Lớp học mở kết nối: tiếng Anh bước ra ngoài bốn bức tường
Mô hình “lớp học mở kết nối – lớp học hỗn hợp” là cách tổ chức dạy học trong đó một lớp trung tâm được kết nối trực tuyến với các lớp vệ tinh ở những địa điểm khác, cho phép giáo viên và học sinh tương tác hai chiều thời gian thực, chia sẻ tài nguyên số và tham gia chung vào các hoạt động tiếng Anh như một đại lớp duy nhất, mở rộng không gian lớp học truyền thống bằng công nghệ giáo dục hiện đại. Điểm mấu chốt của mô hình này không nằm ở màn hình lớn hay camera góc rộng, mà ở việc biến công nghệ thành chiếc cầu nối để học sinh có thêm thời gian và “không gian xã hội” để nghe, nói, phản hồi và tranh luận bằng tiếng Anh. Khi lớp học mở kết nối, kỹ năng giao tiếp không còn bị giới hạn bởi sĩ số một lớp hay bốn bức tường của một ngôi trường nhất định.
Một tiết tiếng Anh ở Hà Nội: ba địa điểm, một lớp học
Buổi sáng 25/9, cô Phạm Thị Hương Giang – Hiệu trưởng Trường THCS Giảng Võ 2 – công bố việc giáo viên của trường vừa thực hiện thành công một tiết minh họa tiếng Anh theo mô hình “Open Classroom – Mixed Classroom”, kết nối điểm trung tâm với các điểm vệ tinh. Đây là tiết English 7 – Global Success, Unit 2: Healthy Living, Lesson 2: A Closer Look 1, kéo dài 45 phút, do cô Bùi Thị Quỳnh Trang đảm nhiệm ở điểm trung tâm, trong khi giáo viên tại các điểm vệ tinh phối hợp, hỗ trợ học sinh theo suốt tiến trình bài học. Ngay từ phút đầu, lớp học mở kết nối đã vận hành như một đại lớp: giáo viên kiểm tra đường truyền hai chiều, thống nhất quy tắc tương tác, lần lượt mời học sinh ở từng điểm trả lời, chơi trò đoán từ, ghép từ với tranh, luyện phát âm, thảo luận thói quen “Healthy/Unhealthy”. Không còn cảnh một lớp ngồi xem lớp khác học qua màn hình; mỗi địa điểm là một “tiểu lớp” chủ động, góp tiếng nói vào hoạt động chung.
Công nghệ giáo dục: không chỉ là Zoom và máy chiếu
Nếu chỉ nhìn thấy Zoom, TV, camera góc rộng hay micro không dây, nhiều người dễ nghĩ đây là một lớp học online đẹp hơn bình thường. Thực tế, mô hình lớp học mở kết nối ở Hà Nội đang dùng công nghệ giáo dục như hạ tầng cho một cách tổ chức dạy học hoàn toàn khác: nối thế giới thực với thế giới ảo, biến các trường thành mạng lưới chia sẻ bài giảng, trò chơi, sản phẩm học tập. Hệ thống thiết bị và học liệu – từ nền tảng họp trực tuyến, slide PowerPoint, tài nguyên online đến phiếu nhóm, Exit Ticket – được chuẩn bị đồng bộ để giáo viên theo dõi mức độ tham gia của học sinh và đánh giá kết quả học tập tại từng điểm. Theo Giám đốc Sở GD&ĐT Nguyễn Văn Hiền, việc triển khai có hệ thống mô hình lớp học mở là một bước đi chiến lược nhằm thực hiện chủ trương phát triển khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong giáo dục, đồng thời bảo đảm công bằng cơ hội học tập giữa các khu vực.
Tương tác học sinh: tiếng Anh được dùng như trong đời sống
Ở môn tiếng Anh, điều học sinh thiếu nhất không phải là bài ngữ pháp mới, mà là thời gian và cơ hội để nghe, nói, luyện tập, nhận phản hồi một cách liên tục. Lớp học mở kết nối giải quyết thẳng vào điểm đau đó: học sinh không chỉ giao tiếp với giáo viên của mình, mà còn nói chuyện, tranh luận, góp ý sản phẩm cho bạn ở trường khác – một bối cảnh giao tiếp gần với đời sống hơn nhiều so với lớp đơn lẻ. Trong phần luyện âm /f/ và /v/, trò chơi “Sound Racing” hay thử thách “Tongue Twister” diễn ra đồng thời ở nhiều điểm; giáo viên vệ tinh quan sát, hỗ trợ, rồi gửi file âm thanh về điểm trung tâm để cô giáo chính theo dõi chất lượng phát âm. Khi đóng vai “cố vấn sức khỏe” cho nhân vật Mark, học sinh ở cả bốn điểm cùng đưa lời khuyên, phản biện, bổ sung cho nhau. Tương tác học sinh được mở rộng theo chiều ngang, biến giờ tiếng Anh thành một diễn đàn giao tiếp, không chỉ là bài luyện tập trong sách.
Thí điểm tại 25 trường và bài toán đồng bộ chính sách – phương pháp
Quan trọng hơn một tiết minh họa ấn tượng, Hà Nội đang xem lớp học mở kết nối như hướng đi dài hơi. Theo kế hoạch 38/KH-UBND ngày 26/1/2026 và Kế hoạch 3018/KH-SGDĐT, mô hình “Open Classroom” và “Mixed Classroom” đã được thí điểm tại 25 cơ sở giáo dục, với các nhóm lớp trung tâm – vệ tinh và nhiều môn học khác nhau như Công nghệ, Âm nhạc, Tin học, tiếng Anh, Thể dục. Giai đoạn thí điểm giúp đánh giá mức độ tương tác thầy – trò giữa các điểm trường và hiệu quả tổ chức lớp học. Theo thầy Chu Văn Khiêm, hiệu quả thực tế vượt xa kỳ vọng ban đầu: học sinh có thêm cơ hội tiếp cận nguồn học liệu, tương tác với giáo viên và bạn bè ở nơi khác, tham gia trò chơi và thảo luận sôi nổi như đang học chung một lớp. Tuy vậy, để mô hình dạy tiếng Anh hiệu quả lâu dài, cần đồng bộ từ lựa chọn trường, chuẩn bị giáo viên, hạ tầng, đến cơ chế đầu tư cho “Smart Classroom”, đào tạo kỹ năng sư phạm số và kỹ năng phối hợp giữa giáo viên trung tâm – vệ tinh. Trường THCS Giảng Võ 2 khẳng định sẽ tiếp tục phát huy vai trò điểm trung tâm tiếng Anh, đưa lớp học mở kết nối vào dạy học thường xuyên.
