Năm tổn thất dồn dập trước giải
Tình trạng sứt mẻ lực lượng của tuyển Việt Nam trước FIFA ASEAN Cup là việc đội bóng mất nhiều cầu thủ quan trọng trong thời gian ngắn, khiến ban huấn luyện phải điều chỉnh nhân sự và vai trò trên sân. Chỉ trong khoảng một tháng, đội lần lượt mất Văn Vĩ, Văn Hậu, Thành Chung, Quang Hải và Xuân Son vì những nguyên nhân khác nhau. Đây không phải vài chỗ khuyết có thể xử lý riêng lẻ: các ca vắng mặt ảnh hưởng đến hàng thủ, tuyến giữa lẫn sức công phá. Văn Vĩ từng là lựa chọn số một ở vị trí hậu vệ trái trong hành trình vô địch ASEAN Cup gần nhất; Văn Hậu cũng là gương mặt đáng chú ý, còn Nguyễn Filip không góp mặt vì bận cùng CLB Công an Hà Nội thi đấu trận play-off AFC Champions League Elite. Với HLV Kim Sang-sik, thách thức là giữ được cấu trúc đội hình khi các mắt xích quen thuộc cùng lúc biến mất.
Chấn thương lấy đi hai đầu tàu
Hai ca rút lui ở tuyến trên và giữa sân đặc biệt đáng ngại vì họ không chỉ đem lại chất lượng chuyên môn, mà còn gắn với vai trò tổ chức lối chơi. Quang Hải chấn thương cổ chân trái và không thể dự giải; ban huấn luyện gọi Võ Hoàng Minh Khoa của Becamex TP.HCM lên thay. Sự thay thế này bổ sung một lựa chọn, nhưng không thể mặc nhiên lấp được kinh nghiệm và tầm ảnh hưởng của đội trưởng. Sau đó, Xuân Son rách cơ đùi sau trong trận thắng Philippines 1-0 và phải nghỉ từ 4 đến 6 tuần. Chấn thương xảy ra trong trận đấu tại Bandung; tiền đạo được đưa đi kiểm tra, rồi trở về Việt Nam ngày 28/9 theo nguyện vọng để điều trị, hồi phục. Xuân Son chấn thương khiến tuyển Việt Nam mất một trung phong đang thi đấu ở giải, còn Quang Hải chấn thương đã buộc đội tính lại cách vận hành tuyến giữa.
Đội hình cần phương án, không chỉ người thay
Vấn đề của tuyển Việt Nam không dừng ở việc chọn ai vào đội hình xuất phát; quan trọng hơn là phân chia lại trách nhiệm. Khi Quang Hải vắng mặt, Lê Phạm Thành Long và Nguyễn Hoàng Đức được nhắc đến như cặp tiền vệ trung tâm có thể đảm nhiệm vai trò chính trong sơ đồ 3-4-3, còn Minh Khoa là phương án được bổ sung. Trên hàng công, đội cần tìm cách bù khoảng trống Xuân Son để lại thay vì trông chờ một cầu thủ đơn lẻ tái tạo nguyên vẹn đóng góp của anh. Hàng thủ cũng mất Văn Vĩ và Thành Chung vì chấn thương chưa bình phục, trong khi Văn Hậu không có tên trong danh sách dự giải; trường hợp Văn Hậu còn gắn với án treo giò bốn trận ở các giải quốc nội sau thẻ đỏ, dù án này không đồng nghĩa bị cấm lên tuyển. Những ca vắng mặt khác nhau về nguyên nhân, nhưng cùng buộc ban huấn luyện kiểm tra chiều sâu đội hình.
Bài kiểm tra chiều sâu đội hình
FIFA ASEAN Cup vì thế trở thành phép thử cho khả năng thích nghi của tuyển Việt Nam, chứ không chỉ là bài toán tìm người thay thế từng trụ cột. Lịch thi đấu dày trong giai đoạn ngắn khiến các phương án dự phòng và khả năng chia sẻ trách nhiệm càng đáng giá: đội ra quân gặp Philippines ngày 26/9, rồi lần lượt chạm trán Thái Lan ngày 29/9 và Pakistan ngày 2/10. HLV Kim Sang-sik từng khẳng định các cầu thủ khác có thể khỏa lấp khoảng trống Xuân Son và mọi thành viên đều có giá trị, nhưng niềm tin ấy cần được chuyển thành cách bố trí cụ thể trên sân. Tổn thất liên tiếp chắc chắn làm giảm lựa chọn, song cũng buộc ban huấn luyện tránh phụ thuộc quá mức vào một vài cái tên. Kết luận rõ ràng là tuyển Việt Nam cần một tập thể chia đều gánh nặng: nếu chỉ trông chờ các phương án thay người, những khoảng trống về kinh nghiệm và vai trò sẽ còn nguyên.
