Qua ống kính trẻ thơ: khi lớp học bước ra màn ảnh
Cuộc thi Kid Witness News trong khuôn khổ chương trình “Qua ống kính trẻ thơ” là sân chơi làm phim nơi học sinh tự viết kịch bản, quay dựng và kể những câu chuyện của chính mình, biến lớp học thành trường quay sáng tạo, giúp các em rèn kỹ năng quan sát, hợp tác và tự tin cất tiếng nói trước cộng đồng.
Điểm đáng nói nhất của mùa cuộc thi 2026 là thông điệp rõ ràng: học sinh không chỉ là người tiếp nhận tri thức, mà là người kể chuyện chủ động về thế giới quanh mình. Sáng ngày 15.8, chương trình đồng thời diễn ra tại Hà Nội và TP.HCM, vinh danh 16 phim ngắn học sinh được lựa chọn từ hơn 300 kịch bản gửi về bởi gần 600 em nhỏ tham gia cuộc thi 2026. Con số đó cho thấy nhu cầu bày tỏ và khả năng kể chuyện của giới trẻ đang lớn hơn nhiều so với những gì nhà trường thường kịp đáp ứng.
16 phim ngắn và bức tranh đời sống qua mắt học trò
Điều làm 16 phim ngắn học sinh được vinh danh trở nên thuyết phục không chỉ là kỹ thuật, mà là cách chúng ghi lại đời sống thường ngày bằng cái nhìn gần gũi, chân thành. Các kịch bản xoay quanh gia đình, trường học, tình bạn, thể thao, văn hóa địa phương, làng nghề truyền thống và cộng đồng xung quanh – những lát cắt mà người lớn đôi khi coi là nhỏ, nhưng với trẻ lại là cả vũ trụ cảm xúc.
Việc các em đưa cả những chủ đề hiện đại như AI trong học tập và sinh hoạt vào phim cho thấy sáng tạo thanh niên không còn dừng ở chuyện học hành, mà đã chạm tới các câu hỏi rộng hơn về cách công nghệ thay đổi cuộc sống. Từ ý tưởng ban đầu đến thành phẩm, hơn 80 “nhà làm phim nhí” phải tự phát triển kịch bản, phân vai, ghi hình, chỉnh sửa – một quá trình mang đủ áp lực của một dự án điện ảnh thu nhỏ, nhưng được gói trong tâm thế học mà chơi.
Khi giải thưởng là kỹ năng và sự tự tin
Từ góc nhìn giáo dục, giá trị lớn nhất của cuộc thi Kid Witness News không nằm ở chiếc cúp mà ở hành trình làm phim. Quá trình cùng bạn bè biến ý tưởng thành phim giúp học sinh luyện tư duy sáng tạo, kỹ năng hợp tác và tinh thần kiên trì theo đuổi một dự án đến cùng. Nói cách khác, mỗi bộ phim là một bài học kỹ năng mềm được “đóng gói” trong trải nghiệm nghệ thuật.
Nhận xét của ban giám khảo càng củng cố ý nghĩa này. NSND Lan Hương nhấn mạnh việc học sinh biết quan sát, đặt câu hỏi và kể câu chuyện bằng tiếng nói của chính mình là thành quả đáng tự hào. Đạo diễn Trịnh Đình Lê Minh lại nhìn thấy ở những câu chuyện “ngây ngô, hồn nhiên” hạt mầm của tình yêu điện ảnh – điều có thể mở ra con đường nghề nghiệp trong tương lai cho nhiều em. Đây là lý do chương trình ‘Qua ống kính trẻ thơ’ được xem như một phương thức học tập giàu trải nghiệm, giúp học sinh quan sát đời sống, làm việc nhóm và tự tin thể hiện tiếng nói của mình.
Hai giải Nhất và ý nghĩa của những câu chuyện nhỏ
Trong 16 tác phẩm được vinh danh, hai giải Nhất là minh chứng rõ nhất cho sức mạnh của những câu chuyện nhỏ. Ở nhóm tuổi 10 – 12, phim “Tin nhắn” của nhóm Cinematic – gồm học sinh Trường THCS Chu Văn An và THCS Ngô Tất Tố, TP.HCM – vượt lên nhờ cách xử lý đề tài gần gũi mà nhiều học sinh có thể soi chiếu. Ở nhóm tuổi 13 – 18, “Hương Cốm trăm năm xứ Cần Giuộc” của nhóm Clover Lens, gồm học sinh từ nhiều trường tại TP.HCM, lại gây ấn tượng khi đưa di sản địa phương vào ngôn ngữ điện ảnh hiện đại.
Hai bộ phim cho thấy khi trẻ được trao công cụ và niềm tin, chúng sẽ không ngại chạm vào những mảng đề tài tưởng như vượt tầm lứa tuổi. Từ một tin nhắn đời thường đến mùi hương cốm trăm năm, sáng tạo thanh niên đã kịp khẳng định: chẳng có câu chuyện nào “nhỏ” nếu được kể bằng sự tử tế và hiểu biết về bối cảnh mình sống.
Cánh cửa mở ra thế giới: giao lưu quốc tế và trải nghiệm công nghệ
Một điểm mới đáng giá của cuộc thi 2026 là lần đầu học sinh tại Hà Nội và TP.HCM được giao lưu trực tuyến với bạn bè đến từ Hiroshima và Kanagawa, Nhật Bản. Ở đây, điện ảnh rõ ràng không còn là cuộc đua giải thưởng, mà trở thành chiếc cầu nối những mối quan tâm chung về gia đình, cộng đồng, văn hóa và tương lai. Việc kể lại câu chuyện phía sau bộ phim của mình rồi lắng nghe câu chuyện của người khác là bài học về lắng nghe và thấu hiểu mà sách giáo khoa khó tái hiện.
Song song đó, chuyến tham quan nhà máy sản xuất máy ảnh kỹ thuật số LUMIX tại Việt Nam giúp các em thấy được hành trình của thiết bị quay phim từ dây chuyền sản xuất đến khi nằm trong tay “nhà làm phim nhí”. Thử đóng vai phóng viên, phỏng vấn kỹ sư về công nghệ và cách thiết kế khuôn hình, học sinh hiểu hơn rằng sáng tạo không tách rời khoa học kỹ thuật. Khi những trải nghiệm này gặp nhau, cuộc thi Kid Witness News trở thành minh chứng thuyết phục rằng nếu nền giáo dục coi trọng kể chuyện, học sinh sẽ học được cách đối thoại với thế giới một cách chín chắn hơn.
