Hai địa bàn, hai cách chuẩn bị
Tập huấn phòng, chống ma túy là hoạt động trang bị kiến thức và kỹ năng để những người ở vị trí khác nhau có thể truyền thông, phòng ngừa nguy cơ và ứng phó với tình huống liên quan đến ma túy trong cộng đồng của họ. Điểm đáng chú ý ở hai chương trình gần đây là nội dung được điều chỉnh theo nơi học viên sẽ hành động: công đoàn tập trung vào môi trường lao động, còn các xã biên giới chú trọng nhận diện nguy cơ và huy động người dân.
Từ ngày 13 đến 15/11/2026, 200 cán bộ công đoàn thuộc 7 tỉnh, thành tham gia lớp tập huấn về truyền thông phòng chống ma túy. Trong khi đó, tại Sam Mứn và Núa Ngam, Điện Biên, hoạt động kết hợp tuyên truyền pháp luật với tập huấn cho cán bộ cơ sở, lực lượng bảo vệ an ninh, trật tự và người dân. Sự khác biệt này là hợp lý: thông điệp tại nhà máy cần đến được người lao động trong nhịp làm việc, còn ở địa bàn biên giới, cảnh giác và phối hợp tại thôn, bản là trọng tâm.

Cán bộ công đoàn học cách đưa thông tin đến nơi làm việc
Lớp dành cho cán bộ trực tiếp tham mưu tuyên giáo, tuyên truyền phòng, chống ma túy; chủ tịch, phó chủ tịch công đoàn khu công nghiệp và công đoàn cơ sở có trên 2.000 đoàn viên; cùng chủ tịch công đoàn xã, phường. Mục tiêu không dừng ở cập nhật kiến thức: học viên được rèn kỹ năng truyền thông, vận động, thuyết trình và xử lý tình huống giả định để trở thành lực lượng nòng cốt tại doanh nghiệp, khu công nghiệp.
Cách làm cần thiết thực hơn những buổi phổ biến một chiều. Công đoàn được khuyến khích đưa nội dung phòng ngừa vào sinh hoạt, phân xưởng và khu nhà trọ; linh hoạt theo ca làm, đồng thời dùng video, mã QR và mạng xã hội để thông tin dễ tiếp cận. Áp lực công việc, kinh tế, môi trường lưu trú và nguy cơ bị lôi kéo qua quan hệ xã hội hoặc không gian mạng khiến người lao động cần thông tin đúng lúc, chứ không chỉ một lần nghe luật.
Chương trình cũng cập nhật Chương trình mục tiêu quốc gia phòng, chống ma túy đến năm 2030 và những điểm mới của Luật Phòng, chống ma túy năm 2025, gồm nhận diện nguy cơ và hỗ trợ người sau cai nghiện tái hòa nhập. Đây là một trong 5 lớp dự kiến bồi dưỡng khoảng 1.000 cán bộ công đoàn trong năm 2026; kế hoạch tháng 11 còn có các lớp tại Nghệ An và Điện Biên.

Ở Sam Mứn và Núa Ngam, kỹ năng phải dùng được tại chỗ
Tại hai xã biên giới, nhóm tham gia rộng hơn lớp công đoàn: ngoài cán bộ và công an xã còn có lực lượng bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở cùng đông đảo người dân. Báo cáo viên phổ biến các nội dung trọng tâm của Luật Phòng, chống ma túy, phân tích tác hại của ma túy phổ biến, ma túy tổng hợp và các loại ma túy mới núp bóng thực phẩm, đồ uống hoặc thuốc lá điện tử.
Phần sát thực tế là thông tin về phương thức, thủ đoạn của tội phạm ma túy trên tuyến biên giới, cùng hướng dẫn nhận biết người sử dụng ma túy, phòng ngừa và ứng xử khi bị rủ rê, lôi kéo. Như vậy, tuyên truyền pháp luật ma túy ở đây không chỉ giúp người nghe nhớ quy định; chương trình còn hướng đến khả năng nhận diện dấu hiệu, xử lý tình huống và báo tin, tố giác từ địa bàn thôn, bản.
Hoạt động hưởng ứng phong trào thi đua “Ba nhất” trong Công an nhân dân cũng có phần hỗ trợ cộng đồng: đoàn công tác thăm Công an xã Sam Mứn, trao đơn vị 2 bộ điều hòa và tặng quà các hộ khó khăn tại Núa Ngam. Những việc này không thay thế kỹ năng nghiệp vụ, nhưng góp phần củng cố quan hệ giữa lực lượng cơ sở với người dân—điều có ý nghĩa khi công tác phòng ngừa cần sự tham gia thường xuyên của cả cộng đồng.

Hiệu quả nằm ở khả năng chuyển kiến thức thành hành động
Hai chương trình cho thấy một điểm chung đáng giữ: tập huấn chỉ có giá trị khi người học biết phải làm gì sau buổi học. Với công đoàn, đó là thiết kế thông điệp phù hợp công nhân, phối hợp doanh nghiệp và lực lượng chức năng, rồi đưa nội dung đến phân xưởng hoặc khu lưu trú. Với xã biên giới, đó là nhận biết nguy cơ, tự phòng ngừa, ứng phó khi bị dụ dỗ và chủ động cung cấp thông tin cho lực lượng tại chỗ.
Vì thế, không nên đánh giá hai mô hình bằng cùng một thước đo hay xem tuyên truyền là phần việc của riêng báo cáo viên. Kết quả cần thể hiện ở việc cán bộ công đoàn duy trì được hoạt động truyền thông phù hợp, còn người dân và lực lượng cơ sở biết cách cảnh giác, phối hợp khi phát hiện nguy cơ. Phân biệt đúng nhóm học viên và kỹ năng cần trang bị là bước đầu để biến các lớp tập huấn thành năng lực phòng ngừa thực chất.







