Tự chủ 90 ngày: lớp phòng thủ phía sau chiến tuyến
Kế hoạch FORTRESS là sáng kiến của Lầu Năm Góc nhằm giúp các căn cứ quân sự lớn trên lục địa Mỹ duy trì những hoạt động thiết yếu ít nhất 90 ngày mà không cần hỗ trợ từ bên ngoài. Đây không chỉ là một chương trình dự phòng năng lượng, mà là cách Washington chuẩn bị cho khả năng chiến tranh quy mô lớn làm suy yếu cả hậu phương quân sự. Theo chiến lược mới, trọng tâm là những căn cứ quan trọng trên lục địa Mỹ trong trường hợp chiến tranh hoặc xung đột quy mô lớn. Phạm vi được nêu không bao gồm Alaska và Hawaii.
Mốc 90 ngày đáng chú ý vì biến tính liên tục của hoạt động quân sự thành yêu cầu cụ thể, thay vì đặt niềm tin vào khả năng lưới điện, nước hay vận tải dân sự luôn sẵn sàng. Nếu các hệ thống đó bị đánh trúng, gián đoạn hoặc quá tải, căn cứ vẫn phải giữ được năng lực thiết yếu. Đây là sự điều chỉnh đáng kể trong tư duy phòng thủ: khoảng cách địa lý từng được xem là tấm đệm an toàn không còn đủ để bảo vệ hoạt động quân sự trên lãnh thổ Mỹ.
Từ điện, nước đến thông tin liên lạc
Lý do FORTRESS xuất hiện nằm ở nguy cơ một cuộc xung đột lớn làm gián đoạn chính những hạ tầng dân sự đang hỗ trợ quân đội Mỹ, đồng thời gây đứt gãy chuỗi cung ứng toàn cầu. Điện là điểm yếu có tính dây chuyền: mất điện có thể kéo theo gián đoạn liên lạc, cấp nước, hậu cần, sản xuất và các hệ thống chỉ huy. Vì vậy, kế hoạch đặt yêu cầu về khả năng bảo đảm điện, nước, nhiên liệu và thông tin liên lạc, thay vì chỉ tập trung vào một nguồn dự phòng đơn lẻ.
Các giải pháp được đề xuất gồm lò phản ứng hạt nhân di động, hệ thống pin lưu trữ quy mô lớn và mạng điện siêu nhỏ, cho phép căn cứ tách khỏi lưới điện dân sự khi cần. Hướng tiếp cận này có lý: một căn cứ không thể được xem là sẵn sàng chiến đấu nếu năng lực chỉ huy và hậu cần của nó phụ thuộc vào mạng lưới bên ngoài có thể bị gián đoạn. Nhưng tự chủ cũng đòi hỏi nhiều hơn thiết bị phát điện; các nguồn dự phòng phải được bảo vệ và duy trì để hoạt động khi khủng hoảng kéo dài.
Không chỉ tích trữ: chuẩn bị cả nền công nghiệp
Đặt hai phần của kế hoạch cạnh nhau cho thấy FORTRESS không chỉ nhằm giữ cho căn cứ mở cửa. Một mặt, quân đội cần nguồn điện, nước, nhiên liệu và liên lạc tại chỗ; mặt khác, Lầu Năm Góc tính đến khả năng dòng hàng hóa và vật tư từ nước ngoài bị gián đoạn trong chiến tranh quy mô lớn. Kế hoạch vì thế đề cập các tuyến cung ứng thay thế, kho dự trữ chiến lược và phương án chuyển đổi nhà máy dân sự sang sản xuất phục vụ quốc phòng.
Theo kế hoạch, quân đội sẽ đánh giá trước năng lực doanh nghiệp, xây dựng tiêu chuẩn kỹ thuật, yêu cầu an ninh mạng, cơ chế hợp đồng và quy trình chuyển đổi dây chuyền sản xuất, thay vì đợi khủng hoảng rồi mới bắt đầu. Sáng kiến còn đề xuất đánh giá định kỳ khả năng chống chịu gián đoạn của ngành công nghiệp và diễn tập huy động sản xuất. Đây là điểm then chốt: kho dự trữ có thể tạo thời gian, nhưng năng lực sản xuất mới quyết định khả năng bù đắp khi tiêu hao kéo dài.
Phép thử là khả năng duy trì, không phải lời hứa
FORTRESS phản ánh một nhận định thẳng thắn: trong chiến tranh quy mô lớn, hậu phương không mặc nhiên an toàn và chuỗi cung ứng toàn cầu không thể được xem là nguồn lực chắc chắn. Yêu cầu tự duy trì 90 ngày tạo ra một chuẩn bị cụ thể, còn các kho dự trữ và phương án huy động công nghiệp mở rộng tính toán từ khả năng chống chịu của từng căn cứ sang năng lực duy trì lực lượng trên diện rộng.
Dẫu vậy, mục tiêu trên giấy chỉ có ý nghĩa nếu được chuyển thành năng lực có thể kiểm chứng: căn cứ phải vận hành được khi mất hỗ trợ bên ngoài, còn doanh nghiệp phải sẵn sàng chuyển đổi sản xuất trước khi khủng hoảng xảy ra. FORTRESS vì thế nên được nhìn như một kế hoạch xây dựng sức bền cho toàn bộ hệ thống quân sự, không phải chiếc khiên bảo đảm mọi rủi ro biến mất. Giá trị của nó sẽ nằm ở việc những chuẩn bị này có được duy trì và diễn tập thường xuyên hay không.
