Việt Nam - Thái Lan 50 năm: Cột mốc để tái định nghĩa hợp tác chiến lược
Việt Nam - Thái Lan 50 năm quan hệ ngoại giao là cột mốc đánh dấu quá trình chuyển đổi từ láng giềng ASEAN đơn thuần thành đối tác chiến lược toàn diện, với trọng tâm là củng cố tin cậy chính trị, gắn kết lợi ích kinh tế và phối hợp chặt chẽ trên các diễn đàn khu vực lẫn quốc tế. Chiều 7/8, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp Chủ tịch Quốc hội Thái Lan Sophon Zaram nhân dịp ông thăm chính thức Việt Nam và tham dự các hoạt động kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam - Thái Lan. Đây không chỉ là một cuộc tiếp đón mang tính nghi lễ, mà là tín hiệu rằng Hà Nội và Bangkok muốn biến biểu tượng nửa thế kỷ thành động lực mới cho hợp tác song phương trong giai đoạn cạnh tranh chiến lược khu vực ngày càng gay gắt.
Tin cậy chính trị: Trụ cột không thể thay thế trong quan hệ Việt Nam - Thái Lan
Thông điệp quan trọng nhất từ cuộc gặp là ưu tiên củng cố tin cậy chính trị giữa hai nước. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh hợp tác nghị viện là một trụ cột quan trọng, góp phần củng cố tin cậy chính trị và thúc đẩy triển khai hiệu quả các thỏa thuận giữa lãnh đạo cấp cao hai nước. Đây là cách tiếp cận thực tế: khi lập pháp song hành, những cam kết của hành pháp mới có cơ hội được cụ thể hóa. Việc hai bên thống nhất duy trì thường xuyên trao đổi đoàn, tiếp xúc cấp cao và các cấp, cùng triển khai Chương trình hành động quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện giai đoạn 2026-2031 cho thấy quan hệ ngoại giao Việt Nam - Thái Lan đang dịch chuyển từ “gặp gỡ theo dịp lễ” sang “đối thoại thường kỳ”. Nếu thiếu lớp nền tin cậy này, mọi tham vọng hợp tác chiến lược chỉ dừng ở tuyên bố.
Ba ưu tiên kết nối mới: Quốc phòng – kinh tế – tiểu vùng
Điểm khác biệt của giai đoạn hiện nay là hai bên không chỉ nói về hữu nghị mà đi thẳng vào các trụ cột hợp tác chiến lược cụ thể. Hai nhà lãnh đạo nhất trí tiếp tục tăng cường hợp tác quốc phòng – an ninh, phối hợp chặt chẽ trong phòng, chống tội phạm xuyên quốc gia, sớm cụ thể hóa Chiến lược “Ba kết nối”, triển khai hiệu quả các chương trình, dự án nhằm tăng cường kết nối hai nền kinh tế. Một câu nói mang tính định hướng là: “Hai nhà Lãnh đạo nhất trí tiếp tục tăng cường hợp tác quốc phòng - an ninh; phối hợp chặt chẽ trong công tác phòng, chống tội phạm xuyên quốc gia”. Đồng thời, việc cam kết phối hợp tại ASEAN, các cơ chế tiểu vùng Mekong và Liên hợp quốc cho thấy Hà Nội và Bangkok muốn nâng tầm quan hệ từ song phương lên chiều sâu khu vực, nơi mỗi quyết định chung đều có ý nghĩa chiến lược vượt ra ngoài biên giới hai nước.
Động lực mới từ kinh tế, giáo dục, du lịch và thương mại cân bằng
Nếu tin cậy chính trị là điều kiện cần, thì kết nối kinh tế – xã hội là điều kiện đủ để quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện có nội dung thực chất. Chủ tịch Quốc hội Thái Lan Sophon Zaram khẳng định Thái Lan luôn coi trọng quan hệ này, đánh giá hai nước có nền tảng hữu nghị bền chặt, nhiều lợi ích chiến lược tương đồng và mong muốn thúc đẩy hợp tác toàn diện, nhất là về kinh tế, thương mại, giáo dục và du lịch. Hai bên thống nhất thúc đẩy thương mại song phương phát triển cân bằng, bền vững, hướng tới mục tiêu kim ngạch 25 tỷ USD và xa hơn là 50 tỷ USD theo nhận thức chung của lãnh đạo hai nước. Đáng chú ý, việc phía Thái Lan muốn học hỏi kinh nghiệm Việt Nam trong tinh gọn tổ chức bộ máy cho thấy hợp tác không chỉ là chuyện hàng hóa và đầu tư, mà còn là chia sẻ mô hình quản trị quốc gia.
Từ nghi lễ đến hành động: Kỳ vọng cho giai đoạn 2026-2031
Câu hỏi đặt ra sau mọi sự kiện kỷ niệm là: điều gì sẽ khác đi trong 5-10 năm tới? Câu trả lời đang dần hình thành qua Chương trình hành động thực hiện quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Thái Lan giai đoạn 2026-2031. Khi hai bên cam kết phối hợp chặt chẽ tại ASEAN, tiểu vùng Mekong và Liên hợp quốc vì lợi ích nhân dân hai nước, đóng góp vào hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển khu vực, họ đồng thời tự đặt mình vào một chuẩn mực cao hơn: mọi bất đồng phải được xử lý thông qua đối thoại, mọi cơ hội phải được khai thác bằng các dự án cụ thể. Kỷ niệm 50 năm quan hệ ngoại giao Việt Nam - Thái Lan vì thế không nên được xem là điểm dừng, mà là xuất phát điểm mới, nơi tin cậy chính trị phải chuyển hóa thành những kết nối hữu hình về quốc phòng, kinh tế và con người.
