Gò Công ven biển: cực tăng trưởng mới của không gian Đồng Tháp
Khu kinh tế ven biển Gò Công là không gian kinh tế tổng hợp rộng khoảng 26.700 ha, tích hợp công nghiệp, dịch vụ, đô thị và nông nghiệp gắn với kinh tế biển, được Đồng Tháp quy hoạch như một cực tăng trưởng mới kết nối hệ thống cảng logistics với khu kinh tế cửa khẩu và mạng lưới giao thương liên vùng. UBND tỉnh Đồng Tháp vừa ban hành Kế hoạch số 1413/KH-UBND triển khai thực hiện Khu kinh tế ven biển Gò Công giai đoạn 2026-2030, tập trung lập Đề án thành lập, quy hoạch chung và tổ chức không gian phát triển. Điều này cho thấy tỉnh không coi đây là một dự án đơn lẻ, mà là mảnh ghép chiến lược trong bài toán mở rộng không gian kinh tế. Ở góc độ cạnh tranh vùng, việc hình thành khu kinh tế ven biển quy mô lớn cùng lúc với khu kinh tế cửa khẩu cho thấy Đồng Tháp chọn con đường phát triển đa cực thay vì lệ thuộc vào một trục tăng trưởng truyền thống quanh nội địa.
Cấu trúc 26.700 ha: từ công nghiệp đến đô thị lấn biển
Điểm đáng chú ý của KKT ven biển Gò Công là cấu trúc không gian rộng khoảng 26.700 ha, trải dài trên 5 xã Gia Thuận, Tân Điền, Tân Đông, Gò Công Đông, Tân Phú Đông, được thiết kế như một hệ sinh thái kinh tế biển đa tầng. Về định hướng, khu kinh tế ven biển này được xây dựng tổng hợp, gồm công nghiệp, dịch vụ, đô thị và nông nghiệp gắn với Gò Công kinh tế biển. Nói cách khác, Đồng Tháp đang thử nghiệm mô hình một "thành phố cảng – công nghiệp – nông nghiệp" mới, thay vì chỉ làm khu công nghiệp thuần túy. Tỉnh ưu tiên các ngành công nghiệp năng lượng, sản xuất điện, đóng tàu và công nghiệp phụ trợ, đồng thời phát triển nuôi trồng thủy sản ứng dụng công nghệ cao cùng các hoạt động dịch vụ, du lịch gắn với không gian cảng và khu phi thuế quan. Quan điểm quy hoạch đô thị lấn biển theo hướng hiện đại, xanh, thông minh cho thấy tham vọng biến vùng ven biển này thành một trung tâm đô thị – dịch vụ mới, không chỉ là hậu cần cho cảng biển.
Từ cửa khẩu Campuchia tới cảng biển: hai động cơ tăng trưởng
Đồng Tháp không phát triển Gò Công ven biển trong khoảng trống, mà song hành với KKT cửa khẩu quy mô khoảng 31.936 ha, nằm trên địa bàn 7 xã, phường quanh các cửa khẩu quốc tế Dinh Bà, Thường Phước và khu vực Mộc Rá. Đây là lựa chọn chiến lược: một đầu hướng ra Campuchia với thương mại, dịch vụ, công nghiệp chế biến và logistics; đầu kia hướng về biển với cảng biển, logistics, đô thị, dịch vụ và du lịch. Theo kế hoạch, Đồng Tháp điều chỉnh quy hoạch chung KKT cửa khẩu đến năm 2030, tầm nhìn 2045, đồng thời rà soát các phân khu tại các cửa khẩu quốc tế và cửa khẩu phụ. Cùng lúc, với khu kinh tế ven biển, tỉnh lập Đề án thành lập, xây dựng quy hoạch chung và hoàn thiện quy hoạch phân khu, chi tiết trong giai đoạn 2026-2030. Chính sự vận hành đồng thời hai không gian kinh tế này mới tạo nên phát triển cực tăng trưởng đa chiều, nâng khả năng kết nối liên vùng và mở rộng thị trường, thay vì tăng trưởng cục bộ quanh từng khu công nghiệp.
Định vị Đồng Tháp như trung tâm cảng logistics mới
Trọng tâm phát triển của khu kinh tế ven biển Gò Công là dịch vụ cảng biển và cảng logistics Đồng Tháp, với mục tiêu nghiên cứu xây dựng trung tâm logistics tận dụng luồng tàu trọng tải lớn vào khu vực biển và sông Soài Rạp. Nếu vận hành đúng hướng, Gò Công ven biển không chỉ là điểm xuất hàng mà có thể trở thành "bộ nhớ" logistics cho cả vùng biên giới – cửa khẩu – nội địa của Đồng Tháp. Kế hoạch yêu cầu rà soát, nâng cấp các tuyến cao tốc, quốc lộ, tỉnh lộ, đường liên xã và cảng biển, kèm theo thu hút dự án vào những vị trí có tiềm năng trong khu kinh tế ven biển. Câu nói đáng chú ý là: "Điểm chung trong định hướng phát triển hai KKT cửa khẩu và ven biển là lấy hạ tầng làm nền tảng, quy hoạch làm cơ sở và nguồn lực xã hội làm động lực". Đây là tầm nhìn cạnh tranh với các cảng khu vực: không chỉ dựa vào vị trí địa lý, mà dựa vào chất lượng hạ tầng giao thông – logistics và sự linh hoạt trong thu hút nguồn lực xã hội.
Thách thức quy hoạch và bài toán đồng bộ từ biên giới ra biển
Khi mở cùng lúc hai khu kinh tế quy mô hàng chục nghìn ha, thách thức lớn nhất của Đồng Tháp không nằm ở ý tưởng, mà ở thực thi: đồng bộ quy hoạch, hạ tầng và nhà đầu tư. Sau khi quy hoạch chung KKT ven biển Gò Công được phê duyệt, tỉnh sẽ rà soát, điều chỉnh hoặc lập mới các quy hoạch phân khu, quy hoạch chi tiết. Tương tự, KKT cửa khẩu cũng được điều chỉnh quy hoạch chung đến 2030, có tầm nhìn dài hơn về 2045. Tỉnh đã giao Ban Quản lý Khu kinh tế chủ trì lập quy hoạch khu kinh tế ven biển, phối hợp với các sở, ngành, đồng thời thành lập Ban Chỉ đạo phát triển các khu kinh tế để xử lý khó khăn vượt thẩm quyền. Việc tăng cường tuyên truyền, công khai thông tin quy hoạch, chính sách đất đai, hỗ trợ và huy động vốn từ doanh nghiệp, tổ chức kinh tế được xác định là nền tảng tạo đồng thuận xã hội. Nếu Đồng Tháp giữ được kỷ luật quy hoạch và sự minh bạch trong lựa chọn dự án, cực tăng trưởng từ biên giới đến biển sẽ là câu trả lời rõ ràng cho tham vọng trở thành trung tâm logistics – cảng mới của vùng.
