Cột mốc mới sau 55 năm hữu nghị
Đối tác Chiến lược Toàn diện là khuôn khổ hợp tác cấp cao, thể hiện cam kết mở rộng phối hợp trên nhiều lĩnh vực cùng có lợi và chuyển những ưu tiên chung thành kết quả thiết thực. Trong chuyến thăm cấp Nhà nước tới Đan Mạch từ ngày 19 đến 21/10, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Thủ tướng Mette Frederiksen nhất trí nâng cấp quan hệ Việt Nam Đan Mạch lên khuôn khổ này, đúng dịp hai nước kỷ niệm 55 năm thiết lập quan hệ ngoại giao. Đây không chỉ là một danh xưng ngoại giao mới: giá trị của quyết định sẽ được đo bằng những hợp tác cụ thể mà người dân và doanh nghiệp cảm nhận được. Quan hệ hai nước đã tiến triển từ thiết lập ngoại giao năm 1971, Đối tác Toàn diện năm 2013 đến Đối tác Chiến lược Xanh năm 2023, trên nền tảng tin cậy, bình đẳng và tôn trọng lẫn nhau.
Việc nâng cấp vì thế có cơ sở tích lũy, không phải bước đi tách rời lịch sử. Sau 55 năm, hai bên đang xác nhận rằng quan hệ hữu nghị đã đủ chiều sâu để chuyển sang giai đoạn phối hợp rộng hơn. Thách thức tiếp theo là bảo đảm khuôn khổ mới có lịch làm việc, đầu mối và mục tiêu rõ ràng, thay vì dừng ở tuyên bố chính trị.
Từ cam kết đến lợi ích thiết thực
Ưu tiên lúc này nên là biến sự đồng thuận cấp cao thành chương trình có thể theo dõi. Hai nước đã cam kết tổ chức luân phiên các kỳ họp Ủy ban liên Chính phủ về hợp tác kinh tế, thương mại, đầu tư và công nghệ tại Việt Nam và Đan Mạch. Cơ chế này có thể giúp các bên rà soát tiến độ, nhận diện điểm nghẽn và nối kết doanh nghiệp với cơ hội hợp tác. Tuyên bố chung cũng nhấn mạnh các lĩnh vực như khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, giáo dục, chuyển đổi xanh, nông nghiệp và y tế.
Với người dân, một kết quả gần gũi hơn là việc hai bên nghiên cứu biện pháp tạo thuận lợi cho giao lưu và đi lại, ưu tiên đàm phán thỏa thuận miễn thị thực cho người mang hộ chiếu ngoại giao có dữ liệu sinh trắc học. Đây chưa phải chính sách miễn thị thực áp dụng rộng rãi cho mọi công dân, nhưng cho thấy hai bên đang tính đến điều kiện kết nối thuận lợi hơn. Định hướng đúng là đánh giá từng cam kết bằng tác động thực tế: thêm cơ hội học tập, trao đổi, làm ăn và nâng chất lượng đời sống.
Một bước đi trong chiến lược kết nối châu Âu
Thỏa thuận với Đan Mạch cần được nhìn trong bức tranh rộng hơn: Việt Nam đang tăng cường kết nối với các đối tác châu Âu để mở rộng lựa chọn phát triển và nâng năng lực hợp tác. Trong cùng chuyến công tác, lãnh đạo Việt Nam thăm chính thức EU và Bỉ; chuyến thăm EU tái khẳng định cam kết làm sâu sắc quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện Việt Nam - EU, được thiết lập hồi tháng 1/2026. Hợp tác Việt Nam châu Âu vì vậy không chỉ là một hướng ngoại giao, mà gắn với mục tiêu huy động nguồn lực và thúc đẩy phát triển bền vững.
Việt Nam có thể đóng vai trò cầu nối giữa châu Á và châu Âu, đồng thời thúc đẩy hợp tác ASEAN - EU. Nhưng vai trò ấy chỉ có sức nặng khi được nâng đỡ bằng các thỏa thuận vận hành hiệu quả. Hai bên hoan nghênh việc triển khai EVFTA và thúc đẩy các thành viên EU còn lại phê chuẩn EVIPA. Đây là hướng đi thiết thực: kết nối chính trị cần đi cùng điều kiện thuận lợi cho thương mại, đầu tư và trao đổi. Quan hệ với Đan Mạch là một mắt xích quan trọng, không phải đích đến duy nhất.
Thước đo của giai đoạn mới
Nâng cấp quan hệ tạo ra kỳ vọng, nhưng không tự động bảo đảm thành quả. Bước tiếp theo là duy trì đối thoại cấp cao, tổ chức đều đặn cơ chế liên Chính phủ và xác định các dự án đủ cụ thể để doanh nghiệp, cơ sở nghiên cứu và người dân cùng tham gia. Hai bên cũng nhấn mạnh hợp tác trong các vấn đề quốc tế, khu vực và những thách thức chung như biến đổi khí hậu, an ninh hàng hải và phát triển bền vững. Những chủ đề này cho thấy khuôn khổ mới có thể kết nối lợi ích song phương với trách nhiệm rộng hơn.
Điều đáng kỳ vọng không phải là danh hiệu đối tác cao hơn, mà là nhịp độ triển khai sau chuyến thăm: cuộc họp được tổ chức, cam kết được rà soát và cơ hội hợp tác đến được với các bên liên quan. Nếu làm được điều đó, Đối tác Chiến lược Toàn diện sẽ trở thành nền tảng phục vụ phát triển và cải thiện đời sống, đồng thời củng cố vị thế kết nối của Việt Nam với châu Âu. Nếu không, cột mốc lịch sử sẽ khó tạo ra khác biệt ngoài tuyên bố.
