Semiexpo và bước ngoặt của công nghiệp bán dẫn Việt Nam
Semiexpo Việt Nam là triển lãm quốc tế về ngành công nghiệp bán dẫn, được tổ chức nhằm kết nối doanh nghiệp trong nước với hệ sinh thái bán dẫn toàn cầu, đồng thời tạo không gian đối thoại giữa Nhà nước, doanh nghiệp, giới học thuật và các tổ chức quốc tế để định hình chiến lược phát triển chuỗi cung ứng bán dẫn theo hướng bền vững, hiệu quả năng lượng và nâng cao năng lực cạnh tranh dài hạn của Việt Nam. Chương trình phát động Semiexpo Việt Nam 2026 diễn ra ngày 1/10 tại Hà Nội, do Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia phối hợp Bộ Tài chính và Hiệp hội Bán dẫn Đông Nam Á tổ chức, quy tụ cơ quan quản lý, doanh nghiệp, trường đại học và các tổ chức trong ngành bán dẫn. Việc đặt sự kiện trong khuôn khổ Ngày hội Đổi mới sáng tạo cho thấy bán dẫn không còn là chuyện của riêng các tập đoàn đa quốc gia, mà trở thành ưu tiên chiến lược của chính sách công nghiệp Việt Nam.
Kết nối chuỗi cung ứng bán dẫn: Doanh nghiệp Việt cần đi thẳng vào khâu nào?
Điểm đáng chú ý nhất của Semiexpo Việt Nam 2026 là mục tiêu rất rõ: tập trung kết nối doanh nghiệp Việt Nam với chuỗi cung ứng bán dẫn toàn cầu, đồng thời thu hút đầu tư và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Thay vì chỉ trưng bày công nghệ, ban tổ chức thiết kế hẳn chương trình kết nối nhà cung cấp (Supplier Sourcing Program) để đưa doanh nghiệp trong nước vào mạng lưới cung ứng toàn cầu, tức là chạm trực tiếp đến những hợp đồng cụ thể và chuẩn mực kỹ thuật quốc tế. Với khoảng 5.000 đại biểu và hơn 300 doanh nghiệp quốc tế dự kiến tham dự, trong đó có các tập đoàn lớn như NVIDIA, Intel, ASML hay Siemens ở các kỳ trước, đây là dịp hiếm có để doanh nghiệp bán dẫn Việt nhìn thẳng vào yêu cầu của thị trường toàn cầu. Câu hỏi không còn là “có tham gia được không”, mà là “sẽ tham gia ở khâu nào và với tiêu chuẩn ra sao” trong chuỗi cung ứng bán dẫn.
Vai trò của SEMI SEA: Bệ phóng cho SME Việt Nam chứ không chỉ là sân khấu quốc tế
Nếu thiếu một mạng lưới quốc tế tin cậy, doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam khó lòng bước vào chuỗi cung ứng bán dẫn. Đây chính là khoảng trống mà Hiệp hội Bán dẫn Đông Nam Á đang chủ động lấp đầy. Với mạng lưới toàn cầu, SEMI SEA được kỳ vọng kết nối hệ sinh thái bán dẫn quốc tế với Việt Nam, mở rộng cơ hội để doanh nghiệp và nhân lực trong nước tiếp cận ngành công nghiệp bán dẫn toàn cầu. "Tại SEMIEXPO VIET NAM 2026, trọng tâm của chúng tôi là tạo ra những cơ hội thiết thực - kết nối các nhà cung ứng trong nước với các bên mua hàng toàn cầu", bà Linda Tan nhấn mạnh. Vấn đề là SME Việt Nam phải chủ động chuẩn hóa quy trình, đầu tư năng lực thiết kế, kiểm thử, vật liệu, dịch vụ kỹ thuật… để khi cánh cửa kết nối mở ra, họ có thể bước vào với vai trò nhà cung cấp đáng tin cậy chứ không chỉ là khách tham quan.
Chuẩn bền vững và năng lượng: Rào cản hay lợi thế của doanh nghiệp Việt?
Ngành bán dẫn toàn cầu đang chuyển từ bài toán “sản xuất được” sang “sản xuất bền vững” và đây là thách thức trực diện với công nghiệp bán dẫn Việt Nam. Một trong những nội dung được nhấn mạnh tại chương trình phát động là yêu cầu phát triển ngành bán dẫn theo hướng bền vững, hiệu quả và nâng cao năng lực cạnh tranh. Theo bà SoYoung Yang, sự phát triển nhanh của ngành đang đặt ra những yêu cầu ngày càng cao về hiệu quả sử dụng năng lượng và tài nguyên, quản lý môi trường cũng như khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn sản xuất quốc tế. Việc Semiexpo 2026 bổ sung các tọa đàm bàn tròn về năng lượng cho thấy mọi khâu trong chuỗi cung ứng bán dẫn – từ thiết kế, sản xuất đến đóng gói, kiểm thử – đều phải chứng minh được hiệu quả năng lượng. Nếu biết tận dụng xu hướng xanh, doanh nghiệp Việt có thể biến điểm yếu hạ tầng thành lợi thế, bằng cách thiết kế nhà máy, khu công nghiệp mới ngay từ đầu theo chuẩn bền vững.
Chiến lược dài hạn: Từ 100 doanh nghiệp bán dẫn đến hệ sinh thái quốc gia
Semiexpo chỉ tạo cú hích, còn việc đi xa phụ thuộc vào chiến lược dài hạn của công nghiệp bán dẫn Việt Nam. Các định hướng hiện nay đặt mục tiêu đến năm 2030 hình thành ít nhất 100 doanh nghiệp thiết kế vi mạch, một cơ sở sản xuất bán dẫn quy mô nhỏ và 10 cơ sở đóng gói, kiểm thử, cùng hơn 50.000 nhân lực trình độ đại học trở lên trong lĩnh vực này. Số doanh nghiệp hoạt động trong bán dẫn và ngành liên quan đã tăng từ khoảng 50 lên khoảng 100 chỉ trong vài năm, song con số này mới ở mức khởi đầu. Ngành công nghiệp bán dẫn Việt Nam đang từng bước phát triển về công nghệ, thu hút đầu tư, hoàn thiện chuỗi cung ứng và đào tạo nhân lực. Nếu Semiexpo 2026 thực sự tạo được các kết nối thực chất – giữa nhà nước, doanh nghiệp, trường đại học và đối tác quốc tế – thì nó sẽ trở thành mắt xích quan trọng trong việc chuyển hóa khát vọng thành năng lực cụ thể của hệ sinh thái bán dẫn quốc gia.
