Quyết định đầu tư 16 dự án: bước khởi động cho thành phố trực thuộc Trung ương
Sự kiện Quảng Ninh đầu tư dự án với 16 quyết định được trao trong một hội nghị duy nhất thể hiện lựa chọn chủ động của tỉnh trong việc dùng danh mục dự án đa ngành để tái cấu trúc tăng trưởng, tạo năng lực sản xuất và dịch vụ mới trong bối cảnh địa phương chuyển lên mô hình thành phố trực thuộc Trung ương, với kỳ vọng tăng cạnh tranh và chất lượng phát triển kinh tế Quảng Ninh trong giai đoạn mới. Một loạt dự án thuộc nhiều lĩnh vực đã được Quảng Ninh chính thức trao quyết định trong hội nghị tổ chức ngày 26/8, do Chủ tịch UBND tỉnh Bùi Văn Khắng chủ trì. Trong 16 dự án được trao quyết định, có 6 dự án được cấp giấy chứng nhận đăng ký đầu tư, 8 dự án được chấp thuận chủ trương đầu tư và 2 dự án thành lập cụm công nghiệp, với tổng vốn đầu tư hơn 16.000 tỉ đồng. Đáng chú ý, đây là các dự án được lựa chọn chào mừng thành phố Quảng Ninh, gửi đi thông điệp rõ ràng: tỉnh không chờ động lực từ cơ chế mới, mà tự tạo động lực tăng trưởng bằng danh mục đầu tư đủ lớn và đa dạng.
Công nghiệp và cụm công nghiệp: trục xương sống của tăng trưởng mới
Nhìn vào cấu trúc 16 dự án, dễ thấy Quảng Ninh đang đặt công nghiệp và cụm công nghiệp vào vai trò xương sống của tăng trưởng khi lên thành phố trực thuộc Trung ương. Tại Khu công nghiệp Sông Khoai, các dự án xây dựng nhà xưởng, nhà kho cho thuê cùng Nhà máy Topping Quảng Ninh, Nhà máy TSMT Quảng Ninh và dự án S-Việt Nam cho thấy định hướng thu hút sản xuất công nghệ, gia tăng giá trị thay vì mở rộng công nghiệp theo chiều ngang. Song song, việc thành lập Cụm công nghiệp Vô Ngại tại xã Bình Liêu và Cụm công nghiệp Thống Nhất tại xã Thống Nhất mở rộng không gian sản xuất, dịch chuyển động lực phát triển ra các địa bàn mới, hạn chế lệ thuộc vào một vài trung tâm truyền thống. Một phát biểu đáng chú ý là nhận định của Chủ tịch UBND tỉnh: mỗi công trình, dự án không chỉ là một khoản vốn đầu tư mà phải trở thành năng lực sản xuất, kinh doanh và nguồn lực mới cho địa phương. Đây là lời nhắc thẳng thắn: công nghiệp chỉ thực sự dẫn dắt tăng trưởng nếu tiến độ, chất lượng và hiệu quả sử dụng đất được kiểm soát chặt, tránh tình trạng dự án chậm hoặc "đắp chiếu".
Du lịch, đô thị và dịch vụ: nâng cấp năng lực thành phố biển
Nếu công nghiệp là phần "cứng" thì du lịch, đô thị và dịch vụ chính là phần "mềm" giúp Quảng Ninh cạnh tranh như một thành phố trực thuộc Trung ương có bản sắc biển – rừng. Tại phường Quang Hanh, hai dự án Tổ hợp khách sạn, thương mại dịch vụ Khu 7 và Trung tâm hội nghị, du lịch nghỉ dưỡng, thương mại dịch vụ Khu 8 cho thấy tham vọng biến khu vực này thành cực dịch vụ mới chứ không chỉ là điểm du lịch đơn thuần. Ở Bãi Cháy, dự án xử lý nước thải tại Khu đô thị dịch vụ Hùng Thắng đặt nền tảng môi trường cho phát triển dịch vụ chất lượng cao, giải đáp câu hỏi lâu nay: phát triển du lịch và đô thị ven biển có gắn với chuẩn môi trường hay không. Tại đặc khu Vân Đồn, dự án Khu du lịch nghỉ dưỡng sinh thái rừng, biển cao cấp Hòn Giai bổ sung một mảnh ghép cao cấp cho bản đồ du lịch, hướng tới nhóm khách có yêu cầu khắt khe về chất lượng nghỉ dưỡng. Hệ thống dự án dịch vụ – du lịch này không chỉ tăng năng lực đón khách mà còn tạo thêm nhu cầu việc làm, dịch vụ hỗ trợ, góp phần đa dạng hóa cấu trúc phát triển kinh tế Quảng Ninh.
Y tế, nhà ở xã hội và môi trường: điều kiện nền cho một đô thị "hạnh phúc"
Những dự án được xem là "hạ tầng mềm" – bệnh viện, nhà ở xã hội, xử lý nước thải – thường ít gây tiếng vang như các tổ hợp du lịch hay nhà máy, nhưng lại quyết định chất lượng sống khi Quảng Ninh trở thành thành phố trực thuộc Trung ương. Ở nhóm được chấp thuận chủ trương đầu tư, dự án bệnh viện đa khoa tại phường Tuần Châu, dự án nhà ở xã hội tại phường Uông Bí và dự án xử lý nước thải tại Khu đô thị dịch vụ Hùng Thắng, phường Bãi Cháy cho thấy tư duy không bỏ quên những nhóm yếu thế và dịch vụ cơ bản. Việc đưa nhà ở xã hội vào danh mục cùng với công nghiệp và du lịch là lựa chọn đáng giá: tăng trưởng không tách rời an sinh, nhất là khi mục tiêu xây dựng thành phố "giàu mạnh, văn minh, hiện đại, hạnh phúc" được chính lãnh đạo tỉnh nhấn mạnh tại hội nghị. Đây cũng là cách Quảng Ninh trả lời yêu cầu mới khi lên thành phố: cạnh tranh không chỉ bằng tốc độ tăng trưởng mà bằng chất lượng sống, khả năng bao trùm và sự cân bằng giữa khai thác – bảo vệ môi trường.
Từ danh mục dự án tới năng lực tăng trưởng: thách thức thực thi
Điểm mạnh lớn nhất của đợt Quảng Ninh đầu tư dự án lần này là danh mục đa dạng, phủ nhiều lĩnh vực: công nghiệp, cụm công nghiệp, đô thị, nhà ở xã hội, du lịch, dịch vụ, y tế và môi trường. Tuy nhiên, chính lãnh đạo tỉnh cũng thừa nhận giai đoạn mới không chỉ đòi hỏi có dự án, mà đòi hỏi dự án "tốt hơn, xanh hơn, hiện đại hơn, hàm lượng công nghệ và giá trị gia tăng cao hơn". Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu các sở, ngành và địa phương "đồng hành cùng doanh nghiệp", xử lý vướng mắc về thủ tục hành chính, giải phóng mặt bằng, đất đai, xây dựng, môi trường, hạ tầng – đồng thời tăng kiểm soát tiến độ, chất lượng và hiệu quả sử dụng đất. Ông cũng nhấn mạnh: các nhà đầu tư phải nhanh chóng hoàn thiện hồ sơ, huy động vốn, tổ chức triển khai và đưa dự án vào hoạt động theo đúng cam kết, biến quyết định đầu tư thành "nhà máy, dây chuyền, sản phẩm và giá trị kinh tế – xã hội hữu hình". Kết luận, thành phố trực thuộc Trung ương sẽ chỉ là danh xưng nếu 16 dự án này không chuyển kịp từ giấy tờ sang năng lực thực tế; ngược lại, nếu được triển khai hiệu quả, chúng sẽ là nền tảng để phát triển kinh tế Quảng Ninh bước sang một quỹ đạo mới, cạnh tranh hơn và bền vững hơn.
