79 điểm 10 Toán tại trường chuyên: thành tích bất thường hay kết quả của chiến lược?

Hiện tượng điểm 10 Toán tốt nghiệp: rõ ràng và có thể lý giải

Hiện tượng điểm 10 Toán tốt nghiệp tại một số trường trung học phổ thông, đặc biệt là các trường chuyên và lớp mũi nhọn vùng quê, là kết quả của sự tuyển chọn đầu vào, kế hoạch ôn thi dài hơi, hệ thống khảo sát thường xuyên và định hướng xét tuyển đại học buộc học sinh phải đầu tư sâu cho môn Toán, chứ không phải là những bước nhảy đột ngột hay bất thường khó lý giải. Trong kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026, một phòng thi tại điểm thi Trường THPT Chuyên Hà Tĩnh có tới 15/22 thí sinh đạt điểm 10 môn Toán. Toàn tỉnh có 167 bài điểm 10 Toán, riêng trường chuyên Hà Tĩnh chiếm 79 điểm 10, gần một nửa thành tích toàn tỉnh. Ở Nghệ An, lớp 12A1 Trường THPT Quỳnh Lưu 1 có 18 học sinh đạt điểm 10 môn Toán trong cùng kỳ thi. Những con số gây chú ý này là lời nhắc mạnh mẽ rằng phương pháp dạy Toán và cách thiết kế hành trình ôn luyện đang tạo ra khác biệt rõ rệt giữa các trường.

Trường chuyên Hà Tĩnh: điểm 10 là mục tiêu được xây dựng từ đầu năm

Điểm số của Trường THPT Chuyên Hà Tĩnh không thể tách khỏi chiến lược dạy học có tính toán kỹ. Nhà trường khẳng định đã chủ động rà soát kết quả thi và phổ điểm, đồng thời nhận xét đề thi Toán năm nay bám sát chương trình phổ thông. Việc chuẩn bị cho kỳ thi THPT Quốc gia được đưa vào kế hoạch ngay từ đầu năm học thay vì dồn ôn từ tháng 4–5 như trước đây; mỗi tuần có 2 tiết riêng cho các môn thi tốt nghiệp. Đó là một phương pháp dạy Toán lấy luyện thi làm trục nhưng vẫn dựa trên năng lực nền tảng của học sinh chuyên. Nhà trường còn xây dựng hệ thống thi khảo sát và thi thử, tổ chức thêm ba kỳ khảo sát bên cạnh hai kỳ của Sở, kết hợp động viên và khen thưởng để tạo động lực học tập. Theo kết quả được chia sẻ, nhiều học sinh từ mức 21 điểm cho tổ hợp ba môn đã nâng lên trên 28 điểm sau quá trình ôn tập. Câu chuyện ở đây không phải phép màu, mà là ví dụ điển hình cho việc coi điểm 10 Toán tốt nghiệp như một mục tiêu quản lý, được đo lường liên tục và điều chỉnh có dữ liệu.

Lớp 12A1 Quỳnh Lưu 1: mô hình lớp mũi nhọn vùng quê

Trường THPT Quỳnh Lưu 1 ở Nghệ An cho thấy một thực tế khác: không cần mang danh “trường chuyên”, một lớp mũi nhọn vùng quê vẫn có thể tạo ra cụm điểm 10 Toán nếu được thiết kế và dẫn dắt bài bản. Lớp 12A1 gồm 51 học sinh được tuyển chọn từ lớp 10, liên tục nằm trong nhóm dẫn đầu nhà trường về học tập. Trước kỳ thi tốt nghiệp, lớp tham gia ba đợt khảo sát chung toàn tỉnh, hai lần xếp thứ 5 và một lần đứng thứ 3. Tại kỳ thi THPT Quốc gia, lớp có 18 bài điểm 10 môn Toán, điểm trung bình Toán đạt 9,26; Hóa 8,77; Vật lý 8,11 và Ngữ văn 7,93. Theo ban giám hiệu, kết quả này là thành quả của quá trình giảng dạy, ôn tập bài bản cùng nỗ lực của giáo viên và học sinh trong nhiều năm. Hiệu trưởng nhấn mạnh đây là những học sinh có năng lực, học tập nghiêm túc và được rèn luyện dài hạn, kết quả không phải sự bứt phá nhất thời. Điều đáng chú ý là học sinh được phân bổ theo số báo danh ở nhiều phòng thi khác nhau, hậu kiểm không thấy dấu hiệu bất thường. Mô hình lớp mũi nhọn này cho thấy khi phương pháp dạy Toán gắn liền với bồi dưỡng học sinh giỏi và khảo sát thường xuyên, điểm 10 trở thành đích đến khả thi ngay cả ở trường vùng quê.

Áp lực xét tuyển đại học và sự dịch chuyển sang các tổ hợp có môn Toán

Đằng sau các cụm điểm 10 Toán tốt nghiệp là sự thay đổi lớn về chiến lược xét tuyển của học sinh và kỳ vọng của phụ huynh. Khi các phương thức tuyển sinh như học bạ, chứng chỉ ngoại ngữ hay đánh giá năng lực không còn là lối vào dễ dàng cho những trường top đầu, điểm thi tốt nghiệp THPT trở thành tiêu chí quan trọng trong nhiều phương án xét tuyển. Học sinh muốn vào các trường như Bách khoa Hà Nội, Ngoại thương, Kinh tế quốc dân hay Y Hà Nội buộc phải đầu tư nhiều hơn cho kỳ thi tốt nghiệp. Cùng lúc, xu hướng chuyển đổi số và nhu cầu nhân lực khoa học – công nghệ khiến nhiều em chuyển định hướng từ khối C00 sang các tổ hợp có môn Toán như D00. Hầu hết tổ hợp xét tuyển hiện nay đều có Toán, nên các trường phải điều chỉnh phương pháp dạy Toán theo hướng tăng cường ôn luyện, khảo sát, thi thử và hỗ trợ tâm lý. Việc các trường chuyên và lớp mũi nhọn sớm nắm bắt xu hướng này là nguyên nhân khiến điểm 10 Toán của họ tăng mạnh, trong khi nhiều trường phổ thông khác vẫn loay hoay với cách dạy dàn trải, chưa đặt Toán ở vị trí chiến lược tương tự.

Kết luận: thành tích cao cần được xem như bài học, không phải nghi vấn

Nhìn vào trường chuyên Hà Tĩnh và lớp 12A1 Quỳnh Lưu 1, điều đáng bàn không phải là sự “bất thường” của điểm 10 Toán tốt nghiệp, mà là sự khác biệt về tư duy quản lý chất lượng và phương pháp dạy Toán. Ở cả hai nơi, thành tích được xây dựng từ tuyển chọn đầu vào, kế hoạch ôn thi sớm, hệ thống khảo sát dày và định hướng xét tuyển rõ ràng. Các hiệu trưởng đều khẳng định kết quả phù hợp với năng lực đã được kiểm chứng của học sinh. Thay vì nghi ngờ theo cảm tính, hệ thống giáo dục nên coi đây là những ca nghiên cứu: nếu một trường vùng quê có thể tạo ra 18 điểm 10 Toán trong một lớp, thì việc nhân rộng phương pháp dạy Toán có chiến lược là hoàn toàn khả thi. Câu hỏi đúng cần đặt ra không phải “tại sao có nhiều điểm 10?”, mà là “vì sao chúng ta chưa giúp nhiều học sinh hơn đạt đến mức đó?”.