Từ xác tàu thành câu chuyện nội thất bền vững
Gỗ tàu thuyền tái sinh là việc thu mua gỗ từ những con tàu, thuyền đã hết niên hạn sử dụng, tháo dỡ và xử lý lại từng tấm gỗ chịu ảnh hưởng của muối, đinh tán, sơn biển để biến chúng thành đồ gỗ thủ công Hội An mang giá trị thẩm mỹ, công năng và câu chuyện lịch sử riêng, đáp ứng nhu cầu nội thất bền vững và nội thất tái chế trong thị trường trang trí hiện đại. Chính từ góc nhìn ấy, mô hình của Hội An Wood không chỉ là sáng kiến vật liệu, mà là tuyên bố mạnh mẽ: chúng ta có thể làm đẹp nhà cửa mà không đánh đổi môi trường. Nhiều năm trước, khi ông Lê Huỳnh Huyên nhìn thấy hàng loạt tàu cũ bị xẻ làm củi ở cảng biển, ông không chấp nhận sự lãng phí của những cây lim, sến, kiền kiền đã từng gánh sóng gió. Ông chọn con đường khó: tái sinh thay vì bỏ đi.
Hội An Wood: sáng kiến tái sinh gỗ và cứu nghề mộc Kim Bồng
Điểm đáng giá của mô hình Hội An Wood nằm ở chỗ nó giải quyết cùng lúc ba bài toán: môi trường, kinh tế và di sản nghề mộc. Gỗ tàu thuyền sau khi hết niên hạn được đơn vị này thu mua làm nguyên liệu đầu vào, thay vì trở thành củi đốt đầy lãng phí. Trong bối cảnh dịch Covid-19 khiến nhiều thợ lành nghề ở làng mộc Kim Bồng thiếu việc, ý tưởng cùng họ chế tác nội thất từ gỗ tàu thuyền cũ đã tạo sinh kế mới và giữ họ tiếp tục gắn bó với nghề. Khác với nội thất tái chế mang tính công nghiệp, ở đây, mỗi tấm gỗ được thợ mộc “đọc” kích thước, đường vân, vết đinh để chọn dạng sản phẩm phù hợp – từ cửa, cổng, giường đến tủ, ghế. Đây là cách vận hành kinh tế tuần hoàn rất cụ thể: nguyên liệu cũ, tay nghề truyền thống, giá trị mới.
Wabi-sabi trên gỗ biển: giá trị thị trường nằm ở vết tích
Thị trường trang trí nội thất đang khát những sản phẩm có bản sắc và bền vững, và gỗ tàu thuyền tái sinh đáp ứng trúng nhu cầu đó. Đi ngược với thói quen che khuyết điểm, thợ mộc Kim Bồng chủ động làm nổi bật các vết đinh tán, lỗ sắt, rãnh muối trên gỗ, như cách kể lại vòng đời trước khi nó trở thành món nội thất mới. Sự không hoàn hảo ấy tạo nên phong cách wabi-sabi đậm chất, biến mỗi sản phẩm thành một độc bản vì "vết tích" trên gỗ không bao giờ giống nhau. Người mua không chỉ sở hữu bàn, ghế hay cửa; họ mang về một mảnh lịch sử biển, một phần ký ức của những chuyến khơi xa. Không ngạc nhiên khi việc tận dụng này được nhiều người dân đón nhận, bởi nó làm nhà cửa đẹp hơn và môi trường xanh hơn cùng một lúc.
Nội thất tái chế và tham vọng xây chuỗi giá trị tuần hoàn
Điểm quan trọng trong câu chuyện của Hội An Wood là cách họ định nghĩa lại khái niệm nội thất tái chế. Ông Lê Huỳnh Huyên khẳng định: một sản phẩm xanh không chỉ đến từ vẻ đẹp, chất lượng mà còn phải đủ giá trị và công năng sử dụng. Đây là lời nhắc rằng nội thất bền vững không được phép dừng ở khẩu hiệu, mà phải tồn tại lâu dài trong đời sống hàng ngày. Việc quét bảo vệ bằng dầu lau gỗ nguồn gốc thực vật cho các sản phẩm cho thấy nỗ lực đồng bộ từ vật liệu đến hoàn thiện bề mặt. Quan trọng hơn, ông Huyên đặt mục tiêu tiếp tục đầu tư, hoàn thiện quy trình vật liệu tái sinh để phát triển sâu hơn chuỗi giá trị từ gỗ tàu, thuyền cũ. Nếu thành công, đây sẽ là một minh chứng rõ ràng rằng kinh tế tuần hoàn hoàn toàn khả thi trong ngành đồ gỗ thủ công Hội An.
Khi người mua chọn câu chuyện, không chỉ chọn món đồ
Từ góc độ người tiêu dùng, sức hút của dòng sản phẩm này không nằm ở sự bóng bẩy, mà ở cảm giác được đồng hành với một hành trình tái sinh. Việc tận dụng gỗ tàu thuyền cũ góp phần giữ cho môi trường thêm xanh, và chính điều đó khiến nhiều người dân chủ động chọn các sản phẩm này khi trang trí nhà cửa. Mỗi chiếc bàn hay cánh cửa mang dấu đinh tán và lớp muối đã được hoá giải là lời nhắc: chúng ta có thể hưởng tiện nghi mà không cần khai thác thêm rừng. Mô hình của Hội An Wood cho thấy thị trường nội thất hoàn toàn có thể chuyển dịch sang các lựa chọn mang tính trách nhiệm, miễn là sản phẩm đủ đẹp, đủ bền và có câu chuyện thuyết phục. Khi người mua hiểu rằng họ đang giữ lại một phần di sản biển trong không gian sống, kinh tế tuần hoàn không còn là khái niệm xa vời, mà là quyết định mua sắm rất cụ thể.
