Sân bay Cà Mau mở lại: không chỉ là chuyện đi lại
Việc sân bay Cà Mau mở lại hoạt động chuyến bay thương mại sau thời gian nâng cấp hạ tầng là bước ngoặt quan trọng, vì nó không chỉ khôi phục một tuyến kết nối giao thông đường không bị gián đoạn mà còn tái cấu trúc cách vùng cực Nam Tổ quốc tiếp cận các trung tâm kinh tế lớn, thúc đẩy thương mại, du lịch, đầu tư và năng lực cạnh tranh của toàn khu vực Tây Nam trong dài hạn.
Ngày 9/10, lãnh đạo sân bay Cà Mau cho biết cảng hàng không này dự kiến đón lại chuyến bay thương mại từ ngày 29/11 sau thời gian đóng cửa để nâng cấp, mở rộng. Quyết định tái khai thác không nên được nhìn như việc “mở cửa trở lại” đơn thuần, mà là bước hoàn thiện một chiến lược dài hơi: đưa sân bay lên chuẩn 4C, khai thác được máy bay Airbus A320, A321 và tương đương, mở ra khả năng kết nối trực tiếp với Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng và các trung tâm kinh tế khác. Nếu miền Tây muốn thoát khỏi thế “vùng trũng” về hạ tầng, đây là một mắt xích không thể thiếu.
Nâng cấp hạ tầng: từ sân bay địa phương thành cửa ngõ vùng
Điểm đáng nói nhất trong câu chuyện sân bay Cà Mau không phải là việc có thêm vài chuyến bay thương mại, mà là bước nhảy về chất của hạ tầng hàng không. Dự án nâng cấp, mở rộng được Thủ tướng chấp thuận chủ trương đầu tư với tổng mức đầu tư khoảng 2.400 tỷ đồng từ nguồn vốn hợp pháp của ACV, cho thấy đây là công trình được đặt ngang tầm chiến lược quốc gia chứ không chỉ phục vụ nhu cầu đi lại địa phương. Theo quy hoạch, sân bay được nâng lên cấp 4C, đủ điều kiện khai thác các dòng máy bay Code C như A320, A321 hoặc tương đương.
Hạ tầng mới không chỉ là đường cất hạ cánh dài 2.400m, rộng 45m, đường lăn nối, sân đỗ đáp ứng 3 vị trí đỗ A320/A321 cùng hệ thống kỹ thuật đồng bộ. Nhà ga hành khách được cải tạo, mở rộng lên công suất 500.000 khách/năm và có thể nâng lên 1 triệu khách/năm khi nhu cầu tăng. Theo quy hoạch đến năm 2050, sân bay Cà Mau được định hướng đạt công suất 3 triệu hành khách và 3.000 tấn hàng hóa mỗi năm, vẫn giữ chuẩn 4C. Nói cách khác, đây là bước chuyển từ một sân bay nhỏ mang tính bổ trợ thành cửa ngõ giao thông hàng không của cả vùng cực Nam, với sức chứa đủ để đón các dòng chảy hành khách và hàng hóa quy mô lớn.
Kết nối giao thông và cơ hội kinh tế mới cho miền Tây
Miền Tây lâu nay bị “cầm chân” bởi kết nối giao thông chủ yếu dựa vào đường bộ và đường thủy, vốn dễ bị tổn thương trước kẹt xe, sạt lở, biến đổi khí hậu. Việc sân bay Cà Mau có thể khai thác máy bay A320, A321 giúp tăng cường kết nối giao thông và rút ngắn khoảng cách giữa Cà Mau với các địa phương khác, đặc biệt là Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng. Kết nối đường không không chỉ là chuyện thời gian di chuyển, mà là khả năng đưa doanh nhân, chuyên gia, nhà đầu tư đến và đi trong khung thời gian phù hợp với nhịp kinh tế hiện đại. Theo một nhận định đã được nêu rõ, “việc nối lại các chuyến bay thương mại được kỳ vọng mở ra nhiều cơ hội giao thương giữa Cà Mau và các địa phương trên cả nước”.
Tác động thực tế đến người dân và doanh nghiệp sẽ đến khá nhanh: nhà ga hành khách mới cùng hệ thống hạ tầng nâng cấp sẽ cải thiện chất lượng phục vụ và đáp ứng tốt hơn nhu cầu đi lại bằng đường hàng không của khu vực. Hàng hóa đặc sản như tôm, cua, cá, các sản phẩm chế biến từ Cà Mau có thể đi xa hơn, nhanh hơn, với chi phí logistics hợp lý hơn nhờ kết nối trực tiếp đến các trung tâm phân phối. Ngược lại, hàng hóa, dịch vụ và nguồn lực từ các địa phương khác cũng dễ dàng “chảy” về Cà Mau. Nếu được khai thác đúng cách, sân bay Cà Mau sẽ là mắt xích quan trọng trong việc tái cấu trúc chuỗi cung ứng và dòng khách du lịch của cả vùng Tây Nam.
Từ giao thương, du lịch đến thu hút đầu tư và tăng trưởng
Lãnh đạo tỉnh đã xác định dự án nâng cấp, mở rộng sân bay Cà Mau là “rất quan trọng”, không chỉ để phục vụ đi lại mà còn để tạo cú hích cho phát triển kinh tế. Khi sân bay trở thành cửa ngõ giao thông hàng không kết nối vùng cực Nam với các trung tâm kinh tế, chính trị lớn trên cả nước, tác động lan tỏa sẽ vượt xa phạm vi một ngành. Du lịch Cà Mau – với rừng U Minh, mũi Cà Mau, hệ sinh thái rừng ngập mặn – có cơ hội tiếp cận nhóm khách có khả năng chi tiêu cao, yêu cầu dịch vụ tốt và sẵn sàng bay thẳng thay vì di chuyển nhiều chặng. Đồng thời, thương mại địa phương được hỗ trợ bởi luồng hàng hóa đi – đến ổn định, giảm phụ thuộc vào đường bộ vốn thường xuyên quá tải.
Quan trọng hơn, sân bay nâng cấp được kỳ vọng góp phần thu hút đầu tư, tạo động lực để địa phương hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số trong thời gian tới. Nhà đầu tư nhìn vào hạ tầng: một địa phương có sân bay 4C, công suất hàng triệu khách, hàng nghìn tấn hàng hóa mỗi năm rõ ràng hấp dẫn hơn một vùng chỉ có đường bộ và đường thủy. Khi kết hợp với các tuyến cao tốc đang hình thành, sân bay Cà Mau có thể giúp miền Tây thoát khỏi “lời nguyền hạ tầng” – nơi tiềm năng lớn nhưng bị kìm hãm bởi chi phí giao thông. Nếu không tận dụng cơ hội này để cải tổ quy hoạch đô thị, du lịch, logistics và công nghiệp phụ trợ, địa phương sẽ bỏ lỡ một cửa sổ phát triển hiếm có.
Thách thức khi khai thác trở lại và hướng đi dài hạn
Dù triển vọng rất rõ, việc sân bay Cà Mau khai thác trở lại không tự động biến thành tăng trưởng nếu thiếu chuẩn bị. Cảng hàng không này đã chính thức đóng cửa để nâng cấp, mở rộng từ 7h ngày 30/10/2025, và hiện đang bước vào giai đoạn hoàn thiện các hạng mục quan trọng, hướng tới mục tiêu đưa sân bay khai thác trở lại trong tháng 11/2026. Các hạng mục cất hạ cánh dự kiến hoàn thành đầu tháng 10/2026, sau đó là nghiệm thu, cấp phép và chuẩn bị điều kiện hoạt động. Song song với hạ tầng, yêu cầu bảo đảm an ninh, an toàn được đặt ra ngay từ trước thời điểm sân bay mở cửa trở lại; lực lượng, đào tạo, hệ thống thẻ, cơ sở hạ tầng và thiết bị an ninh hàng không đều phải được kiểm tra toàn diện.
Thách thức lớn hơn nằm ở chỗ: làm sao để các chuyến bay thương mại không rơi vào cảnh “đi rồi lại vắng khách”. Điều đó đòi hỏi tỉnh và vùng Tây Nam phải chủ động xây dựng sản phẩm du lịch, chương trình xúc tiến thương mại, chính sách thu hút đầu tư gắn với lợi thế kết nối giao thông mới. Đến năm 2050, khi công suất sân bay Cà Mau được định hướng lên 3 triệu hành khách và 3.000 tấn hàng hóa mỗi năm, bài toán không còn là có đủ khách hay không, mà là liệu vùng đất này có kịp chuyển mình để hấp thụ dòng khách và dòng vốn đó. Kết luận hợp lý nhất lúc này: sân bay Cà Mau sẵn sàng cho vai trò cửa ngõ, nhưng chính quyền và doanh nghiệp địa phương phải sẵn sàng không kém nếu muốn biến đường băng mới thành đường băng tăng trưởng.
