Bảo mật phải đi cùng dịch vụ số
Bảo mật dữ liệu trong chuyển đổi số địa phương là việc bảo vệ thông tin khỏi lộ lọt, truy cập trái phép và gián đoạn, đồng thời bảo đảm hệ thống có thể phục hồi để phục vụ công việc liên tục. Khánh Hòa đang đặt yêu cầu này cạnh mục tiêu đưa dịch vụ số đến gần hơn với người dân, thay vì xem an ninh mạng như phần việc kỹ thuật bổ sung.
Chiều 23.10, UBND tỉnh tổ chức hội nghị về giải pháp chuyển đổi số tại Khu du lịch Champa Island, phường Bắc Nha Trang, với khoảng 400 đại biểu từ cơ quan quản lý, chính quyền cơ sở và doanh nghiệp công nghệ. Chương trình bàn về quản trị cấp xã, tự động hóa dịch vụ công, bảo vệ dữ liệu, chống lừa đảo và trợ lý AI hỗ trợ cán bộ tra cứu, xử lý công việc, hướng dẫn người dân.
Quy mô hội nghị cho thấy bài toán không còn nằm ở việc có thêm ứng dụng, mà ở khả năng vận hành an toàn và hữu ích tại cơ sở. AI có thể giảm thao tác lặp lại, nhưng chỉ phát huy giá trị khi dữ liệu được quản lý đúng và cán bộ biết cách sử dụng công cụ.
Điểm yếu nằm ở hệ thống và cách vận hành
Những cảnh báo tại hội nghị cho thấy rủi ro bảo mật không phải giả định xa vời. Công an tỉnh cho biết trong năm 2026 đã phối hợp kiểm tra, đánh giá an ninh mạng đối với 161 hệ thống thông tin của cơ quan Đảng, Nhà nước và Mặt trận Tổ quốc; một số hệ thống còn yếu về cấu hình, cập nhật phần mềm, quản lý tài khoản và kiểm soát truy cập.
Thượng tá Đinh Quang Hưng cảnh báo phần mềm không bản quyền, phiên bản bẻ khóa, thiếu công cụ chống mã độc và chậm cập nhật có thể tạo lỗ hổng, đe dọa an toàn thông tin. Đây không chỉ là chuyện thiết bị cũ: nguy cơ lộ dữ liệu trong xử lý công việc, năng lực ứng phó sự cố còn hạn chế và các thủ đoạn lừa đảo nhắm vào người dân cũng là những điểm nghẽn được chỉ ra.
Vì vậy, sao lưu dữ liệu quan trọng, kiểm tra khả năng khôi phục, phân tách mạng và kiểm soát quyền truy cập cần trở thành nề nếp, không phải danh sách việc làm sau sự cố.
Sản phẩm mật mã cần người vận hành có năng lực
Ngày 22/10, Ban Cơ yếu Chính phủ làm việc với Thường trực Tỉnh ủy Khánh Hòa về quản lý, sử dụng sản phẩm mật mã phục vụ Nghị quyết số 57 và Đề án chuyển đổi số trong cơ quan Đảng. Cuộc làm việc đặt bảo mật vào đúng vị trí: đây là điều kiện để hoạt động lãnh đạo, điều hành trên môi trường số giữ được tính an toàn và tin cậy, chứ không phải khâu trang trí cho một chương trình công nghệ.
Tỉnh được ghi nhận đã chú trọng trang bị sản phẩm mật mã, thực hiện quy định bảo mật và quan tâm đào tạo, bồi dưỡng nhân lực. Tuy nhiên, thiết bị bảo mật chỉ có tác dụng khi được quản lý, vận hành đúng; cán bộ cần hiểu trách nhiệm với tài khoản, dữ liệu và quy trình xử lý sự cố. Đầu tư cho kỹ năng vì thế phải đi cùng đầu tư cho công cụ.
Tại buổi làm việc, các bên cũng thảo luận cách tháo gỡ khó khăn trong vận hành giải pháp bảo mật; đoàn công tác cho biết sẽ tổng hợp kiến nghị của tỉnh, báo cáo Chính phủ.
Thước đo là năng lực phục vụ ở cấp cơ sở
Khánh Hòa thừa nhận chuyển đổi số địa phương vẫn vướng thiếu nhân lực số chất lượng cao và kỹ năng số chưa đồng đều trong cán bộ cơ sở, người dân. Trong bối cảnh chính quyền địa phương hai cấp, nền tảng dùng chung và tự động hóa có thể giúp xã, phường vận hành thông suốt; nhưng nếu thiếu hướng dẫn và hỗ trợ, công nghệ dễ tạo thêm việc cho nơi vốn đã quá tải.
Các giải pháp được đề xuất gồm xác định rõ trách nhiệm người đứng đầu, khắc phục điểm yếu kỹ thuật, tăng giám sát và cảnh báo, xây dựng quy trình ứng phó sự cố, đồng thời nâng kỹ năng an toàn số cho cán bộ và người dân. Tỉnh cũng được khuyến nghị rà soát kiến trúc số, phân định trách nhiệm giữa cấp tỉnh và cấp xã, tổng hợp nhu cầu để triển khai theo lộ trình.
Định hướng ấy chỉ có ý nghĩa nếu người dân nhận được dịch vụ thuận tiện, không phải tự xoay xở giữa nhiều nền tảng. Hội nghị và các hoạt động công nghệ số diễn ra từ ngày 24 đến 26.10 mở thêm cơ hội để trải nghiệm dịch vụ, nhận hỗ trợ chữ ký số cá nhân và kết nối nhu cầu thực tế với giải pháp.
Kết luận lại, Khánh Hòa sẽ không thể chuyển đổi số bền vững chỉ bằng cách số hóa quy trình. Bảo mật dữ liệu, sản phẩm mật mã phù hợp và cán bộ đủ năng lực phải cùng tạo thành nền móng; thành công cuối cùng cần được đo bằng hệ thống an toàn hơn và người dân được phục vụ tốt hơn.
