Phú Quốc được “nâng hạng” thành cực tăng trưởng mới của du lịch Việt Nam
Phú Quốc cực tăng trưởng là cách Nghị quyết 26-NQ/TW định vị đảo Ngọc như một trung tâm du lịch nghỉ dưỡng biển cao cấp, có sức cạnh tranh quốc tế, đóng vai trò lan tỏa khách, đầu tư và sự kiện toàn cầu trong cấu trúc tăng trưởng mới của du lịch Việt Nam, bên cạnh Hà Nội, TP.HCM và Đà Nẵng. Đây không chỉ là một danh xưng mới, mà là bước nhảy vị thế: từ một điểm đến biển đảo nổi tiếng, Phú Quốc được xem như cực động lực của ngành kinh tế mũi nhọn. Ngày 22/8, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết 26-NQ/TW về phát triển du lịch Việt Nam thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới, đặt mục tiêu đến năm 2030 du lịch đóng góp trực tiếp 10-12% GDP và đón 45-50 triệu lượt khách quốc tế. Việc Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà trình bày nội dung cốt lõi của nghị quyết tại Hội nghị toàn quốc ngày 3/9 cho thấy đây là định hướng mang tính toàn hệ thống, không phải một sáng kiến riêng lẻ. Quan điểm ở đây rất rõ: nếu Việt Nam muốn bứt phá cạnh tranh du lịch, cần thêm cực tăng trưởng mới, và Phú Quốc được chọn làm nơi thử sức.
Từ “ngôi sao đang lên” đến trung tâm du lịch Phú Quốc quốc tế
Phú Quốc đã đi đủ dài để xứng đáng với vai trò cực tăng trưởng mới, nhưng chưa đủ sâu để yên tâm về chất lượng tăng trưởng. Những năm gần đây, đảo Ngọc được truyền thông quốc tế liên tục xếp hạng trong nhóm hòn đảo đẹp và hấp dẫn nhất, trở thành hiện tượng “ngôi sao đang lên” trên bản đồ du lịch thế giới. Đằng sau danh tiếng là năng lực điểm đến đang mở rộng: từ nghỉ dưỡng biển truyền thống sang hệ sinh thái nghỉ dưỡng cao cấp, giải trí, sân golf, phố thương mại, ẩm thực và kinh tế đêm. Ở Nam đảo, cáp treo Hòn Thơm ba dây đạt kỷ lục về chiều dài, Thị trấn Hoàng Hôn, Cầu Hôn cùng các show đa phương tiện và pháo hoa hằng đêm giúp du lịch Phú Quốc quốc tế có câu chuyện riêng thay vì chỉ bán cảnh quan. Theo số liệu, năm 2025, Phú Quốc đón khoảng 8,1-8,3 triệu lượt khách, trong đó 1,8-1,9 triệu khách quốc tế, doanh thu đạt khoảng 44.000 tỷ đồng. Đây là con số ấn tượng, nhưng nếu nhìn theo chiều sâu, bài toán không phải thêm khách, mà thêm giá trị mỗi du khách mang lại.
APEC 2027 và Nghị quyết 26: cú “song trùng” tạo dư địa tăng trưởng
Việc chọn Phú Quốc đăng cai Tuần lễ Cấp cao APEC 2027 và đồng thời đưa đảo vào Nghị quyết 26 như một cực tăng trưởng mới là sự trùng hợp có tính chiến lược hơn là ngẫu nhiên. Quy hoạch đến năm 2040 đã xác định Phú Quốc là đô thị biển - đảo loại I, là đặc khu được ưu tiên về cơ chế và hạ tầng. APEC 2027 kích hoạt hàng loạt dự án hạ tầng: mở rộng Cảng hàng không quốc tế lên khoảng 1.050 ha đạt tiêu chuẩn ICAO 4E với tổng vốn khoảng 22.000 tỷ đồng; xây dựng Trung tâm Hội nghị - Triển lãm APEC, nhà hát đa năng, đại lộ APEC, nâng cấp tuyến ĐT.975 và tuyến LRT kết nối sân bay với khu vực hội nghị. Nghị quyết 26-NQ/TW lại đặt những công trình này trong tầm nhìn dài hạn, coi Phú Quốc là điểm đến của các sự kiện quốc tế lớn và trung tâm du lịch có lợi thế cạnh tranh vượt trội. Nói cách khác, APEC là cú hích về hạ tầng, còn Nghị quyết 26 là khung chiến lược để đảo Ngọc khai thác hạ tầng đó trong nhiều thập niên, thay vì “xong sự kiện là xong dự án”.
Cơ chế mới từ Nghị quyết 26: dư địa cho khách chất lượng cao và đầu tư quốc tế
Điểm thú vị nhất của Nghị quyết 26 du lịch không chỉ là nâng mục tiêu tăng trưởng, mà là thay đổi cách nhìn về du khách và nhà đầu tư. Nghị quyết nhấn mạnh chuyển từ chạy theo số lượng sang nâng cao chất lượng, giá trị gia tăng, phát triển du lịch xanh, thông minh. Với Phú Quốc, định hướng thành trung tâm du lịch nghỉ dưỡng biển cao cấp, cạnh tranh quốc tế và thu hút các sự kiện quốc tế lớn tạo dư địa để phát huy lợi thế địa lý, thu hút khách lưu trú dài ngày, khách chi tiêu cao và dòng vốn quốc tế. Nghị quyết yêu cầu thu hút nhà đầu tư chiến lược phát triển hạ tầng, cơ sở lưu trú cao cấp, các tổ hợp du lịch – văn hóa – thể thao – giải trí – mua sắm có sức lan tỏa lớn. Đồng thời, nghị quyết định hướng mở rộng miễn thị thực song phương, áp dụng thị thực linh hoạt và cải cách thủ tục lưu trú tại hải đảo, nghiên cứu cơ chế thí điểm có kiểm soát cho người làm việc từ xa, khách ở lâu và nguồn vốn quốc tế. Với chính sách miễn thị thực riêng tới 30 ngày cho du khách toàn cầu, cùng mạng lưới hàng không đang mở rộng, Phú Quốc rõ ràng là ứng viên hàng đầu để thử các cơ chế mới này.
Thách thức: Phú Quốc phải tránh “bẫy số lượng” và rủi ro phát triển nóng
Khi một địa danh được gắn nhãn cực tăng trưởng, áp lực lớn nhất không phải là hút khách, mà là không bị cuốn vào bẫy phát triển nóng. Sau gần 10 năm thực hiện Nghị quyết 08, du lịch Việt Nam tăng nhanh, lượng khách quốc tế lên gần 21,2 triệu năm 2025, tổng thu từ khách du lịch khoảng 1 triệu tỷ đồng, đóng góp trực tiếp gần 8,8% GDP và tạo 4,41 triệu việc làm. Nhưng đánh giá tại hội nghị cho thấy du lịch chưa phát triển bền vững, nhận thức giữa các ngành, địa phương chưa đồng đều, liên kết liên ngành, liên vùng còn hạn chế. Áp vào Phú Quốc, rủi ro là rất rõ: nếu đảo tiếp tục mở rộng cơ sở lưu trú, sản phẩm, hạ tầng mà thiếu kiểm soát môi trường, không gian cộng đồng và chất lượng dịch vụ, danh hiệu cực tăng trưởng có thể nhanh chóng biến thành cực quá tải. Thêm vào đó, việc thu hút khách lưu trú dài ngày, người làm việc từ xa và nhà đầu tư quốc tế đòi hỏi thể chế minh bạch, năng lực quản lý đô thị biển – đảo và sự phối hợp chặt giữa trung ương – địa phương, chứ không chỉ dựa vào vài tập đoàn lớn. Lợi thế hiện nay của Phú Quốc là độ mở thị trường với khách Hàn Quốc, Ấn Độ, Ba Lan, Nga, Trung Quốc… nhưng nếu không giữ trải nghiệm tốt và tính bền vững, độ mở ấy cũng có thể đóng lại rất nhanh.
