Giai đoạn vàng mới trong Việt Nam Myanmar hợp tác
Việt Nam Myanmar hợp tác hiện bước vào giai đoạn chuyển mình, khi hai nước coi chuyến thăm chính thức Việt Nam từ ngày 4-6/9 của Tổng thống Min Aung Hlaing là cơ hội tái định hình quan hệ song phương Đông Nam Á theo hướng thực chất hơn, mở rộng từ chính trị, quốc phòng sang kinh tế, thương mại, đầu tư, du lịch và kết nối doanh nghiệp, với mục tiêu vừa củng cố ổn định khu vực vừa mang lại lợi ích cụ thể cho người dân hai nước.
Điểm đáng chú ý của chuyến thăm là sự đồng thuận chính trị rất rõ giữa lãnh đạo hai bên về việc đưa quan hệ Đối tác hợp tác toàn diện lên tầm cao mới. Thủ tướng Lê Minh Hưng khẳng định Việt Nam ủng hộ Chính phủ Myanmar thúc đẩy ổn định, hòa giải, đối thoại và cải thiện đời sống người dân, đồng thời mở rộng quan hệ đối ngoại. Tổng thống Min Aung Hlaing thì coi quan hệ hai nước đang bước vào “giai đoạn vàng son” và mong muốn học hỏi kinh nghiệm phát triển kinh tế – xã hội của Việt Nam. Đây không chỉ là lời xã giao, mà là tín hiệu chính trị cho thấy Hà Nội và Naypyidaw sẵn sàng gắn hợp tác kinh tế với mục tiêu ổn định nội bộ của Myanmar.
Kinh tế, thương mại: từ kết nối doanh nghiệp đến tham vọng mới
Nếu quan hệ chính trị là nền, thì kinh tế và thương mại là phép thử cho mức độ thực chất của Việt Nam Myanmar hợp tác. Tại hội kiến ngày 5/9, hai bên cùng nhìn nhận còn “rất nhiều tiềm năng có thể khai thác và bổ trợ cho nhau”, đồng thời nhất trí tăng cường trao đổi định hướng, rà soát và cập nhật các cam kết, thỏa thuận về thương mại, đầu tư và hải quan. Việc tổ chức Diễn đàn Doanh nghiệp Myanmar – Việt Nam ở Hà Nội ngày 6/9 với sự tham dự của Tổng thống Min Aung Hlaing và Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng cho thấy hai nước coi kết nối doanh nghiệp là mũi nhọn để biến lợi thế chính trị thành hợp đồng và dự án cụ thể.
Thông điệp tiếp tục đầu tư được Tổng thống Myanmar nhấn mạnh không chỉ một lần. Tại tiệc chiêu đãi tối 5/9, ông Min Aung Hlaing gọi Việt Nam là đối tác kinh tế, đầu tư quan trọng, mong doanh nghiệp Việt Nam sang đầu tư nhiều hơn và kỳ vọng Diễn đàn kinh tế song phương sẽ là kênh thúc đẩy kết nối cộng đồng doanh nghiệp hai nước. Thủ tướng Lê Minh Hưng hoan nghênh việc hai bên tổ chức Diễn đàn Doanh nghiệp, coi đây là dịp “tăng cường kết nối doanh nghiệp hai nước, thúc đẩy tìm kiếm cơ hội hợp tác đầu tư”. Ở cấp độ khu vực, đây là một bước đi giúp đa dạng hóa chuỗi cung ứng nội khối, thay vì chỉ nhìn ra ngoài Đông Nam Á.
Đầu tư viễn thông Myanmar: Viettel và bài học cho doanh nghiệp Việt
Trong bức tranh đầu tư viễn thông Myanmar, Viettel Myanmar thành công nổi lên như một biểu tượng hiếm hoi của hợp tác hai bên đi vào chiều sâu. Tổng thống Min Aung Hlaing nhắc thẳng tên Viettel và coi dự án Mytel – liên doanh giữa Viettel và đối tác Myanmar – là ví dụ điển hình cho hợp tác đầu tư thành công. Mytel đi vào hoạt động từ năm 2018, nhanh chóng phủ sóng 4G toàn quốc và vươn lên vị trí nhà mạng số 1 chỉ sau ba năm, đồng thời “đóng vai trò quan trọng trong lĩnh vực viễn thông của Myanmar” và trở thành hình mẫu cho hợp tác về đầu tư và công nghệ giữa hai nước. Đây là lời chứng thực từ chính phía Myanmar rằng doanh nghiệp Việt Nam có thể cạnh tranh sòng phẳng và chiếm lĩnh thị trường khu vực khi dám đi cùng chiến lược dài hạn.
Điều đáng nói là lãnh đạo Myanmar không dừng ở việc ca ngợi quá khứ. Họ công khai mong muốn các doanh nghiệp Việt Nam mở rộng đầu tư tại Myanmar trong những lĩnh vực mới như viễn thông, chuyển đổi số, nông nghiệp công nghệ cao, thủy lợi, nuôi trồng thủy sản, chế biến thực phẩm và hạ tầng. Một câu nói có thể trích dẫn ở đây là: “Tổng thống Myanmar khẳng định sẽ tiếp tục ủng hộ các doanh nghiệp Việt Nam đang hoạt động kinh doanh tại Myanmar, nhấn mạnh mong muốn phía Việt Nam tăng cường mở rộng đầu tư tại Myanmar trên các lĩnh vực viễn thông, chuyển đổi số, nông nghiệp công nghệ cao, thủy lợi, nuôi trồng thủy sản, chế biến thực phẩm, đầu tư hạ tầng.” Với doanh nghiệp Việt, Mytel không chỉ là thành tích, mà là bệ phóng để thuyết phục các bộ ngành và nhà đầu tư rằng Myanmar vẫn là thị trường đáng để theo đuổi.
Quốc phòng, an ninh và du lịch: hai trụ cột mới của quan hệ song phương Đông Nam Á
Một điểm đáng chú ý khác là việc hai nước cùng muốn đưa quốc phòng, an ninh trở thành trụ cột của hợp tác song phương Đông Nam Á. Cả hai nhất trí tăng cường phối hợp phòng, chống tội phạm xuyên biên giới, tội phạm mạng, lừa đảo trực tuyến, ma túy, đồng thời mở rộng hợp tác đào tạo, giao lưu sĩ quan trẻ, văn hóa, thể thao quân sự và ứng phó các thách thức an ninh phi truyền thống như cứu hộ, cứu nạn, khắc phục hậu quả thiên tai. Về bản chất, đây là cách Việt Nam và Myanmar gắn hợp tác an ninh với lợi ích thực tế của người dân, khi các loại tội phạm mới và thiên tai là những rủi ro họ đối mặt hàng ngày.
Không kém phần quan trọng là hợp tác du lịch – lĩnh vực trực tiếp chạm đến trải nghiệm của công dân hai nước. Hai lãnh đạo nhất trí sớm khôi phục đường bay thẳng từ Việt Nam tới Myanmar và xây dựng sản phẩm du lịch chung, trong đó có du lịch tâm linh và du lịch chữa bệnh, đồng thời mở rộng kết nối điểm đến với các quốc gia trong Tiểu vùng Mê Công mở rộng. Điều này sẽ giúp hành trình giữa Hà Nội, TP.HCM và Yangon, Mandalay trở nên thuận tiện hơn, đồng thời tạo ra các tuyến du lịch chuyên đề gắn tôn giáo và chăm sóc sức khỏe. Ở cấp độ khu vực, việc thúc đẩy thương mại Việt Nam Myanmar và mở rộng luồng khách trong tiểu vùng Mê Công sẽ củng cố vai trò của hai nước trong cấu trúc hợp tác nội khối.
Từ chuyến thăm đến lộ trình hợp tác dài hạn
Chuyến thăm chính thức Việt Nam từ ngày 4 đến 6/9 của Tổng thống Min Aung Hlaing không kết thúc bằng những bức ảnh lưu niệm, mà bằng một lộ trình hợp tác khá rõ. Hai bên thúc đẩy sớm nối lại những cơ chế quan trọng như Tiểu ban hỗn hợp về hợp tác thương mại, Đối thoại An ninh và Nhóm làm việc chung về hợp tác quốc phòng song phương, nhằm tạo động lực mới cho Đối tác hợp tác toàn diện Việt Nam – Myanmar. Thủ tướng Lê Minh Hưng mời Tổng thống Myanmar dự Hội nghị cấp cao CLMV và chủ trì Hội nghị cấp cao ACMECS tại Hà Nội vào tháng 11/2026, trong khi Tổng thống Min Aung Hlaing cũng trân trọng mời Thủ tướng thăm Myanmar vào thời gian phù hợp.
Tại tiệc chiêu đãi, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhắc lại nền tảng quan hệ hữu nghị lâu đời, những nét tương đồng về lịch sử, văn hóa, tín ngưỡng, phong tục và việc hai nước từng ủng hộ nhau trong đấu tranh giành độc lập cũng như xây dựng đất nước. Ông kỳ vọng kết quả chuyến thăm sẽ tạo thêm động lực cho quan hệ hai nước, từ hợp tác song phương đến phối hợp vì hòa bình, ổn định và phát triển trong khu vực. Nhìn rộng hơn, khi quan hệ song phương Đông Nam Á được xây trên cả kết nối doanh nghiệp, đầu tư viễn thông Myanmar, hợp tác quốc phòng, an ninh và du lịch, Việt Nam và Myanmar đang gửi đi một thông điệp rõ: ổn định khu vực phải được gắn với lợi ích cụ thể của người dân và doanh nghiệp, chứ không chỉ với các tuyên bố ngoại giao.
