Phòng ngừa từ cơ sở bắt đầu bằng nhận diện nguy cơ
Phòng ngừa cháy, nổ từ cơ sở là việc nhận diện và khắc phục nguy cơ ngay tại nhà ở, nơi kinh doanh và khu dân cư, đồng thời chuẩn bị con người, phương tiện để ứng phó trước khi sự cố lan rộng. Đây không nên là phần việc chỉ được chú ý sau một vụ cháy: phát hiện, xử lý sự cố trong những phút đầu có ý nghĩa quyết định đối với việc hạn chế cháy lan, cháy lớn và giảm thiệt hại về người, tài sản.
Vì thế, vai trò của công an xã, phường không dừng ở kiểm tra hay nhắc nhở. Lực lượng cơ sở phối hợp với chính quyền, cơ quan, đơn vị và các nhóm dân cư để đưa hướng dẫn đến đúng địa bàn, đúng đối tượng. Tại Hoằng Phú, công an xã tham mưu cấp ủy, chính quyền và các thôn đẩy mạnh tuyên truyền, vận động người dân xây dựng, nhân rộng mô hình “Điểm chữa cháy công cộng”, qua đó tăng khả năng ứng phó tại chỗ. Mô hình này đáng chú ý bởi nó đưa năng lực xử lý ban đầu đến gần nơi rủi ro phát sinh.
Tuyên truyền sát địa bàn, huấn luyện để người dân biết cách làm
Tuyên truyền có ích khi người dân biết phải làm gì trong tình huống cụ thể. Nội dung tại Cần Thơ tập trung vào cách nhận diện nguy cơ trong sinh hoạt, lao động, sản xuất, kinh doanh; sử dụng điện, nguồn lửa và nguồn nhiệt an toàn; sắp xếp hàng hóa, giữ lối thoát nạn thông thoáng và xử lý ban đầu khi có sự cố. Các địa phương kết hợp tuyên truyền trực tiếp, loa lưu động, tờ rơi, pa-nô và thông tin trên mạng xã hội để người dân dễ tiếp cận, rồi chủ động phát hiện, khắc phục nguy cơ trong đời sống hằng ngày.
Quy mô hoạt động trong tháng 10/2026 cho thấy cách làm này được triển khai rộng: lực lượng công an thành phố tổ chức hơn 350 cuộc tuyên truyền, thu hút gần 15.000 lượt người; đồng thời thực hiện 175 cuộc tuyên truyền lưu động và phát gần 18.000 tờ rơi, khuyến cáo, cẩm nang. Huấn luyện kỹ năng cũng cần đi cùng thông tin: xã Tân Thạnh tập huấn cho hơn 60 người, xã Châu Thành huấn luyện 125 người thuộc các cơ sở kinh doanh, còn phường Long Mỹ tổ chức ba buổi hướng dẫn phương tiện chữa cháy cho hơn 80 lượt người.
Kiểm tra, diễn tập và sẵn sàng xử lý từ phút đầu
Tuyên truyền sẽ thiếu sức nặng nếu không đi cùng kiểm tra và khả năng hành động. Trong tháng 10/2026, công an thành phố kiểm tra an toàn PCCC và cứu nạn, cứu hộ tại hơn 800 cơ sở, xử lý vi phạm hành chính với tổng số tiền phạt hàng chục triệu đồng. Lực lượng cơ sở còn hướng dẫn sử dụng, kiểm tra và bảo dưỡng phương tiện chữa cháy; tổ chức thực tập phương án để kiểm tra khả năng phối hợp, rèn kỹ năng thoát nạn và ứng phó cho người dân. Đây là phần thiết yếu của an toàn PCCC: phương tiện có sẵn nhưng người sử dụng không biết cách dùng thì khó phát huy tác dụng khi sự cố xảy ra.
Mỗi gia đình có thể bắt đầu bằng những việc đều đặn: kiểm tra hệ thống điện và thiết bị tiêu thụ điện; đặt bếp, nơi thờ cúng an toàn; không để vật dễ cháy gần nguồn nhiệt; giữ lối thoát nạn thông thoáng và chuẩn bị phương tiện chữa cháy phù hợp. Chủ hộ cần nhắc các thành viên cùng thực hiện, còn mỗi người nên tìm hiểu kỹ năng thoát nạn và cách dùng dụng cụ chữa cháy. Khi phát hiện cháy, gọi 114, bình tĩnh tổ chức thoát nạn và chỉ hỗ trợ người khác khi bảo đảm an toàn.
Phòng cháy chữa cháy hiệu quả không thể chỉ trông vào lực lượng chuyên trách sau khi lửa bùng lên. Công an cấp xã, phường giữ vai trò kết nối tuyên truyền, kiểm tra, huấn luyện và mô hình ứng phó tại chỗ; người dân biến các hướng dẫn ấy thành thói quen an toàn. Phòng ngừa cháy nổ từ sớm vì vậy là trách nhiệm chung, và sự chủ động trong từng hộ gia đình, cơ sở kinh doanh mới là lớp bảo vệ đầu tiên của cộng đồng.
