Từ dấu mốc ngoại giao đến khuôn khổ hợp tác mới
Đối tác chiến lược toàn diện là khuôn khổ quan hệ cấp cao nhất, định hướng để hai quốc gia mở rộng phối hợp trên nhiều lĩnh vực cùng có lợi. Với Việt Nam và Đan Mạch, thỏa thuận mới có ý nghĩa vượt ra ngoài nghi thức ngoại giao: nó đặt nền chính trị cho giai đoạn hợp tác sâu rộng, thực chất và hướng đến lợi ích lâu dài của người dân hai nước. Trong chuyến thăm cấp Nhà nước tới Đan Mạch từ ngày 19 đến 21 tháng 10 năm 2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Thủ tướng Mette Frederiksen nhất trí thông qua tuyên bố chung nâng cấp quan hệ song phương. Quyết định được đưa ra sau 55 năm quan hệ ngoại giao, tiếp nối các cột mốc Đối tác toàn diện năm 2013 và Đối tác chiến lược Xanh năm 2023. Đan Mạch trở thành quốc gia Bắc Âu đầu tiên và quốc gia thứ hai trong EU thiết lập khuôn khổ quan hệ cao nhất này với Việt Nam.
Thời điểm nâng cấp phản ánh một lựa chọn có tính toán: hai bên muốn tận dụng những kết quả hợp tác đã có, phát huy thế mạnh bổ sung cho nhau và tạo thêm động lực thực hiện mục tiêu phát triển quốc gia. Nói cách khác, tuyên bố chung Việt Đan Mạch không chỉ ghi nhận quan hệ hữu nghị mà còn xác lập hướng đi và kỳ vọng cho các cơ quan, doanh nghiệp cùng cộng đồng hai nước. Giá trị của khuôn khổ mới sẽ được đo bằng mức độ biến cam kết thành chương trình, cơ chế phối hợp và kết quả cụ thể.
Kinh tế và giao lưu cần tạo ra kết quả nhìn thấy được
Tuyên bố đặt thương mại, đầu tư và công nghệ vào nhóm trụ cột, đồng thời nêu quyết tâm thúc đẩy trao đổi song phương và tháo gỡ rào cản để tăng thương mại, đầu tư giữa hai nước. Hai bên cũng cam kết tổ chức luân phiên các kỳ họp Ủy ban liên Chính phủ về hợp tác kinh tế, thương mại, đầu tư và công nghệ, đồng thời triển khai hiệu quả Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam – EU. Đây là những cơ chế đáng chú ý vì chúng có thể nối đối thoại cấp cao với việc xử lý vướng mắc cụ thể của doanh nghiệp. Nếu hoạt động đều đặn và có đầu việc rõ ràng, khuôn khổ mới sẽ hữu ích hơn một tuyên bố mang tính biểu tượng.
Quan hệ Việt Đan Mạch cũng cần được củng cố qua tiếp xúc chính trị, hợp tác giữa các cơ quan và giao lưu nhân dân. Tuyên bố nêu mong muốn nghiên cứu biện pháp tạo thuận lợi cho việc đi lại, ưu tiên đàm phán miễn thị thực cho người mang hộ chiếu ngoại giao có dữ liệu sinh trắc học. Đây chưa phải chính sách miễn thị thực áp dụng cho mọi công dân, nhưng cho thấy hai bên coi kết nối con người là một phần của quan hệ song phương. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã mời Thủ tướng Mette Frederiksen sớm thăm Việt Nam; bà Frederiksen nhận lời. Chuyến thăm tiếp theo có thể giúp duy trì đà đối thoại và thúc đẩy các cam kết đã thống nhất.
Tương lai xanh là phép thử quan trọng của quan hệ mới
Điểm có sức định hình dài hạn nhất trong tuyên bố là cam kết đưa chuyển đổi năng lượng, ứng phó biến đổi khí hậu và hợp tác phát triển bền vững thành ưu tiên chiến lược. Hai bên xác định các lĩnh vực hợp tác có định hướng bền vững, gồm năng lượng tái tạo, an ninh và sử dụng năng lượng hiệu quả, nông nghiệp và thực phẩm, công nghệ sinh học, vận tải biển xanh, logistics, số hóa, y tế và giáo dục. Danh mục này cho thấy quan hệ không chỉ tập trung vào mục tiêu môi trường; nó kết nối chuyển đổi xanh với năng lực sản xuất, công nghệ, nhân lực và chuỗi cung ứng.
Đây là hướng hợp tác phù hợp với nền tảng Đối tác chiến lược Xanh đã thiết lập, nhưng tham vọng chỉ có ý nghĩa khi được chuyển thành dự án khả thi, chia sẻ tri thức và năng lực thực hiện. Tuyên bố chung tạo cơ sở để hai bên phối hợp lâu dài, song không tự bảo đảm kết quả. Với người dân và doanh nghiệp, lợi ích sẽ nằm ở cơ hội tiếp cận công nghệ, thị trường, đào tạo và các giải pháp xanh có thể áp dụng trong thực tế. Vì vậy, thước đo đáng tin cậy nhất của giai đoạn mới không phải tên gọi quan hệ, mà là tiến độ thực hiện những ưu tiên đã thống nhất.
Kết luận: cam kết cần được nối với hành động
Việc nâng cấp lên Đối tác chiến lược toàn diện mở rộng dư địa hợp tác chính trị, kinh tế và xanh, đồng thời tạo kỳ vọng lớn hơn về kết quả. Tuyên bố chung xác định khá rõ các hướng đi: tăng cường tin cậy và trao đổi, thúc đẩy thương mại và đầu tư, triển khai EVFTA, tạo thuận lợi cho giao lưu và ưu tiên chuyển đổi xanh. Thách thức tiếp theo là duy trì đối thoại, tháo gỡ trở ngại cho doanh nghiệp và biến các lĩnh vực ưu tiên thành chương trình có thể theo dõi. Nếu hai bên làm được điều đó, dấu mốc ngoại giao sau 55 năm sẽ trở thành động lực thiết thực cho quan hệ Việt Đan Mạch và đóng góp vào một tương lai xanh hơn.
