Kỷ niệm trường là ký ức được trao truyền
Kỷ niệm trường THPT là dịp các thế hệ học trò trở về, nhớ lại những người đã dạy dỗ mình và nhìn thấy truyền thống nhà trường tiếp tục sống trong hiện tại. Những lễ mừng tuổi trường vì thế không chỉ đếm năm tháng; giá trị của chúng nằm ở câu chuyện con người và sự trưởng thành mà mái trường đã góp phần vun đắp. Tại Trường THPT Hoài Đức A, hành trình hướng đến đại lễ 60 năm đưa ký ức nhiều thế hệ trở lại tâm điểm. PGS.TS Chu Cẩm Thơ, cựu học sinh niên khóa 1996–1999, kể rằng ban đầu bà không mấy vui khi phải học tại trường, nhưng hơn 1.000 ngày ở đây đã trở thành quãng đời học trò đẹp, nơi bà được yêu thương và tôn trọng. Bà nhấn mạnh may mắn lớn của người học trò là gặp được người thầy tốt; với bà, thầy chủ nhiệm Lý Đức Hiền là người đã giúp những lời nhắc về cách cư xử hài hòa dần thành nhận thức. Đại lễ dự kiến tổ chức ngày 15/11/2026.
Từ lớp học tranh tre đến khát vọng vươn xa
Lịch sử trường học không chỉ nằm trong hồ sơ hay những tấm bằng khen; ở Tam Dương, nó hiện lên qua những lớp học dựng giữa bom đạn và quyết tâm giữ việc học không đứt đoạn. Trường THPT Tam Dương thành lập năm 1966 với 3 lớp, 145 học sinh và 14 thầy cô. Vì chiến tranh, thầy trò phải chuyển địa điểm năm lần, dựng lớp bằng tranh tre, nứa lá tại thôn xóm, dưới chân đồi. Hầm trú ẩn ở cạnh lớp, còn học sinh đội mũ rơm đến trường. Những chi tiết ấy khiến truyền thống “dạy tốt, học tốt” mang ý nghĩa cụ thể: đó là sự bền bỉ bảo vệ cơ hội học tập giữa thiếu thốn và hiểm nguy. Sáu thập kỷ sau, nhà trường hướng tới mô hình chất lượng cao, hiện đại và hạnh phúc. Sự chuyển mình ấy không xóa đi gian khó ban đầu; trái lại, nó cho thấy đổi mới có ý nghĩa nhất khi được xây trên ký ức và công sức của các thế hệ đi trước.
Mường Nhé: dấu mốc của một sứ mệnh vùng biên
Lễ kỷ niệm 20 năm thành lập Trường THPT Mường Nhé ghi dấu một hành trình giáo dục gắn chặt với nhu cầu của địa phương. Thành lập theo Quyết định số 884 ngày 16/8/2006 của UBND tỉnh Điện Biên, đây là trường THPT đầu tiên tại vùng cực Tây Tổ quốc. Trong điều kiện kinh tế – xã hội còn khó khăn, trường được hình thành để mở cơ hội học tập cho con em đồng bào các dân tộc, nâng cao dân trí và đào tạo nguồn nhân lực tại chỗ. Quy mô nhà trường đã đổi khác rõ rệt: từ 6 lớp, 197 học sinh và 17 cán bộ, giáo viên ban đầu lên 25 lớp, khoảng 1.100 học sinh cùng 63 cán bộ, giáo viên, nhân viên. Qua 19 khóa học, gần 4.000 học sinh tốt nghiệp. Những con số ấy đáng nhớ không chỉ vì tốc độ phát triển, mà vì phía sau là nỗ lực bám trường, vận động học sinh đến lớp và từng bước cải thiện chất lượng giáo dục. Kỷ niệm vì thế cũng là dịp nhìn nhận trách nhiệm tiếp tục chăm lo cho học sinh vùng biên.
Giữ ký ức để truyền thống tiếp tục lớn lên
Ba câu chuyện, ba dấu mốc khác nhau cùng cho thấy truyền thống nhà trường không tự hình thành từ những buổi lễ. Nó được làm nên bởi người thầy kiên nhẫn uốn nắn học trò, bởi thầy trò Tam Dương giữ lớp giữa chiến tranh và bởi những nhà giáo Mường Nhé bền bỉ đưa học sinh đến trường. Ký ức học trò có sức nặng bởi nó lưu giữ những điều thành tích khó diễn tả: cảm giác được tôn trọng, lời nhắc còn theo ta nhiều năm, hay một con đường học tập mở ra cho cả cộng đồng. Bởi vậy, mỗi dịp kỷ niệm trường THPT nên vừa là cuộc hội ngộ, vừa là lời nhắc về tương lai. Hoài Đức A nhìn lại sáu thập kỷ qua ký ức cựu học sinh; Tam Dương nối lớp học tranh tre với khát vọng đổi mới; Mường Nhé đánh dấu hai mươi năm mở rộng cơ hội học tập ở vùng cực Tây. Lịch sử chỉ thật sự sống khi thế hệ hôm nay tiếp nhận nó bằng hành động và trao lại cho những người đến sau.
