Sầm Sơn quyết đổi vai: từ “thành phố mùa hè” sang điểm đến quanh năm
Chiến lược biến mùa đông thành mùa du lịch mới tại Sầm Sơn là bước chuyển từ mô hình điểm đến theo mùa sang mô hình “Sầm Sơn quanh năm”, dựa trên chuỗi hoạt động trái vụ, đa dạng sản phẩm nghỉ dưỡng, văn hóa, ẩm thực, thể thao và trải nghiệm cộng đồng, nhằm kéo dài thời gian lưu trú, phân bổ dòng khách đều hơn theo bốn mùa và tạo sinh kế ổn định cho cộng đồng địa phương. Từ cuối tháng 8 đến hết tháng 12, phường biển này tung ra loạt sản phẩm và sự kiện để phá vỡ hình ảnh “chỉ tắm biển mùa hè”. Festival Diều Sầm Sơn lần đầu với chủ đề “Bay cùng gió biển Sầm Sơn”, chuỗi lễ hội âm nhạc, pháo hoa dịp 2/9, các sự kiện mùa thu đông được xây dựng như lời tuyên bố rằng du lịch mùa đông ở vùng biển này không còn là ý tưởng trên giấy. Điểm đáng chú ý là cách chính quyền đặt bài toán rất cụ thể: du khách đến mùa thấp điểm sẽ làm gì, ở đâu, ăn gì, trải nghiệm gì, và lý do nào khiến họ quay lại nhiều lần trong năm. Thay vì chờ nắng nóng, Sầm Sơn chọn chủ động thiết kế “mùa đông hấp dẫn” như một sản phẩm mới của phát triển du lịch vùng biển.
Chuỗi sự kiện mùa thu đông: từ diều bay, marathon đến gala âm nhạc
Nếu mùa hè của Sầm Sơn là câu chuyện bãi biển đông nghịt, thì chiến lược mới đang viết lại kịch bản bằng chuỗi sự kiện mùa thu đông trải dài từ tháng 8 đến cuối năm. Lần đầu tiên, Festival Diều Sầm Sơn với hàng trăm cánh diều nhiều màu trên nền trời biển, kết hợp chương trình nghệ thuật chào mừng Quốc khánh và pháo hoa tầm thấp, biến kỳ nghỉ đầu thu thành trải nghiệm thị giác lẫn cảm xúc. Đến tháng 10, thành phố biển này không chờ nắng mà đánh vào nhu cầu vận động và giao lưu cộng đồng: giải marathon, tuần lễ ẩm thực hải sản, hội thi dân vũ, không gian trưng bày sản phẩm OCOP và lưu niệm, cùng các hoạt động hướng tới Ngày Phụ nữ Việt Nam. Tháng 11 có Gala “Sao Mai điểm hẹn VTV” và tuần lễ giảm giá dịch vụ lưu trú, trong khi cuối tháng 12 là chương trình “Sầm Sơn chào xuân” với các show âm nhạc được kỳ vọng tạo nên diện mạo mới cho du lịch mùa đông. Theo Bí thư Đảng ủy phường Sầm Sơn Lê Văn Tuấn, mục tiêu không chỉ là lấp đầy lịch sự kiện mà là hình thành “hệ sinh thái du lịch mùa thu đông”, nơi mỗi hoạt động đứng trong một tổng thể gắn kết, đủ sức biến du khách trái mùa thành khách quay lại nhiều lần.
Nghỉ dưỡng, văn hóa, ẩm thực: thiết kế lại sản phẩm cho du lịch mùa đông
Để phát triển du lịch mùa đông một cách nghiêm túc, Sầm Sơn buộc phải tách mình khỏi tư duy “biển chỉ dành cho tắm nắng”. Mùa thu đông, không gian biển yên bình hơn, không còn cảnh chen chúc, trở thành nền lý tưởng cho các sản phẩm nghỉ dưỡng cuối tuần, chăm sóc sức khỏe, trải nghiệm nhẹ nhàng thay vì ồn ào. Thay vì chỉ bãi tắm, các tour được định hướng xoay quanh giá trị văn hóa và tâm linh như đền Độc Cước, núi Cô Tiên, đền Cô Tiên, chùa Khải Nam và những không gian văn hóa truyền thống. Chương trình “Chạm nhịp sống làng chài Sầm Sơn” đưa du khách vào đời sống ngư dân: kéo lưới, đi chợ cá, chế biến và thưởng thức hải sản tại chỗ, biến làng chài thành “bảo tàng sống” của văn hóa bản địa. Đáng chú ý, địa phương kêu gọi xây dựng các chương trình như “Sầm Sơn – biển mùa đông”, “Sầm Sơn – nghỉ dưỡng cuối tuần”, “Sầm Sơn – khám phá văn hóa và tâm linh”, “Sầm Sơn – hải sản tươi ngon bốn mùa” như một hệ sản phẩm hoàn chỉnh, gắn với nhu cầu của từng nhóm khách từ gia đình, người cao tuổi đến khách công đoàn, hội nghị.
Phân bổ dòng khách, thay đổi sinh kế: bản chất cuộc chơi bốn mùa
Tính đến trung tuần tháng 8, Sầm Sơn đã đón khoảng 8,7 triệu lượt khách, doanh thu gần 18.000 tỉ đồng – những con số ấn tượng nhưng vẫn phụ thuộc nặng vào cao điểm mùa hè. Bài toán đặt ra không phải thêm khách bằng mọi giá, mà là phân bổ dòng khách theo mùa, giảm quá tải hạ tầng, kéo dài “mùa làm ăn” cho doanh nghiệp địa phương. Chiến lược phát triển du lịch vùng biển bốn mùa đi thẳng vào cấu trúc sinh kế: khách sạn, nhà hàng, dịch vụ vận tải, điểm vui chơi được vận động điều chỉnh chính sách giá cho mùa thu đông, nâng chất lượng phục vụ, tạo tour cạnh tranh để doanh nghiệp lữ hành yên tâm đưa khách. Đến nay, cơ bản các khách sạn đã cam kết giảm giá trên 80%, mở đường cho thông điệp đầy tham vọng: “Đến Sầm Sơn mùa đông không chỉ đẹp mà còn hợp lý về giá, tốt về dịch vụ và phong phú về trải nghiệm”. Nếu làm đúng, du lịch mùa đông không chỉ là cuộc chơi marketing mà là cơ chế bảo hiểm cho kinh tế địa phương: người dân không phải “ngủ đông”, doanh nghiệp không bị đứt gãy dòng tiền sau hè, và du khách có thêm lựa chọn điểm đến biển yên bình, ít đông đúc nhưng giàu trải nghiệm.
Hạ tầng, liên kết vùng và thách thức khi biến ý tưởng thành thị trường
Nhìn dài hạn, tham vọng “Sầm Sơn quanh năm” chỉ bền khi được chống lưng bằng hạ tầng và liên kết vùng. Địa phương không dừng ở sự kiện mà định hướng xây dựng không gian văn hóa, phố đi bộ, chợ đêm, kết hợp ẩm thực, mua sắm, sản phẩm địa phương với nghệ thuật đường phố và âm nhạc – những thứ khiến một thành phố biển có đời sống về đêm đủ hấp dẫn cả trong mùa lạnh. Không gian du lịch cũng được mở rộng bằng các tour kết nối Sầm Sơn với Thành nhà Hồ, Lam Kinh, suối cá thần Cẩm Lương, Pù Luông, Bến En để tạo hành trình đa dạng thay vì mô hình “đến Sầm Sơn rồi về”. Đây là cách buộc sản phẩm du lịch mùa đông thoát khỏi phụ thuộc thời tiết: nếu biển lạnh, du khách vẫn có lịch trình tham quan di sản, thiên nhiên, văn hóa vùng. Thách thức còn nằm ở chỗ phát triển du lịch mùa đông là quá trình lâu dài, không thể giải quyết trong một mùa hay bằng vài chiến dịch quảng bá. Đòi hỏi là sự đồng hành thật sự giữa chính quyền, doanh nghiệp, công ty lữ hành và cộng đồng dân cư. Nếu mỗi bên chỉ coi đây là phong trào ngắn hạn, Sầm Sơn dễ trở lại vòng lặp “cháy phòng mùa hè, ngủ yên mùa đông” – điều mà chiến lược bốn mùa đang cố gắng phá vỡ.
