Hà Tĩnh công nghiệp bứt phá: tăng trưởng cao nhưng phải là tăng trưởng có chọn lọc
Hà Tĩnh công nghiệp là giai đoạn tỉnh chủ động dùng các khu kinh tế, khu công nghiệp và chương trình xúc tiến đầu tư để thúc đẩy sản xuất chế biến - chế tạo, năng lượng và dịch vụ gắn với cảng biển, đồng thời đặt trọng tâm vào công nghệ cao, thân thiện môi trường và cải thiện năng lực cạnh tranh để vừa tăng trưởng nhanh, vừa đảm bảo phát triển bền vững. Chính điểm nhấn “tăng nhanh nhưng phải đúng hướng” đang định hình một giai đoạn phát triển mới. 7 tháng năm 2026, chỉ số sản xuất công nghiệp của tỉnh tăng 37,5% so cùng kỳ năm 2025, với chế biến - chế tạo và sản xuất, phân phối điện là hai đầu kéo tăng trưởng chính. Nếu các địa phương khác còn loay hoay tìm động lực mới, Hà Tĩnh đã chọn rõ con đường: bám vào cực tăng trưởng khu kinh tế Vũng Áng, gắn sản xuất với hạ tầng cảng biển và dịch vụ logistics. Vấn đề không phải là tăng bao nhiêu, mà là tăng bằng những ngành nào và phục vụ ai.
Hai đầu kéo chế biến - chế tạo và năng lượng: cấu trúc lại động lực tăng trưởng công nghiệp
Bức tranh tăng trưởng công nghiệp Hà Tĩnh cho thấy sự phân hóa rõ rệt: khai khoáng giảm, cung cấp nước và xử lý chất thải tăng chậm, trong khi chế biến - chế tạo bứt tốc. Lũy kế 7 tháng, chỉ số sản xuất công nghiệp chế biến - chế tạo tăng 34,75% so cùng kỳ, đóng góp 26,51 điểm phần trăm vào mức tăng chung toàn ngành. Đây không chỉ là câu chuyện sản lượng mà là sự dịch chuyển sang sản phẩm hàm lượng công nghệ cao như pin lithium, xe máy điện, ô tô điện, cùng sự xuất hiện thêm 2 sản phẩm mới là ô tô điện và xe máy điện trong danh mục công nghiệp chủ lực, góp phần trực tiếp nâng chỉ số sản xuất lên 37,5%. Quan điểm đáng chú ý là tỉnh không để tăng trưởng phụ thuộc vào một nhóm hàng truyền thống, mà chủ động đa dạng hóa bằng các dự án công nghệ cao, FDI sản xuất hàng xuất khẩu mới – từ găng tay thể thao đến cây thông Noel nhân tạo – tạo nền sản xuất rộng và bền hơn.
Khu kinh tế Vũng Áng: cực tăng trưởng gắn cảng biển và không gian công nghiệp mở rộng
Nếu phải chọn một nơi thể hiện rõ nhất bước nhảy của tăng trưởng công nghiệp Hà Tĩnh, đó là khu kinh tế Vũng Áng. Quy hoạch vừa điều chỉnh xác định khu kinh tế Vũng Áng lấy công nghiệp, cảng biển và dịch vụ logistics làm động lực chính, ưu tiên 5 nhóm dự án đầu tư đến năm 2030. Sản xuất duy trì đà tăng trưởng, nhiều dự án quy mô lớn được đẩy nhanh tiến độ, các nhà máy liên tục mở rộng công suất đang tạo nên diện mạo sôi động cho Vũng Áng, được xem là cực tăng trưởng lớn nhất của tỉnh. Việc công nghiệp gắn chặt với hạ tầng cảng nước sâu Vũng Áng - Sơn Dương giúp Hà Tĩnh không chỉ sản xuất mà còn tham gia sâu hơn vào chuỗi logistics khu vực Bắc Trung Bộ. Tuy nhiên, để cực tăng trưởng này mang lại lợi ích rộng cho người dân, tỉnh phải tiếp tục xử lý bài toán chất lượng hạ tầng, kết nối giao thông, nhà ở công nhân và dịch vụ đô thị chứ không chỉ dừng ở các con số sản lượng.
Chương trình xúc tiến đầu tư mới: chọn dự án công nghệ cao, xanh và tạo sức ép cải cách
Điểm khác biệt của giai đoạn này là Hà Tĩnh không “mở cửa vô điều kiện”, mà dùng chương trình xúc tiến đầu tư như một bộ lọc chiến lược. Chương trình xúc tiến đầu tư năm 2026 đặt mục tiêu cải thiện môi trường đầu tư, thu hút các dự án quy mô lớn, công nghệ cao, thân thiện môi trường, gắn với tăng trưởng kinh tế bền vững và nâng năng lực cạnh tranh của tỉnh. Quan điểm xuyên suốt là dùng hiệu quả ngân sách kết hợp huy động nguồn lực xã hội hóa, đồng thời gắn xúc tiến đầu tư địa phương với các chương trình quốc gia và khu vực. Tỉnh ưu tiên công nghiệp công nghệ cao, công nghệ xanh, sản xuất thép, ô tô điện và đổi mới sáng tạo; tập trung vào các cực như khu kinh tế Vũng Áng, khu kinh tế cửa khẩu quốc tế Cầu Treo và các khu công nghiệp có hạ tầng đồng bộ. Song song, hội nghị kết nối giao thương được tổ chức nhằm quảng bá tiềm năng và thế mạnh của Hà Tĩnh và các tỉnh Bắc Trung Bộ, tạo thêm kênh tiếp cận nhà đầu tư mới. Điều này buộc bộ máy phải cải cách thủ tục, bởi nếu chậm cải cách, mọi khẩu hiệu “trải thảm đỏ” sẽ nhanh chóng mất hiệu lực.
Tác động với người dân và yêu cầu phát triển bền vững trong giai đoạn tăng tốc
Tăng trưởng công nghiệp cao chỉ có ý nghĩa khi người dân hưởng lợi và các rủi ro được kiểm soát. Hà Tĩnh đặt mục tiêu các chỉ số cải cách hành chính, năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI), hiệu quả quản trị và hành chính công (PAPI), chỉ số hài lòng của người dân (SIPAS) nằm trong nhóm 15 địa phương dẫn đầu cả nước. Điều này cho thấy tỉnh nhìn tăng trưởng như một phần của bài toán chất lượng sống chứ không chỉ là GDP. Tuy vậy, áp lực không nhỏ đang đến từ cực tăng trưởng năng lượng: 7 tháng đầu năm, đã có 136 sự cố lưới do dông lốc, sét đánh, gây gián đoạn cung cấp điện nhiều khu vực; thời tiết cực đoan ngày càng gia tăng đặt ra áp lực lớn cho vận hành hệ thống điện. Bù lại, công ty điện lực triển khai nhiều giải pháp từ đầu tư hạ tầng, hiện đại hóa lưới đến tối ưu vận hành để kéo giảm tổn thất điện năng, đáp ứng nhu cầu phụ tải tăng và tạo nền tảng cho phát triển kinh tế - xã hội. Nếu Hà Tĩnh tiếp tục hiện thực hóa quy hoạch điện VIII điều chỉnh như một bước đi chiến lược để tạo lợi thế thu hút đầu tư, mở rộng không gian công nghiệp, đồng thời phát triển ngành công nghiệp môi trường trở thành trụ cột của tăng trưởng xanh giai đoạn 2025-2030, thì giai đoạn tăng tốc hiện nay có thể trở thành nền móng cho một mô hình công nghiệp tỉnh cân bằng giữa phát triển và bền vững.
