Hồ sơ sức khỏe điện tử: Từ cuộc khám lẻ tẻ thành “ký ức sức khỏe” suốt đời
Hồ sơ sức khỏe điện tử là hệ thống dữ liệu y tế số ghi nhận, lưu trữ và kết nối toàn bộ thông tin khám, chữa bệnh, tiêm chủng, xét nghiệm và tầm soát của một người dân trong suốt vòng đời, giúp hình thành một bức tranh sức khỏe liên tục, thống nhất và có thể truy cập trên các nền tảng số để phục vụ chăm sóc sức khỏe chủ động. Theo Sở Y tế TP.HCM, từ ngày 25/5 đến 6/9, Thành phố đã khám sức khỏe cho 4.009.583 người, đạt hơn 31% mục tiêu 12.774.459 người. Điều đáng nói, đây không chỉ là chiến dịch khám sức khỏe toàn dân, mà là bước chuyển từ “khám xong rồi cất giấy” sang xây dựng “ký ức sức khỏe” cho mỗi người dân bằng dữ liệu y tế số được tích lũy và sử dụng lâu dài.
Khám sức khỏe toàn dân: Con số 4 triệu và ý nghĩa thật sự
TP.HCM đang triển khai 150 ngày cao điểm khám sức khỏe miễn phí theo hướng phi địa giới hành chính. Nghĩa là người dân không bị giới hạn bởi hộ khẩu hay địa bàn, miễn thuận tiện là có thể đến khám. Chỉ trong hơn 3 tháng, hơn 4 triệu người đã được khám và tạo hồ sơ sức khỏe điện tử, nhưng mục tiêu vẫn là 12.774.459 người, tương đương hiện mới đạt hơn 31% và còn gần 9 triệu người cần được khám, sàng lọc tiếp theo. Một điểm khám tại phường Bà Rịa với 15 khu phố và khoảng 47.274 người thuộc độ tuổi chương trình cho thấy khi tổ chức hợp lý, người dân được giải thích quy trình, chỉ số, kết quả đầy đủ và đánh giá mức độ hài lòng cao. Con số 4 triệu vì thế là “điểm xuất phát mới”, không phải vạch đích.
Một hồ sơ cho nhiều lần khám: Lợi ích cụ thể với người bệnh và bác sĩ
Từ ngày 1/7, hồ sơ sức khỏe điện tử được đưa lên ứng dụng Công dân số TP.HCM, biến mỗi kết quả khám từ một tờ giấy rời rạc thành một phần của lịch sử sức khỏe được cập nhật liên tục theo thời gian. Người dân không còn phải ôm theo cả xấp giấy mỗi lần đến bệnh viện, lo mất kết quả cũ hay quên chỉ số quan trọng; hệ thống dữ liệu giúp không phải cung cấp lại nhiều lần các thông tin sức khỏe cơ bản khi khám tại nhiều bệnh viện khác nhau và giúp bác sĩ dễ dàng tra cứu lịch sử điều trị. Cảm nhận của người dân rất rõ: có người từng phải về nhà lục lại xét nghiệm cũ, nay chỉ cần mở điện thoại xem hồ sơ của mình để theo dõi các chỉ số tăng giảm giữa các lần khám. Đây là cách TP.HCM chăm sóc sức khỏe theo hướng phòng bệnh chủ động, thay vì chờ đến khi nhập viện.
Dữ liệu y tế số chỉ có ý nghĩa khi người dân được trao quyền giám sát
Điểm khác biệt của chương trình không chỉ nằm ở việc số hóa, mà ở chỗ người dân được kéo vào vai trò giám sát. Sau khi khám, người dân có thể tự kiểm tra hồ sơ sức khỏe sau khoảng 48 giờ trên ứng dụng Công dân số TP.HCM, đối chiếu xem thông tin có đầy đủ, chính xác hay không. Nếu phát hiện sai sót hoặc bức xúc về chất lượng khám, họ có thể gửi phản ánh trực tiếp qua đường dây nóng hoặc mục “Phản ánh của người dân” trên cổng thông tin ngành y tế. Các phản ánh được đưa vào hệ thống Dashboard, số hóa thành dữ liệu quản lý để nhận diện những vấn đề phát sinh và buộc cơ sở y tế phải phản hồi kịp thời, đúng trọng tâm, đúng thẩm quyền. Phản ánh và kết quả xử lý còn được công khai hằng tuần tại chuyên mục “Phản ánh của người dân”, biến dữ liệu y tế số thành công cụ minh bạch hóa TP.HCM chăm sóc sức khỏe.
Con đường phía trước: Từ hồ sơ điện tử đến hệ sinh thái chăm sóc sức khỏe suốt đời
Đằng sau hơn 4 triệu hồ sơ là nỗ lực âm thầm của chính quyền phường, xã, trạm y tế, bệnh viện công – tư và đội ngũ nhân viên y tế khi vừa làm công việc thường xuyên, vừa tổ chức khám, sàng lọc, cập nhật dữ liệu. Nhưng chính Sở Y tế TP.HCM cũng nhìn nhận, mốc 4 triệu chỉ là bước khởi đầu, khi mục tiêu bao phủ toàn bộ gần 12,8 triệu người còn rất xa. Ngành y tế sẽ tiếp tục phối hợp chính quyền địa phương, cơ sở y tế, cộng tác viên để mở rộng độ bao phủ; đồng thời nhấn mạnh hồ sơ sức khỏe điện tử chỉ có ý nghĩa nếu không “nằm yên” trên ứng dụng, mà mỗi lần khám phải được cập nhật tự động, tích lũy theo thời gian để phục vụ chăm sóc sức khỏe. Nếu giữ được nhịp này, TP.HCM không chỉ có dữ liệu, mà sẽ hình thành một hệ sinh thái chăm sóc sức khỏe toàn dân dựa trên dữ liệu y tế số, nơi mỗi người vừa là chủ sở hữu hồ sơ của mình, vừa là người cùng tham gia giám sát hệ thống.
