Ba công trình điện mới: Nền tảng năng lượng cho Phú Quốc thời APEC
Ba công trình gồm trạm biến áp 220kV Phú Quốc và hai đường dây 110kV Phú Quốc – Nam Phú Quốc, Phú Quốc – Bắc Phú Quốc là cụm hạ tầng điện Phú Quốc mang tính bước ngoặt, tạo một mạch lưới điện cao thế mới, nâng năng lực cấp điện đảo Phú Quốc và bảo đảm nguồn điện ổn định phục vụ phát triển kinh tế, du lịch cũng như chuẩn bị cho APEC 2027. Những dự án này được Tổng công ty Điện lực miền Nam (EVNSPC) đẩy nhanh tiến độ với mục tiêu hoàn thành sớm một năm so với kế hoạch, thể hiện lựa chọn chủ động đầu tư hạ tầng trước khi nhu cầu bùng nổ chứ không chạy theo xử lý thiếu hụt.
Ngày 17/8, lãnh đạo Cục Điện lực và EVN trực tiếp kiểm tra hiện trường tại đặc khu Phú Quốc, ghi nhận nỗ lực của EVNSPC và các đơn vị thi công trong việc vượt khó, rút ngắn thời gian triển khai các hạng mục. Về bản chất, đây là một chiến lược năng lượng: nếu APEC 2027 là phép thử về năng lực tổ chức, thì hệ thống điện là bài kiểm tra ngầm về khả năng bảo đảm hậu cần hiện đại của Phú Quốc.
Trạm biến áp 220kV Phú Quốc: “Nút thần kinh” của lưới điện cao thế
Trạm biến áp 220kV Phú Quốc là công trình huyết mạch trong cụm dự án này, vừa là điểm chuyển cấp điện áp, vừa là “nút thần kinh” điều phối nguồn cho toàn đảo. Với quy mô công suất 2 x 250 MVA, đi kèm đường dây đấu nối 220kV mạch kép dài gần 18 – 19 km, trạm cho phép nâng năng lực cấp nguồn của đường dây Kiên Bình – Phú Quốc lên 500 MVA. Nói cách khác, đây là bước nhảy về “điện áp” trong tư duy quy hoạch chứ không chỉ trong kỹ thuật.
Công trình được khởi công ngày 20/12/2025 và đã được nghiệm thu, đóng điện sau chưa đầy một năm, về đích sớm hơn kế hoạch đặt ra. Một phát biểu đáng chú ý từ đại diện ngành điện là: “Khi cả 3 dự án đi vào vận hành, tổng năng lực cấp điện của đặc khu Phú Quốc sẽ được nâng lên 315 MVA”, đồng thời hình thành liên kết mạch vòng đạt tiêu chuẩn N-1. Điều này cho thấy mục tiêu không dừng ở tăng công suất, mà hướng tới một hệ thống đủ khả năng chịu được sự cố mà vẫn cấp điện liên tục.
Hai đường dây 110kV: Mạch vòng mới cho đảo du lịch
Nếu trạm biến áp 220kV là “trái tim”, thì hai đường dây 110kV Phú Quốc – Nam Phú Quốc và Phú Quốc – Bắc Phú Quốc chính là “động mạch” phân phối nguồn đi khắp đảo. Đường dây Phú Quốc – Nam Phú Quốc đã được đóng điện rạng sáng 16/8, trở thành công trình đầu tiên về đích, vận hành như một tuyến cấp điện chủ lực cho khu vực phía nam – nơi tập trung nhiều khu nghỉ dưỡng, dịch vụ du lịch cao cấp.
Ở chiều ngược lại, đường dây Phú Quốc – Bắc Phú Quốc với quy mô 2x20,7km, 2 mạch và 75 trụ đang trong giai đoạn hoàn thiện các hạng mục cuối, được EVNSPC đặt mục tiêu đóng điện trong tháng 8. Khi hai tuyến này cùng vận hành, lưới điện cao thế của đảo hình thành liên kết mạch vòng, đáp ứng tiêu chuẩn N-1 – nghĩa là dù một phần đường dây gặp sự cố, nguồn vẫn được cấp qua nhánh còn lại. Đây là khác biệt căn bản so với mô hình cấp điện “một đường một hướng” vốn dễ bị gián đoạn khi có thời tiết xấu hay sự cố kỹ thuật.
Tác động đến cư dân, du lịch và kỳ vọng APEC 2027
Điểm đáng nói nhất của ba công trình này là tác động trực tiếp đến đời sống thường ngày: khi tổng năng lực cấp điện của đặc khu Phú Quốc nâng lên 315 MVA, người dân và doanh nghiệp ít phải đối mặt với tình trạng quá tải, mất điện cục bộ trong mùa cao điểm du lịch. Hệ thống mạch vòng N-1 giúp tăng độ an toàn và tin cậy trong cung cấp điện, tức mỗi lần có bão, giông, khả năng “mất điện cả đảo” sẽ giảm rõ rệt.
Theo đại diện EVNSPC, việc hoàn thành các công trình được kỳ vọng sẽ đáp ứng nhu cầu phụ tải ngày càng tăng, tạo nền tảng hạ tầng năng lượng cho du lịch, dịch vụ, đô thị và các hoạt động kinh tế – xã hội tại Phú Quốc. Hệ thống điện được tăng cường còn là điều kiện bắt buộc để bảo đảm nguồn điện an toàn, ổn định và liên tục cho quá trình chuẩn bị, tổ chức Hội nghị cấp cao APEC 2027. Nói thẳng, không một sự kiện quốc tế nào muốn đặt cược vào một điểm đến còn chập chờn điện; Phú Quốc đang gửi đi thông điệp rằng họ nghiêm túc với vai trò trung tâm hội nghị và du lịch trong khu vực.
Chuẩn bị dài hạn, không chỉ cho một kỳ APEC
Nhìn rộng hơn APEC 2027, ba công trình mới chứng tỏ Phú Quốc đang lựa chọn chiến lược “đi trước một bước” về hạ tầng điện, thay vì chờ thiếu rồi mới bổ sung. Việc hoàn thiện trạm biến áp 220kV, các đường dây 110kV, cùng đoạn đường dây 220kV Kiên Bình – Phú Quốc được nghiệm thu, đóng điện thử nghiệm cho thấy lộ trình nâng cấp toàn diện lưới điện cao thế ra đảo chứ không chỉ xử lý các điểm nghẽn nhỏ lẻ.
Việc đưa các công trình vào vận hành được đánh giá là “bước tiến quan trọng trong quá trình hoàn thiện hệ thống lưới điện tại Phú Quốc, đồng thời tạo thêm dư địa cho đặc khu phát triển trong giai đoạn tới”. Từ đây, bài toán lớn hơn đặt ra là làm sao gắn kế hoạch năng lượng với quy hoạch không gian du lịch, đô thị và công nghiệp một cách nhất quán. Nếu Phú Quốc giữ vững tinh thần đẩy nhanh tiến độ nhưng vẫn bảo đảm tiêu chuẩn kỹ thuật như trong cụm dự án này, hạ tầng điện Phú Quốc sẽ không chỉ đủ dùng cho một kỳ APEC, mà còn là “đường băng” cho những thập kỷ tăng trưởng tiếp theo.
