50 năm quan hệ Việt Nam Thái Lan: Cột mốc không chỉ mang tính nghi lễ
Quan hệ Việt Nam Thái Lan là mối quan hệ ngoại giao và hợp tác song phương giữa hai nước Đông Nam Á, sau 50 năm thiết lập đã phát triển từ láng giềng hữu nghị thành đối tác chiến lược toàn diện với mức độ tin cậy chính trị cao, trao đổi kinh tế ngày càng mở rộng và giao lưu văn hóa, giáo dục, nhân dân ngày càng sâu sắc, tạo nền tảng cho những chương trình hợp tác mới mang tính dài hạn. Chính vì vậy, cột mốc 50 năm không chỉ là dịp kỷ niệm mà là thời điểm để hai bên xác lập khung hợp tác cho chặng đường tiếp theo. Chuyến thăm cấp Nhà nước kéo dài ba ngày của Nhà vua Maha Vajiralongkorn Phra Vajiraklaochaoyuhua diễn ra đúng dịp hai nước kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao, trong bối cảnh các cam kết chính trị đang được chuyển thành chương trình hợp tác cụ thể hơn. Việc đây là chuyến thăm đầu tiên của một Nhà vua Thái Lan tới Việt Nam kể từ năm 1976 khiến sự kiện mang tính biểu tượng mạnh về sự tin cậy và gắn kết mới.
Đối tác chiến lược toàn diện: Tín hiệu cho một giai đoạn hợp tác sâu hơn
Việc Việt Nam và Thái Lan nâng cấp quan hệ lên Đối tác chiến lược toàn diện cho thấy hai bên đã sẵn sàng đi xa hơn trong hợp tác, vượt khỏi phạm vi những cuộc gặp cấp cao mang tính biểu tượng. Quan hệ Việt Nam Thái Lan không chỉ gói trong khẩu hiệu láng giềng hữu nghị; lãnh đạo Việt Nam nhấn mạnh mong muốn hai nước tiếp tục đồng hành, hỗ trợ nhau phát triển, đóng góp cho hòa bình, ổn định và phát triển khu vực. Cùng với đó, Chương trình hành động triển khai quan hệ đối tác chiến lược toàn diện giai đoạn 2026-2031 được ký vào tháng 5/2026 đã đặt nền móng để những tuyên bố chính trị chuyển thành các dự án cụ thể. Theo nguồn tin chính thức, “Hai bên đã ký Chương trình hành động triển khai quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện giai đoạn 2026-2031 vào tháng 5/2026”, cho thấy tầm nhìn hợp tác ít nhất trong 5 năm tới được định hình khá rõ. Chuyến thăm Hoàng gia lúc này vì thế mang ý nghĩa khẳng định cam kết lâu dài, hơn là một hoạt động xã giao.
Hợp tác kinh tế ASEAN: Dư địa thương mại hai nước còn rộng
Trong bức tranh hợp tác kinh tế ASEAN, Thái Lan đang giữ vai trò là đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam trong khối, cho thấy thương mại hai nước không còn ở mức khiêm tốn mà đã trở thành một trụ cột của quan hệ song phương. Tuy nhiên, các con số hiện tại mới chỉ phản ánh phần nổi của tiềm năng. Dòng vốn đầu tư từ Thái Lan với hàng trăm dự án tập trung vào công nghiệp chế biến, chế tạo; sản xuất, phân phối điện, khí, nước, điều hòa; bất động sản; bán buôn và bán lẻ đã tạo nền tảng đáng kể nhưng vẫn chưa chạm tới hết dư địa hợp tác. Điều đáng chú ý là hai bên đang thúc đẩy chiến lược “Ba Kết nối”: kết nối chuỗi cung ứng, kết nối doanh nghiệp và địa phương, kết nối các chiến lược tăng trưởng bền vững. Nếu triển khai hiệu quả, các kết nối này sẽ mở rộng không gian để doanh nghiệp Việt Nam và Thái Lan tham gia sâu hơn vào hợp tác kinh tế ASEAN, đầu tư và chuỗi sản xuất xuyên biên giới, giảm phụ thuộc vào một thị trường đơn lẻ và tăng khả năng chống chịu trước biến động khu vực.
Đối tác chiến lược toàn diện mở rộng sang văn hóa và giao lưu nhân dân
Điểm đáng chú ý của chuyến thăm Hoàng gia lần này là nó không bị giới hạn trong các cuộc hội đàm chính trị ở Nhà Quốc hội. Nhà vua và Hoàng hậu đã đến đặt vòng hoa, vào Lăng viếng Chủ tịch Hồ Chí Minh, đặt vòng hoa tại Đài tưởng niệm các Anh hùng liệt sĩ, thăm chùa Quán Sứ, thăm Trung tâm Ngôn ngữ và Văn hóa Thái Lan, gặp gỡ giảng viên, sinh viên Trường Đại học Hà Nội. Những hoạt động đó mở rộng quan hệ Việt Nam Thái Lan từ khung đối tác chiến lược toàn diện mang tính nhà nước sang tầng sâu hơn: văn hóa, giáo dục và giao lưu nhân dân. Khi Hoàng gia Thái Lan khẳng định luôn quan tâm, ủng hộ thắt chặt tình cảm giữa nhân dân hai nước và củng cố hợp tác trên tất cả các lĩnh vực, thông điệp gửi đi rõ ràng là tương lai của quan hệ không chỉ nằm ở hiệp định hay thỏa thuận, mà ở sự gắn kết xã hội, sự hiểu biết lẫn nhau của thế hệ trẻ hai bên. Đây là nền tảng mềm không thể thiếu để những chương trình hợp tác kinh tế và chính trị vận hành trơn tru.
Từ cột mốc 50 năm đến tầm nhìn mới cho quan hệ Việt Nam Thái Lan
Sau nửa thế kỷ thiết lập quan hệ ngoại giao, Việt Nam và Thái Lan đang đứng trước một chặng đường mới với mức độ tin cậy chính trị cao, thương mại và đầu tư có quy mô đáng kể, cùng những cơ chế kết nối chuỗi cung ứng, doanh nghiệp và tăng trưởng bền vững đang được thúc đẩy. Chuyến thăm của Nhà vua Thái Lan không chỉ khép lại một hoạt động đối ngoại cấp cao, mà mở thêm một điểm nối quan trọng cho quan hệ đối tác chiến lược toàn diện. Vấn đề đặt ra bây giờ không phải là hai nước có hợp tác hay không, mà là có đủ dũng cảm để tận dụng hết dư địa đang mở ra hay không: từ hợp tác kinh tế ASEAN sâu hơn, nâng chất thương mại hai nước, đến mở rộng giao lưu nhân dân và hợp tác địa phương. Nếu biết biến những biểu tượng như chuyến thăm Hoàng gia thành các chương trình cụ thể về thương mại, đầu tư, văn hóa và giáo dục, quan hệ Việt Nam Thái Lan có thể bước vào giai đoạn hợp tác thực chất, cùng chia sẻ lợi ích và trách nhiệm với khu vực.
