Livestream phải dẫn được người xem đến đơn hàng
Tập huấn livestream bán nông sản là chương trình hướng dẫn người sản xuất và cán bộ cơ sở tạo nội dung, giới thiệu sản phẩm, tương tác với khách hàng và xử lý đơn hàng trên các nền tảng trực tuyến. Điểm đáng chú ý là lớp học ở Lâm Đồng không dừng ở kỹ năng đứng trước máy quay: mục tiêu là giúp người dân biến lợi thế nông nghiệp thành cơ hội tiêu thụ thực tế. Ngày 28/10, Sở Công Thương tỉnh tổ chức chương trình tập huấn thương mại điện tử cho hơn 100 đại biểu; trong đó, 80 học viên tham gia chuyên đề livestream bán nông sản, gồm cán bộ cấp xã, đại diện hợp tác xã, hộ kinh doanh và chủ vườn. Với thế mạnh về rau, hoa, cà phê, trái cây và sản phẩm OCOP, Lâm Đồng có dư địa để mở rộng bán hàng trực tuyến. Nhưng để livestream bán nông sản có hiệu quả, lượt xem phải đi cùng thông tin đáng tin và quy trình giao hàng làm được.
Đào tạo từ kịch bản đến khâu giao nhận
Nội dung tập huấn đi thẳng vào những việc người bán cần làm: chuẩn bị hình ảnh, video và kịch bản; giới thiệu sản phẩm trước máy quay; tương tác, xử lý tình huống; thiết lập gian hàng trực tuyến và tiếp cận nền tảng như TikTok Shop. Học viên còn được hướng dẫn tổ chức khuyến mại phù hợp với từng loại nông sản, quản lý đơn hàng, đóng gói, vận chuyển và chăm sóc khách sau bán. Đây là hướng tiếp cận đúng: nếu chỉ dạy cách phát sóng, người bán có thể thu hút người xem nhưng vẫn lúng túng khi đơn hàng tăng hoặc phát sinh thắc mắc. Cán bộ cấp xã cũng được xem là cầu nối quan trọng, bởi họ gần địa bàn và có thể giúp kiến thức thương mại điện tử đến với hộ sản xuất. Thông tin về nguồn gốc, chất lượng, giá bán và quy cách đóng gói cần được công khai; giữ chữ tín mới giúp hoạt động kinh doanh nông sản trực tuyến có khách quay lại.
Hợp tác xã cần công cụ, không chỉ lời khuyên
Các lớp tập huấn hướng đến một nhóm cần hỗ trợ cụ thể: hợp tác xã, hộ sản xuất, chủ thể OCOP và hộ kinh doanh muốn quảng bá sản phẩm ngoài kênh truyền thống. Đưa sản phẩm lên nền tảng trực tuyến có thể giúp cơ sở tiếp cận trực tiếp người tiêu dùng và mở rộng thị trường, nhưng hiệu quả phụ thuộc vào chất lượng sản phẩm, cách trình bày và khả năng hoàn tất đơn hàng. Kinh nghiệm từ Sơn La cho thấy đào tạo thực hành có thể bao gồm chụp ảnh, vận hành gian hàng, livestream, quản lý đơn, chăm sóc khách hàng và thanh toán không dùng tiền mặt; địa phương này đã tổ chức 15 hội nghị, lớp tập huấn cho gần 2.000 lượt học viên từ năm 2021. Bài học phù hợp với Lâm Đồng là không xem một buổi lên sóng như giải pháp trọn vẹn. Người bán cần được đồng hành từ chuẩn hóa thông tin sản phẩm đến kết nối đầu ra, để công nghệ phục vụ việc bán hàng chứ không trở thành thêm một khâu hình thức.
AI có thể hỗ trợ, nhưng niềm tin vẫn do người bán tạo ra
AI cũng được đưa vào chương trình như một công cụ hỗ trợ quản lý, sản xuất và kinh doanh. Theo nội dung tập huấn, người dùng có thể khai thác AI để tổng hợp thông tin, phân tích dữ liệu, xây dựng nội dung quảng bá, chuẩn bị kịch bản livestream và hỗ trợ chăm sóc khách hàng. Định hướng này mở thêm lựa chọn cho các cơ sở thiếu nhân lực làm nội dung, nhưng AI bán nông sản không thể thay thế việc kiểm chứng thông tin, hiểu sản phẩm hay giữ cam kết với khách hàng. Công nghệ chỉ có ích khi nội dung chính xác và phù hợp với thực tế sản xuất. Thời gian tới, Lâm Đồng định hướng tiếp tục hỗ trợ hợp tác xã, hộ sản xuất nâng kỹ năng kinh doanh số, mở rộng bán hàng qua mạng xã hội và sàn thương mại điện tử; các chương trình “Chợ phiên Online” cũng được dự kiến tổ chức để kết nối đơn vị công nghệ với doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ sản xuất. Kết quả cần đo bằng đầu ra bền vững, không chỉ số buổi học hay lượt xem.
