Hà Tĩnh bước vào chu kỳ tăng trưởng mới như thế nào?
Chu kỳ tăng trưởng mới của Hà Tĩnh là giai đoạn tỉnh chủ động mở rộng không gian công nghiệp, hoàn thiện hạ tầng kết nối và thiết kế cơ chế cạnh tranh để thu hút đầu tư trong nước, nước ngoài, qua đó tạo thêm việc làm, tăng nguồn thu ngân sách và dịch chuyển mô hình tăng trưởng sang phát triển kinh tế bền vững, có chọn lọc và gắn với khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Điểm đáng nói là Hà Tĩnh không chờ cơ hội đến mà đang “tự tạo sân chơi” cho đầu tư công nghiệp Hà Tĩnh bằng cách giải bài toán hạ tầng, thể chế và chất lượng dự án cùng lúc. Với nền tảng tích cực 6 tháng đầu năm – số dự án và vốn đăng ký đều tăng mạnh – tỉnh đã có dư địa để bước vào giai đoạn tăng tốc, thay vì tăng trưởng cầm chừng. Đây là lựa chọn mang tính chủ động chiến lược hơn là phản ứng thụ động trước làn sóng dịch chuyển vốn. Ở chiều ngược lại, chu kỳ mới cũng đặt ra yêu cầu: nếu không nâng cấp cơ chế thu hút đầu tư tỉnh, Hà Tĩnh dễ bị "đứng ngoài" cuộc cạnh tranh vùng miền. Vì thế, cải cách môi trường kinh doanh được đặt là nhiệm vụ xuyên suốt, không phải khẩu hiệu nhất thời.
Không gian công nghiệp và hạ tầng kết nối: lợi thế đang được "kích hoạt"
Động thái mở rộng không gian công nghiệp và hoàn thiện hạ tầng kết nối Hà Tĩnh cho thấy tỉnh đã hiểu rõ rằng “không có đất và đường, thì khó có dự án lớn”. Việc hình thành khu công nghiệp Bắc Thạch Hà (VSIP Hà Tĩnh) với hạ tầng đang được thi công đồng bộ là minh chứng: ngay khi chưa hoàn thiện, khu này đã bắt đầu thu hút nhà đầu tư nước ngoài lĩnh vực gốm sứ kỹ thuật cao, một ngành có hàm lượng công nghệ và giá trị gia tăng lớn. Song song, Hà Tĩnh sở hữu lợi thế hạ tầng tự nhiên đáng kể: trục Bắc – Nam, quốc lộ 1, cao tốc phía Đông, quốc lộ 8, 12C, đường sắt và cụm cảng nước sâu Vũng Áng – Sơn Dương có thể tiếp nhận tàu trọng tải lớn. Đây không còn là lợi thế “trên giấy”, mà đang được biến thành hệ sinh thái logistics, công nghiệp và dịch vụ cảng biển. Câu hỏi không phải “Hà Tĩnh có gì?”, mà là “Hà Tĩnh dùng hệ thống này ra sao để cạnh tranh với các tỉnh lân cận?”.
Formosa Hà Tĩnh: đầu tàu công nghiệp nhưng phải kéo được cả đoàn tàu
Trong bức tranh đầu tư công nghiệp Hà Tĩnh, Formosa Hà Tĩnh là nhân tố không thể bỏ qua: doanh nghiệp này đang đóng góp khoảng 31% GRDP toàn tỉnh và tạo việc làm trực tiếp cho gần 10.000 lao động. Đây là con số đủ để định hình cấu trúc kinh tế địa phương, chứ không chỉ là một dự án đơn lẻ. Sự hiện diện của Formosa kéo theo đầu tư vào hạ tầng cảng biển, năng lượng, công nghiệp phụ trợ tại Vũng Áng, khiến khu kinh tế này trở thành cực tăng trưởng vùng Bắc Trung Bộ. Tuy vậy, bài toán chiến lược không phải là “phụ thuộc vào một ông lớn”, mà là làm sao để đầu tàu kéo được cả đoàn tàu doanh nghiệp địa phương. Dù nhiều dự án FDI đã vào tỉnh, doanh nghiệp Hà Tĩnh tham gia chuỗi cung ứng còn ít, cho thấy khoảng trống liên kết và nâng cấp năng lực nội tại. Nếu không giải được, lợi ích FDI sẽ dừng ở biên thuế và lao động giá rẻ, thay vì trở thành động lực phát triển kinh tế bền vững như mục tiêu mà Formosa cũng đang hướng đến với phương châm sản xuất, kinh doanh bền vững, cống hiến cho xã hội.
Cơ chế mới và lọc dòng vốn: Hà Tĩnh muốn chơi cuộc chơi chất lượng
Điểm khác biệt của giai đoạn hiện nay là Hà Tĩnh không còn theo đuổi mục tiêu “thu hút càng nhiều dự án càng tốt”, mà hướng đến thu hút đầu tư tỉnh có chọn lọc. Tỉnh chủ trương ưu tiên các dự án sử dụng công nghệ tiên tiến, thân thiện môi trường, tiết kiệm năng lượng, giá trị gia tăng cao và có khả năng tham gia sâu chuỗi cung ứng toàn cầu. Về thực chất, đây là bộ lọc để loại bỏ dự án gây ô nhiễm, hiệu quả thấp – vấn đề mà nhiều địa phương đã phải trả giá trong quá khứ. Song hành với đó là các cơ chế mới: mở rộng không gian công nghiệp, hoàn thiện hạ tầng kết nối và cải cách mạnh mẽ thủ tục hành chính, lấy sự hài lòng của nhà đầu tư làm thước đo hoạt động bộ máy. Hoạt động xúc tiến đầu tư được tổ chức chủ động, tập trung vào tập đoàn kinh tế lớn, tổ chức quốc tế, hiệp hội doanh nghiệp và đối tác chiến lược. Nếu các cơ chế này đi vào thực thi nghiêm túc, Hà Tĩnh có cơ hội tái định vị mình như một điểm đến của dòng vốn chất lượng, thay vì cạnh tranh bằng ưu đãi thuần túy.
Từ nền tảng hiện tại đến bước đi tiếp theo
Nền tảng 6 tháng đầu năm với số lượng dự án và quy mô vốn đăng ký tăng mạnh đang tạo dư địa cho Hà Tĩnh bước vào giai đoạn phát triển tiếp theo, với mục tiêu rõ ràng: đổi mới mô hình tăng trưởng, lấy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực. Các dự án quy mô lớn trong luyện kim, năng lượng, hạ tầng khu công nghiệp, logistics, công nghiệp hỗ trợ, chế biến nông lâm thủy sản, thương mại và dịch vụ đã và đang được triển khai, góp phần tăng năng lực sản xuất, mở rộng quy mô nền kinh tế, tạo việc làm cho hàng chục nghìn lao động và tăng nguồn thu ngân sách. Ở tầm nhìn tiếp theo, tỉnh tập trung thu hút đầu tư vào các khu vực trọng điểm như Khu kinh tế Vũng Áng, khu kinh tế cửa khẩu Cầu Treo và các khu công nghiệp có hạ tầng đồng bộ. Đồng thời, Hà Tĩnh sẽ tiếp tục hoàn thiện hạ tầng logistics, số, năng lượng, nâng chất lượng nhân lực và giữ đà cải cách hành chính. Khi đầu tàu Formosa có kế hoạch nâng công suất và đa dạng sản phẩm thép trong thời gian tới, nếu tỉnh kịp gắn mục tiêu liên kết và bền vững vào bước mở rộng này, chu kỳ tăng trưởng mới sẽ có nền tảng sâu hơn, thay vì chỉ là một “đợt sóng” ngắn hạn.
