Điểm cộng IELTS bị bỏ: Cú “phanh gấp” hay bước chỉnh lại cuộc chơi?
Việc bỏ điểm cộng IELTS trong tuyển sinh đại học là thay đổi về cách tính lợi thế chứ không phải xóa bỏ giá trị của chứng chỉ, buộc học sinh lớp 12 phải nhìn lại toàn bộ chiến lược học tiếng Anh, chọn tổ hợp và phương thức xét tuyển nếu không muốn mất cơ hội trong cuộc đua vào đại học.
Đề xuất bỏ điểm cộng IELTS từ mùa tuyển sinh đại học 2027 đã khiến nhiều học sinh lớp 12 lo lắng, nhất là những em đã đầu tư thời gian và chi phí lớn cho chứng chỉ này. Cùng lúc, dự thảo quy chế tuyển sinh mới quy định từ năm 2027, mỗi ngành đại học chỉ còn tối đa 3 phương thức xét tuyển và không còn điểm cộng khuyến khích cho chứng chỉ ngoại ngữ. Nói cách khác, “điểm cộng IELTS 2027” sẽ biến mất khỏi bảng điểm, kéo theo một cuộc tái sắp xếp toàn bộ chiến lược tuyển sinh đại học mới. Vấn đề không phải là thay đổi có nên hay không, mà là người học có đủ thông tin và thời gian để chuẩn bị thi đại học theo luật chơi mới hay không.
Vì sao IELTS mất điểm cộng nhưng không mất giá trị?
Nhìn lại vài năm gần đây, chính sách với IELTS thay đổi liên tục: năm 2025 tổng điểm cộng bị giới hạn ở mức 10% thang điểm, năm 2026 điểm khuyến khích cho chứng chỉ bị đặt trần 1,5 điểm trên thang 30. Lý do là cùng một mức IELTS nhưng các trường quy đổi thành điểm tiếng Anh rất khác nhau, tạo ra bất công khi có ngành điểm chuẩn rất cao mà thí sinh được cộng tới 1,5 điểm, trong khi nhiều bạn giỏi không có điều kiện thi chứng chỉ đắt tiền.
Từ góc độ quản lý, Bộ GD&ĐT đang muốn chuẩn hóa hệ thống: mỗi ngành chỉ dùng tối đa 3 phương thức xét tuyển từ 2027 và dự kiến giảm còn 1 phương thức từ 2028, không tính xét tuyển thẳng và cử tuyển. Những điều chỉnh này được xây dựng trên cơ sở phân tích, đối sánh dữ liệu tuyển sinh các năm trước, đặc biệt là năm 2026, để bảo đảm chính sách phù hợp hơn với thực tiễn. Nói thẳng, IELTS không còn là “tấm vé cộng điểm”, nhưng vẫn là thước đo năng lực ngoại ngữ quan trọng trong tuyển sinh đại học mới.
IELTS chuyển hướng lợi thế: Từ điểm cộng sang “tấm vé quy đổi” và yêu cầu đầu vào
Theo dự thảo, từ năm 2027, các trường không còn được cộng điểm thưởng trực tiếp cho chứng chỉ ngoại ngữ, ngoại trừ điểm ưu tiên khu vực và đối tượng. Nhưng điều này không đồng nghĩa IELTS bị loại khỏi tuyển sinh: các trường vẫn có thể dùng chứng chỉ để quy đổi điểm thay thế môn tiếng Anh trong tổ hợp xét tuyển hoặc làm điều kiện đầu vào cho các chương trình dạy bằng tiếng Anh. Nói cách khác, lợi thế của IELTS chuyển từ “điểm cộng” sang “cửa vào” những chương trình, ngành học có yêu cầu ngoại ngữ cao.
Một ví dụ rất rõ là Đại học Kinh tế Quốc dân: thí sinh có IELTS 5.5 được quy đổi thành 8 điểm môn tiếng Anh trong xét tuyển. Dù năm 2026 trường không cộng điểm IELTS vào bất kỳ phương thức nào, khoảng 80–85% thí sinh trúng tuyển vẫn sở hữu chứng chỉ tiếng Anh quốc tế từ IELTS 5.5 trở lên, trong đó khoảng 65% đạt từ 6.5 trở lên. Đây là bằng chứng mạnh mẽ cho thấy trong tuyển sinh đại học mới, IELTS vẫn là “tấm vé ưu tiên” cho những ai biết dùng đúng chỗ, đúng phương thức xét tuyển.
Học sinh lớp 12 cần xoay trục chiến lược như thế nào?
Điều đáng lo nhất hiện nay không phải là IELTS mất điểm cộng, mà là nhiều học sinh đã lên kế hoạch học, thi và bỏ chi phí dựa trên quy chế hiện hành. Với cấu trúc Chương trình GDPT 2018, học sinh chọn tổ hợp từ lớp 10 và theo suốt ba năm; nếu quy chế tuyển sinh thay đổi khi đã lên lớp 11–12, các em không thể quay lại để chọn lại môn. Vì vậy, thế hệ đang chuẩn bị thi đại học phải chủ động cập nhật thông tin thay vì “phó mặc” cho trung tâm luyện thi.
Với thí sinh hướng đến kỳ tuyển sinh 2027, điều quan trọng không chỉ là sở hữu IELTS bao nhiêu điểm mà còn phải biết chứng chỉ được trường mình lựa chọn sử dụng như thế nào. Chiến lược hợp lý là: (1) chốt sớm nhóm ngành mục tiêu; (2) đọc kỹ đề án tuyển sinh để biết mỗi ngành dùng tối đa 3 phương thức xét tuyển nào; (3) nếu ngành dùng tổ hợp có tiếng Anh hoặc yêu cầu chứng chỉ, hãy tiếp tục đầu tư IELTS; (4) song song, không được buông lỏng các môn còn lại trong kỳ thi tốt nghiệp – vì đó vẫn là “xương sống” của điểm xét tuyển.
Kết luận: Đừng bỏ IELTS, hãy bỏ ảo tưởng về “vé cộng điểm”
Những đổi mới tuyển sinh từ 2027 đang nhận được sự quan tâm lớn vì chạm trực tiếp đến kế hoạch tương lai của hàng trăm nghìn học sinh. Nhưng thay vì hoảng hốt vì mất điểm cộng IELTS 2027, học sinh cần coi đây là tín hiệu để điều chỉnh chiến lược: IELTS là công cụ dài hạn cho học tập và nghề nghiệp, không phải “chiêu” cộng điểm ngắn hạn. Trong bối cảnh mỗi ngành chỉ còn tối đa 3 phương thức xét tuyển và tiến tới 1 phương thức, cuộc chơi sẽ minh bạch hơn nhưng cũng ít “lối tắt” hơn.
Điều hệ trọng nhất bây giờ là yêu cầu về lộ trình: các thay đổi tuyển sinh cần được báo trước ít nhất 3 năm để học sinh kịp điều chỉnh lựa chọn môn học và kế hoạch ôn thi. Khi chính sách có lộ trình rõ ràng, học sinh sẽ không phải chạy theo tin đồn, còn IELTS sẽ trở về đúng vị trí: một chứng chỉ ngoại ngữ giá trị, giúp mở rộng cánh cửa vào đại học và thị trường lao động, thay vì là “tấm vé ưu tiên” gây tranh cãi trong phòng thi.
