opendata.khanhhoa.gov.vn. Đây là bước đi đáng chú ý vì dữ liệu công khai chỉ có ích khi người cần có thể tìm thấy và khai thác, thay vì phải lần tìm thông tin rời rạc ở nhiều nơi. Cổng được thiết kế để phục vụ tra cứu thông tin của cá nhân, doanh nghiệp và tổ chức, đồng thời hỗ trợ chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan nhà nước trên địa bàn. Giá trị của nền tảng vì thế không nằm ở việc có thêm một trang web, mà ở khả năng biến thông tin hành chính thành nguồn lực có thể dùng lại.
157 tập dữ liệu trải rộng trên 19 lĩnh vực
Trong giai đoạn đầu, cổng dự kiến cung cấp 157 tập dữ liệu chuyên ngành thuộc 19 nhóm lĩnh vực cốt lõi. Danh mục trải từ giáo dục, xây dựng, giao thông, tài chính và y tế đến lâm nghiệp, thú y, thủy lợi, tài nguyên nước, khí tượng thủy văn, biến đổi khí hậu, văn hóa, thể thao, du lịch và công thương. Độ rộng này quan trọng hơn con số đơn thuần: dữ liệu Khánh Hòa có thể phục vụ cả nhu cầu dân sinh lẫn công việc chuyên môn, từ tìm hiểu thông tin ngành đến phân tích hoạt động kinh tế địa phương. Các tập dữ liệu được cung cấp ở những định dạng phổ biến như CSV, JSON, XML và XLSX, giúp người dùng tải xuống, xử lý hoặc tích hợp vào ứng dụng. Tuy vậy, 157 tập dữ liệu là điểm khởi đầu theo lộ trình, không phải lời bảo đảm rằng mọi thông tin cần thiết đã có sẵn.
Dữ liệu miễn phí chỉ có giá trị khi được dùng lại
Người dân và doanh nghiệp có thể khai thác, tái sử dụng dữ liệu công khai trên cổng mà không phải trả phí, phục vụ học tập, nghiên cứu, phát triển ứng dụng đổi mới sáng tạo và sản phẩm kinh tế số. Với người dân, điều này mở thêm một kênh tra cứu thông tin phục vụ đời sống; với doanh nghiệp, dữ liệu có thể là đầu vào để tìm hiểu lĩnh vực hoạt động, xây dựng dịch vụ hoặc thử nghiệm ý tưởng sản phẩm. Nhưng quyền truy cập miễn phí không đồng nghĩa dữ liệu tự động chính xác, đầy đủ hay phù hợp với mọi mục đích. Người dùng vẫn cần kiểm tra điều kiện sử dụng và tuân thủ quy định pháp luật. Sở Khoa học và Công nghệ phụ trách vận hành kỹ thuật, tiếp nhận phản hồi và phối hợp cập nhật, mở rộng danh mục; các sở, ngành và UBND cấp xã chịu trách nhiệm cung cấp, cập nhật dữ liệu thuộc phạm vi quản lý. Chất lượng cập nhật sẽ quyết định cổng có trở thành công cụ hữu ích hay chỉ là kho tải tệp.
Kết luận: bước mở đầu cần được nối tiếp bằng cập nhật
Khánh Hòa đã tạo được nền tảng cần thiết: một cổng dữ liệu mở tập trung, quy mô ban đầu 157 tập thuộc 19 lĩnh vực và quyền sử dụng miễn phí cho cá nhân, tổ chức. Đây là lợi ích thiết thực, nhưng chưa phải đích đến. Một danh mục rộng chỉ tạo ra giá trị lâu dài khi dữ liệu được cập nhật đều, có độ tin cậy và dễ tìm đúng nhu cầu. Người dân, doanh nghiệp nên bắt đầu bằng việc tra cứu các lĩnh vực liên quan, tải dữ liệu phù hợp và phản hồi khi phát hiện thông tin thiếu hoặc khó sử dụng. Cơ quan quản lý cũng cần xem phản hồi ấy như một phần của vận hành, không phải việc phát sinh bên lề. Nếu duy trì được trách nhiệm cập nhật và mở rộng danh mục, dữ liệu miễn phí có thể hỗ trợ minh bạch thông tin và tạo thêm cơ hội cho các ứng dụng phục vụ đời sống, sản xuất, kinh doanh.
