Trở lại trường sau gần hai thập kỷ
Giáo viên trở lại giảng dạy sau khi bị buộc thôi việc trái quy định là kết quả của quá trình pháp lý kéo dài, trong đó phán quyết của tòa buộc nhà trường tiếp nhận lại người lao động, trả lương và khôi phục chế độ bảo hiểm. Trường hợp ông Lê Cao Tánh ở Đà Lạt cho thấy việc thi hành phán quyết có thể đưa một giáo viên trở lại bục giảng sau gần 20 năm. Ngày 2/11, ông Tánh cho biết Trường THCS Nguyễn Du đã thông báo tiếp nhận ông làm việc từ ngày 1/11/2026. Đây không chỉ là một cuộc trở về nghề nghiệp: nó khép lại chặng đường khiếu kiện bắt đầu từ quyết định kỷ luật tháng 12/2006. Sự việc cũng nhắc rằng kỷ luật lao động trong trường học cần được đặt đúng căn cứ và tương xứng với hành vi, bởi một quyết định sai có thể để lại hậu quả kéo dài cho cả người lao động lẫn đơn vị.
Một hành vi sai không đồng nghĩa với mọi hình thức kỷ luật
Ông Tánh từng dạy Giáo dục công dân và Ngữ văn tại Trường THPT bán công Nguyễn Du, nay là Trường THCS Nguyễn Du. Trong giờ ra chơi, một học sinh gọi tên và chửi tục ông; nóng giận, ông tát em khiến em chảy máu mũi. Sau sự việc, hiệu trưởng ra quyết định buộc thôi việc. Ông Tánh khiếu nại nhưng không thành, rồi khởi kiện vì cho rằng hình thức kỷ luật không tương xứng và trái quy định pháp luật. Nhìn nhận công bằng đòi hỏi không xem nhẹ hành vi gây thương tích, nhưng cũng không thể bỏ qua yêu cầu xử lý đúng luật và tương xứng. Việc tòa buộc trường tiếp nhận lại ông cho thấy quyết định kỷ luật không thể đứng ngoài sự kiểm tra của pháp luật. Đây là điểm cốt lõi của vụ việc, chứ không phải sự phủ nhận sai phạm ban đầu.
14 bản án, quyết định và các kháng nghị
Từ năm 2008 đến năm 2021, tranh chấp trải qua nhiều cấp xét xử với tổng cộng 14 bản án, quyết định. Theo thông tin về quá trình tố tụng, hồ sơ gồm các phiên sơ thẩm, phúc thẩm và giám đốc thẩm tại Đà Lạt, Lâm Đồng và các cấp tòa án cao hơn; Viện Kiểm sát nhân dân các cấp ban hành bốn quyết định kháng nghị. Quy mô tố tụng ấy cho thấy việc sửa chữa một quyết định buộc thôi việc trái quy định không diễn ra nhanh chóng hay đơn giản. Quyết định giám đốc thẩm cuối cùng được nêu trong hồ sơ xác định nhà trường phải nhận ông Tánh trở lại làm giáo viên, trả lương và khôi phục chế độ bảo hiểm đến ngày ông được tiếp nhận. Phán quyết chỉ có ý nghĩa trọn vẹn khi được thực hiện: vì vậy, ngày trở lại trường là một mốc quan trọng, nhưng việc thanh toán các nghĩa vụ còn lại cũng phải được theo dõi.
Truy trả lương gần 1,2 tỷ đồng, thanh toán theo ba đợt
Khoản truy trả lương giáo viên được tính qua hai giai đoạn: hơn 614 triệu đồng từ tháng 12/2006 đến tháng 1/2020, và hơn 554 triệu đồng từ tháng 1/2020 đến tháng 10/2026. Tổng số tiền nhà trường phải thanh toán được nêu là gần 1,2 tỷ đồng. Hai bên thống nhất chia thành ba đợt, mỗi đợt 400 triệu đồng, dự kiến vào tháng 12/2026, tháng 12/2027 và tháng 3/2028. Ông Tánh chấp nhận không yêu cầu khoản lãi do chậm thi hành án, được ước tính khoảng 400 triệu đồng, vì chia sẻ với khó khăn tài chính của trường. Theo hiệu trưởng, để thực hiện nghĩa vụ này, nhà trường phải cắt giảm một số khoản chi cho giáo viên trong giai đoạn 2026–2028. Cách ứng xử của ông Tánh đáng ghi nhận, nhưng không nên để sự nhường nhịn cá nhân che mờ trách nhiệm thực hiện đầy đủ phán quyết và bài học về kỷ luật đúng quy định.
