Tâm vận động Aucouturier là gì và vì sao Việt Nam cần ngay lúc này?
Tâm vận động Aucouturier là một phương pháp phát triển trẻ em, tập trung hỗ trợ sự trưởng thành toàn diện thông qua cơ thể, vận động, trò chơi và các mối quan hệ an toàn với người đồng hành, nhằm tác động đồng thời lên cảm xúc, nhận thức và đời sống tình cảm của trẻ.
Điều đáng nói là phương pháp này không phải một trào lưu trị liệu mới mẻ, mà là một khung tiếp cận đã được kiểm chứng, đặc biệt hiệu quả với trẻ rối loạn phát triển, từ khó khăn hành vi nhẹ tới các rối loạn nặng như tự kỷ. Trong bối cảnh nhiều nơi còn nghĩ trị liệu chỉ cần “phòng có đồ chơi và cho trẻ chơi tự do”, việc một chương trình chuẩn châu Âu hiện diện tại Việt Nam là cú hãm phanh cần thiết với tình trạng làm nghề cảm tính. Nó gửi đi thông điệp rõ ràng: hỗ trợ phát triển con trẻ là lĩnh vực đòi hỏi đào tạo nghiêm túc, không phải chỗ cho những thử nghiệm thiếu trách nhiệm.
Khóa đào tạo chuẩn châu Âu: từ ký kết đến 30 hạt nhân đầu tiên
Ngày 10-8, một cột mốc mới được xác lập khi Viện Y học gia đình Việt Nam khai giảng khóa “Phương pháp Thực hành Tâm vận động Aucouturier tại Việt Nam” giai đoạn 2026-2029, phối hợp với Trường Thực hành Tâm vận động Aucouturier (EBPPA) Vương quốc Bỉ. Sự kiện này nối dài bản ký kết đã được hai bên thực hiện trước đó vào ngày 9-5 tại TP.HCM, đặt nền móng cho chương trình đào tạo chuyên sâu ngay trên lãnh thổ Việt Nam.
Khóa học diễn ra tại Trường Cao đẳng Sư phạm Trung ương TP.HCM, kéo dài từ tháng 8-2026 đến tháng 8-2029 với 30 học viên được tuyển chọn kỹ lưỡng. Từ 251 hồ sơ quan tâm ban đầu, ban tổ chức chắt lọc còn 66, rồi 40 ứng viên tham gia hai ngày đào tạo cá thể và cuối cùng chỉ 30 người vượt qua vòng phỏng vấn với chuyên gia Danielle. Một câu nói đáng trích dẫn ở đây: “Tiêu chí cốt lõi không chỉ là kiến thức y khoa, tâm lý mà là tình yêu con trẻ và cam kết làm nghề bằng cái tâm”. Đó là chuẩn tuyển chọn ít khi thấy trong các khóa ngắn hạn vốn nở rộ thời gian qua.
Cấu trúc đào tạo: ba năm để hình thành chuyên gia, không phải “tay ngang thực hành”
Chương trình đào tạo chuyên gia tâm vận động Aucouturier không được thiết kế cho những ai tìm kiếm một khóa cấp tốc. Theo các nhà tổ chức, vì tính chất phức tạp của nghề, khóa đào tạo bắt buộc kéo dài tối thiểu ba năm, với 30 học viên theo học liên tục từ 2026 đến 2029. Mỗi năm có hai đợt đào tạo trực tiếp vào tháng 8 và 12, kết hợp giám sát chuyên môn trực tuyến, cho thấy cam kết duy trì chất lượng chứ không dừng ở vài buổi hội thảo “cho biết”.
Cấu trúc chương trình gồm ba trụ cột: lý thuyết, đào tạo cá thể và thực hành có giám sát. Năm đầu xây nền tảng tâm vận động; năm thứ hai hướng tới hỗ trợ trẻ có khó khăn nhẹ; năm cuối tập trung vào trẻ có khó khăn phát triển mức độ vừa và nặng. Điểm then chốt là yêu cầu “đào tạo cá thể trải nghiệm thông qua cơ thể”, buộc người học phải cảm nhận trên chính thân thể và cảm xúc những gì đứa trẻ trải qua để phát triển năng lực thấu cảm sâu. Đây là sự khác biệt rất rõ với kiểu học thiên về lý thuyết hay bắt chước kỹ thuật, vốn dễ biến trị liệu thành thao tác cơ học và lạnh lùng.
Từ phòng học tại TP.HCM đến giấc mơ trường Tâm vận động chuẩn châu Âu
Không thể xem khóa đào tạo hiện tại chỉ là một dự án lẻ. Nó là bước mở đầu cho mục tiêu hình thành một cơ sở đào tạo chuyên sâu về thực hành tâm vận động Aucouturier tại Việt Nam, đồng thời nối kết với mạng lưới đào tạo châu Âu. Các chuyên gia Bỉ, trong đó có ThS Danielle Michaux – nhà đào tạo tâm vận động Aucouturier được công nhận, sẽ trực tiếp đồng hành, đánh giá và giám sát học viên theo tiêu chuẩn châu Âu. Điều này khác hẳn mô hình “chuyển giao giáo trình” rồi để địa phương tự xoay xở.
Mục tiêu dài hạn được nêu rõ: xây dựng lực lượng kế thừa, từng bước nâng cao năng lực các nhà chuyên môn Việt Nam để có thể tiếp nhận, thực hành và tham gia đào tạo chính phương pháp này. Xa hơn, Viện đang chuẩn bị các bước đệm để thành lập Trường Tâm vận động Aucouturier chuẩn châu Âu đầu tiên, khi đội ngũ giảng viên trong nước đủ chín. Nếu mục tiêu này thành hiện thực, Việt Nam chuyển từ vị thế “đi học” sang “đồng hành cùng khu vực”, thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào nguồn lực ngoại quốc mỗi khi cần đào tạo chuyên gia mới.
Ý nghĩa với trẻ em và gia đình: từ can thiệp chuyên sâu đến hiểu biết cộng đồng
Đằng sau những con số về hồ sơ, khóa học hay số năm đào tạo là câu chuyện rất đời: trẻ em rối loạn phát triển tại Việt Nam có thêm một cánh cửa can thiệp chuyên sâu và toàn diện. PPA hỗ trợ trẻ trên bốn phương diện – cơ thể, cảm xúc, nhận thức và tình cảm – thay vì chỉ nhắm vào hành vi, qua đó tôn trọng nhịp phát triển tự nhiên của mỗi đứa trẻ. Điều này đặc biệt quan trọng với trẻ chưa hoàn thiện ngôn ngữ, khi cơ thể và trò chơi là hai “ngôn ngữ” an toàn nhất để bộc lộ nhu cầu và nỗi sợ.
Ảnh hưởng tích cực không dừng lại ở 30 học viên. Như một lãnh đạo y tế từng nhấn mạnh, kỳ vọng là các học viên không chỉ trở thành chuyên gia mà còn lan tỏa kiến thức cơ bản ra cộng đồng, giúp gia đình hiểu hơn về tâm vận động và biết cách bảo vệ con ngay trong đời sống thường nhật. Nói cách khác, đây không chỉ là một khóa đào tạo chuẩn châu Âu; đó là nỗ lực tái định nghĩa chuẩn mực chăm sóc và phát triển trẻ em tại Việt Nam, đặt cơ thể, cảm xúc và mối quan hệ an toàn của trẻ vào trung tâm mọi can thiệp.
