Ẩm thực Việt Nam trở thành tâm điểm của một lễ hội văn hóa quốc tế
Lễ hội Văn hóa Ẩm thực Thế giới lần thứ 3 tại thành phố Hwaseong, tỉnh Gyeonggi, là một lễ hội văn hóa quốc tế lấy ẩm thực và văn hóa Việt Nam làm chủ đề chính, nơi người dân địa phương và cộng đồng người nước ngoài cùng gặp gỡ, thưởng thức món ăn, trải nghiệm hoạt động văn hóa và thắt chặt tình hữu nghị Việt - Hàn thông qua ngôn ngữ chung là văn hóa ẩm thực.
Điều đáng nói không phải chỉ là việc ẩm thực Việt Nam xuất hiện trên một sân khấu quốc tế, mà là cách nó được lựa chọn làm trung tâm của cả chương trình. Ngày 18/10, lễ hội diễn ra thành công tốt đẹp tại Hwaseong, phía tây bắc Hàn Quốc, thu hút đông đảo người dân và cộng đồng người nước ngoài tham gia. Việc một đô thị Hàn Quốc dành trọn chủ đề cho ẩm thực Việt Nam cho thấy sự tôn trọng và tò mò tích cực với bản sắc Việt. Đây là bước chuyển từ giao lưu mang tính lễ nghi sang giao lưu đời sống, nơi bữa ăn trở thành điểm khởi đầu cho đối thoại, chia sẻ và đồng cảm giữa hai cộng đồng.
Khi món ăn trở thành cây cầu của giao lưu Việt Hàn
Lễ hội văn hóa này được thiết kế như một không gian hòa hợp, nơi các nền văn hóa gặp nhau qua món ăn chứ không chỉ qua nghi thức ngoại giao. Quận trưởng quận Manse Hong Nomi nhấn mạnh đây là lễ hội đường phố chuyên đề văn hóa ẩm thực thế giới, hướng tới một đô thị bao dung, đa văn hóa và giàu sức sống thương mại địa phương. Đó là cách nhìn rất thực tế: giao lưu Việt Hàn không dừng ở những tuyên bố chiến lược, mà phải chạm vào đời sống thường ngày của người dân, từ chợ, phố đến bàn ăn.
Ở chiều ngược lại, đại diện Việt Nam khẳng định "văn hóa là cây cầu kết nối trái tim con người với nhau, và ẩm thực chính là ngôn ngữ quan trọng nhất gắn kết các nền văn hóa". Khi người Hàn tự tay cuốn gỏi, trò chuyện với người Việt bên cạnh, họ không chỉ học thêm một món ăn mà còn hiểu hơn về văn hóa gia đình, tình cảm và tinh thần gắn kết cộng đồng của người Việt. Giao lưu Việt Hàn vì thế trở nên mềm mại, gần gũi, không áp đặt mà dựa trên sự tò mò và tôn trọng lẫn nhau.
Gỏi cuốn và những món ăn truyền thống: biểu tượng của văn hóa ẩm thực Việt
Điểm nhấn giàu ý nghĩa nhất của lễ hội là màn trình diễn chế biến món gỏi cuốn – một biểu tượng của ẩm thực truyền thống Việt Nam – do chính các đại biểu khách quý thực hiện trên sân khấu. Những nguyên liệu và rau củ đầy màu sắc được cuộn tròn khéo léo trong chiếc bánh tráng được xem như hình ảnh ẩn dụ cho sự hòa quyện, đoàn kết của các nền văn hóa tại Hwaseong. Khi lãnh đạo địa phương và đại biểu hai nước cùng cuốn, cùng ăn, gỏi cuốn không còn là món ăn đường phố mà trở thành nghi thức kết nối.
Bên cạnh gỏi cuốn, cộng đồng người Việt tại Hwaseong mang đến nhiều món ăn truyền thống đặc sắc, biến khu lễ hội thành một "bản đồ thu nhỏ" của ẩm thực Việt Nam. Đây là nỗ lực đáng trân trọng: vừa quảng bá văn hóa ẩm thực Việt Nam, vừa gìn giữ bản sắc quê hương trong đời sống người Việt xa xứ. Ẩm thực truyền thống ở đây không bị đóng khung trong hoài niệm, mà được làm mới trong bối cảnh quốc tế, để người Hàn và bạn bè quốc tế có thể tiếp cận, hiểu và yêu thích một cách tự nhiên.
Vai trò chủ động của cộng đồng người Việt tại Hwaseong
Đằng sau một lễ hội văn hóa thành công là sự chủ động của cộng đồng người Việt tại Hwaseong. Sáng kiến phối hợp tổ chức sự kiện, lựa chọn chủ đề ẩm thực Việt Nam và chuẩn bị các hoạt động trải nghiệm cho thấy người Việt không chỉ là khách mời, mà là đồng kiến tạo không gian đa văn hóa tại địa phương. Việc các em nhỏ thích thú với hoạt động trang trí nón lá, chuồn chuồn tre cho thấy thế hệ mới của cả hai nước đang được nuôi dưỡng trong môi trường cởi mở, nơi văn hóa Việt xuất hiện như một phần tự nhiên của đời sống đô thị Hàn Quốc.
Sự tham gia tích cực của chính quyền thành phố Hwaseong và Hội Người Việt Nam trong các hoạt động giao lưu văn hóa khẳng định vai trò quan trọng của hợp tác cấp địa phương và giao lưu nhân dân. Đây là tầng kết nối ít được chú ý trong các báo cáo ngoại giao, nhưng lại có sức bền lớn nhất: khi người dân quen với món ăn, âm nhạc, hình ảnh của nhau, quan hệ đối tác chiến lược toàn diện giữa hai nước có nền tảng xã hội vững chắc hơn.
Tiếng hô "Hwaiting – Cố lên" và tương lai của giao lưu ẩm thực Việt Hàn
Khoảnh khắc lễ hội khép lại bằng màn chụp ảnh lưu niệm và tiếng hô vang "Hwaiting!" cùng "Cố lên!" có ý nghĩa vượt xa một khẩu hiệu cổ vũ. Đó là lời cam kết tinh thần của cả hai phía: tiếp tục đẩy mạnh giao lưu văn hóa, trong đó văn hóa ẩm thực là một trụ cột dễ chạm tới trái tim người dân. Khi người Hàn có thể gọi tên món Việt, và người Việt quen với khẩu hiệu Hàn, khoảng cách tâm lý giữa hai cộng đồng được thu hẹp đáng kể.
Việc một lễ hội văn hóa quốc tế chọn ẩm thực Việt Nam làm chủ đề chính cho thấy sức hút ngày càng rõ của ẩm thực Việt Nam trên sân khấu quốc tế. Nhưng quan trọng hơn, nó nhắc chúng ta rằng món ăn không chỉ để thưởng thức, mà còn để kể câu chuyện về gia đình, cộng đồng và lịch sử. Nếu tiếp tục đầu tư cho những không gian giao lưu Việt Hàn như Hwaseong, nơi ẩm thực truyền thống được tôn vinh trong bối cảnh đa văn hóa, tình hữu nghị song phương sẽ không chỉ nằm trên văn bản mà hiện diện trong từng bữa ăn chung, từng tiếng hô "Cố lên" và "Hwaiting" vang lên bên nhau.
