Chính sách sách giáo khoa miễn phí ở Khánh Hòa là gì?
Chính sách sách giáo khoa miễn phí ở Khánh Hòa là chủ trương dùng ngân sách địa phương và các nguồn tài trợ hợp pháp để mua và phát miễn phí sách giáo khoa cho học sinh và người học tại các cơ sở giáo dục trên địa bàn, áp dụng cho chương trình giáo dục phổ thông, giáo dục thường xuyên bậc THCS, THPT và chương trình xóa mù chữ, nhằm giảm chi phí học tập cho gia đình và bảo đảm mọi học sinh đều có đủ sách ngay từ đầu năm học. Ngày 26-8, UBND tỉnh Khánh Hòa công bố đã trình dự thảo nghị quyết lên HĐND tỉnh về việc thực hiện chính sách này, bắt đầu từ năm học 2026-2027. Đây không phải một hỗ trợ nhỏ lẻ, mà là định hướng chính sách giáo dục dài hơi, chạm trực tiếp vào ví tiền của phụ huynh và chất lượng học tập của hơn 440.000 học sinh toàn tỉnh. Quan điểm rõ ràng ở đây là: giáo dục phổ thông không thể để học sinh bị chậm lại chỉ vì không có tiền mua sách.
78,6 tỉ đồng: khoản đầu tư vào công bằng, không chỉ là chi phí
Theo thông tin được công bố, tổng kinh phí dự kiến để thực hiện chính sách sách giáo khoa miễn phí tại Khánh Hòa giai đoạn 2026-2028 lên đến hơn 78,6 tỉ đồng. Nguồn tiền này sẽ được trích từ ngân sách địa phương theo phân cấp ngân sách nhà nước, kèm theo nguồn hỗ trợ có mục tiêu từ ngân sách trung ương và các nguồn viện trợ, tài trợ, xã hội hóa hợp pháp. Một số người có thể lo ngại áp lực ngân sách, nhưng cần nhìn đây như một khoản đầu tư vào tương lai thay vì chi tiêu ngắn hạn. Mỗi bộ sách được phát miễn phí là một thông điệp về quyền học tập bình đẳng. Khi tỉnh chấp nhận dành một phần ngân sách đáng kể cho giáo dục, họ đang đặt cược vào năng lực học sinh Khánh Hòa, từ thành phố đến miền núi, vùng biển đảo. Câu hỏi hợp lý không phải “tốn bao nhiêu”, mà là “thu được gì” từ khoản đầu tư này.
| Chỉ số | Quy mô/giá trị | Ý nghĩa |
|---|---|---|
| Kinh phí chính sách | Hơn 78,6 tỉ đồng | Đầu tư trực tiếp vào sách giáo khoa miễn phí cho học sinh |
| Cơ sở giáo dục | 800 cơ sở (728 công lập, 72 ngoài công lập) | Phạm vi rộng, bao phủ toàn bộ hệ thống giáo dục của tỉnh |
| Học sinh thụ hưởng | Hơn 440.000 học sinh | Tác động sâu đến đời sống hàng trăm nghìn gia đình |
Tác động tài chính: phụ huynh bớt áp lực, nhất là gia đình đông con
Mục tiêu rõ ràng của nghị quyết là giảm gánh nặng tài chính giáo dục đối với các gia đình, đặc biệt là hộ nghèo, cận nghèo và những gia đình có hoàn cảnh khó khăn; đồng thời hỗ trợ học sinh vùng dân tộc thiểu số, miền núi và khu vực đặc biệt khó khăn. Trong thực tế, mỗi năm học mới thường là “mùa căng thẳng” với ví tiền khi phụ huynh phải chi cho nhiều bộ sách, nhất là gia đình có hai, ba con cùng đi học. Ở góc độ tài chính gia đình, miễn phí sách giáo khoa giúp chi phí đầu năm học dễ dự đoán và nhẹ hơn. Khoản tiết kiệm từ sách có thể chuyển sang nhu cầu khác như đồng phục, học thêm, hoặc đơn giản là giảm áp lực nợ nần. Quan trọng hơn, phụ huynh không phải đứng trước lựa chọn khó xử giữa mua đủ sách cho con hay cắt bớt các khoản chi thiết yếu khác. “Chính sách phát miễn phí sách giáo khoa từ năm học 2026-2027 hướng đến việc để mọi học sinh đều có đủ sách ngay từ ngày đầu tới lớp.”
Cơ hội cho học sinh vùng khó và mục tiêu tiếp cận giáo dục công bằng
Chính sách giáo dục này không chỉ mang tính hỗ trợ học sinh về vật chất, mà còn chạm đến cốt lõi của quyền tiếp cận giáo dục công bằng. Nghị quyết đặt mục tiêu bảo đảm mọi học sinh đều có đủ sách giáo khoa từ đầu năm nhằm nâng cao chất lượng dạy và học, hướng tới mục tiêu tiếp cận giáo dục bình đẳng. Với học sinh vùng sâu, vùng xa, hải đảo hay dân tộc thiểu số, việc có sách đúng chương trình, đúng thời điểm thường là thách thức. Khi sách giáo khoa miễn phí được cấp đồng bộ, trẻ em ở những nơi này không còn bị tụt lại chỉ vì chậm có sách hay phải dùng lại sách cũ, thiếu trang. Đây là bước tiến mang tính biểu tượng: tỉnh chủ động xoá bỏ khoảng cách về học liệu giữa học sinh thành phố và học sinh vùng khó. Điều đáng nói là chính sách bao phủ cả chương trình giáo dục thường xuyên bậc THCS, THPT và xóa mù chữ, mở rộng đối tượng thụ hưởng đến những người học ngoài hệ thống phổ thông chính quy.
Từ Khánh Hòa nhìn rộng hơn: gợi ý cho các địa phương khác
Khánh Hòa với 800 cơ sở giáo dục và hơn 440.000 học sinh chọn sách giáo khoa miễn phí như một ưu tiên trong chính sách giáo dục, cho thấy một tư duy đáng để các địa phương khác tham khảo. Điểm mạnh của cách làm này là minh bạch mục tiêu: giảm chi phí học tập cho hộ nghèo, cận nghèo, vùng khó và bảo đảm học sinh có sách ngay từ đầu năm. Nếu các tỉnh, thành khác muốn học theo, thách thức lớn nhất sẽ nằm ở bài toán ngân sách và tổ chức phân phối sách. Tuy vậy, việc Khánh Hòa chủ động thiết kế nguồn kinh phí từ ngân sách địa phương, ngân sách trung ương và các nguồn xã hội hóa hợp pháp cho thấy mô hình có thể nhân rộng nếu được chuẩn bị kỹ. Cuối cùng, đây là một lời nhắc: không thể nói về công bằng giáo dục nếu chưa giải quyết bài toán tối thiểu là sách học cho mọi học sinh. Khánh Hòa đã đặt viên gạch đầu tiên, phần còn lại là cách cả hệ thống cùng tiếp tục xây.
