KWN 2026: khi học sinh dùng phim ngắn để định nghĩa tiếng nói của mình
KWN là chương trình làm phim dành cho lứa tuổi học đường, nơi học sinh tự viết kịch bản, quay dựng phim ngắn và trình chiếu trước công chúng, biến những quan sát đời sống thành câu chuyện có cấu trúc, giúp các em vừa học kỹ năng kể chuyện bằng hình ảnh vừa xây dựng sự tự tin và hiểu biết truyền thông trong môi trường an toàn, được thầy cô và phụ huynh hỗ trợ. Sáng 15.8, tại Hà Nội và TP.HCM, chương trình “Qua ống kính trẻ thơ - Kid Witness News (KWN) 2026” đã vinh danh 16 phim ngắn do học sinh thực hiện. Không phải là sân chơi phụ, KWN đang cho thấy phim ngắn học sinh có thể trở thành một “môn học” sống động, bổ sung quan trọng cho giáo trình trên lớp. Với hơn 300 kịch bản của gần 600 học sinh gửi về mùa giải năm nay, cuộc thi sáng tạo trẻ em này chứng minh trẻ em không thiếu điều để nói, chỉ thiếu nền tảng để được lắng nghe.
Từ chất liệu đời sống đến 16 câu chuyện được vinh danh
Điểm nổi bật của KWN 2026 là sự dịch chuyển từ ý tưởng trên giấy sang những dự án sáng tạo học đường hoàn chỉnh. Các kịch bản dự thi được hình thành từ chất liệu rất gần gũi: gia đình, trường học, tình bạn, thể thao, văn hóa địa phương, làng nghề truyền thống và cộng đồng xung quanh. Đáng chú ý, nhiều nhóm đã chủ động chạm tới những thay đổi của đời sống hiện đại như AI trong học tập và sinh hoạt, cho thấy học sinh đang ý thức về thế giới số mà mình sống trong đó. Từ những kịch bản đầu tay đến 16 bộ phim được vinh danh, quá trình làm phim đã trở thành một phương thức học tập giàu trải nghiệm, giúp học sinh quan sát đời sống, làm việc nhóm và tự tin thể hiện tiếng nói của mình. Quan trọng hơn, việc một cuộc thi sáng tạo trẻ em ghi nhận những đề tài “trong tầm tay” của học sinh – thay vì áp đặt chủ đề – chính là lời khẳng định: câu chuyện nhỏ của các em cũng đáng để được kể bằng điện ảnh.
Những dự án sáng tạo học đường nuôi dưỡng kỹ năng kể chuyện đa phương tiện
Đằng sau 16 phim ngắn học sinh là hành trình của hơn 80 “nhà làm phim nhí” trải qua đầy đủ các công đoạn của một dự án điện ảnh: phát triển ý tưởng, viết kịch bản, phân vai, ghi hình, trao đổi, chỉnh sửa và hoàn thiện tác phẩm. Họ không chỉ học cách dùng máy quay, mà còn học cách nhìn thế giới với đôi mắt đặt câu hỏi. NSND Lan Hương nhận xét: “Việc các em biết quan sát, biết đặt câu hỏi, hợp tác cùng nhau và kể câu chuyện bằng tiếng nói của mình là một thành quả rất đáng tự hào”. Chính quá trình đó xây dựng tư duy sáng tạo, kỹ năng hợp tác và tinh thần kiên trì – những năng lực thường thiếu chỗ đứng trong lớp học truyền thống. Khi học sinh buộc phải chọn góc máy, cắt cảnh, quyết định chi tiết nào được vào phim, các em đồng thời học về trách nhiệm thông tin, về sức mạnh – và giới hạn – của hình ảnh trong thời đại truyền thông xã hội.
Giao lưu, tự tin và mở rộng biên giới qua điện ảnh
Việc lần đầu mở rộng lớp học làm phim trực tiếp tới khu vực phía Nam giúp KWN đưa trải nghiệm học tập qua làm phim đến với nhiều học sinh hơn, đồng thời tạo nên một bản đồ sáng tạo mới: từ Hà Nội đến TP.HCM, các nhóm học sinh mang theo những sắc màu vùng miền rất riêng. Một điểm mới của KWN 2026 là học sinh tại hai thành phố lớn có cơ hội giao lưu trực tuyến với bạn bè cùng lứa tuổi đến từ Hiroshima và Kanagawa (Nhật Bản). Trong buổi giao lưu, các em giới thiệu câu chuyện phía sau bộ phim của mình, lắng nghe tác phẩm của bạn bè và chia sẻ những mối quan tâm chung về gia đình, cộng đồng, văn hóa và tương lai. Khi một bạn nhỏ ở Hà Nội hiểu thêm cuộc sống của bạn ở Hiroshima qua một bộ phim tài liệu ngắn, đó chính là lúc điện ảnh trở thành ngôn ngữ chung vượt qua khoảng cách địa lý. Đây là dạng hiểu biết truyền thông mà sách giáo khoa khó mang lại nếu thiếu trải nghiệm thực tế.
Từ “Tin nhắn”, “Hương cốm” đến con đường dài của tình yêu điện ảnh
Sự vinh danh không dừng ở danh sách 16 phim; nó tiếp tục mở ra hành trình lớn hơn cho học sinh. Sau lễ trao giải, hai tác phẩm đoạt giải Nhất ở hai nhóm tuổi sẽ đại diện học sinh Việt Nam tham gia KWN Global Summit 2026 vào cuối năm. Giải Nhất nhóm tuổi 10 - 12 thuộc về Tin nhắn của nhóm Cinematic, gồm học sinh Trường THCS Chu Văn An và THCS Ngô Tất Tố (TP.HCM), khai thác tình cảm gia đình trong bối cảnh mạng xã hội ngày càng hiện diện sâu rộng. Giải Nhất nhóm tuổi 13 - 18 là Hương Cốm trăm năm xứ Cần Giuộc của nhóm Clover Lens, nơi học sinh nhiều trường tại TP.HCM kể lại câu chuyện làng nghề truyền thống. Giải “Bộ phim được khán giả yêu thích nhất” thuộc về Trận đấu không có người thua của nhóm Forever, gồm học sinh THCS Hoàng Mai và THCS Mai Động (Hà Nội). Đạo diễn Trịnh Đình Lê Minh chia sẻ, chính những bộ phim hồn nhiên, chân thành ấy là nơi tình yêu với điện ảnh bắt đầu, và nếu giáo dục biết trân trọng những bước đầu ngây ngô đó, chúng ta sẽ có một thế hệ lớn lên với cả tri thức lẫn năng lực kể chuyện bằng hình ảnh.
