Khung hợp tác Việt Nam–Myanmar mới: cơ hội định hình lại cuộc chơi
Khung hợp tác Việt Nam–Myanmar mới là tập hợp các cam kết chính trị, cơ chế hỗ trợ kinh doanh và định hướng chuyển đổi số được hai bên thống nhất thông qua Kỳ họp lần thứ 10 của Ủy ban hỗn hợp song phương, nhằm tạo môi trường thuận lợi hơn cho doanh nghiệp Việt tại Myanmar, tăng cường kết nối kinh tế và góp phần thúc đẩy hòa bình, ổn định, phát triển chung trong khu vực Đông Nam Á. Trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Myanmar và đồng chủ trì Kỳ họp lần thứ 10 Ủy ban hỗn hợp về hợp tác song phương Việt Nam – Myanmar tại Nay Pyi Taw, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung đã hội kiến Tổng thống Myanmar Min Aung Hlaing. Điều đó cho thấy hợp tác Việt Nam Myanmar đang được đặt ở tầm chiến lược, không chỉ là ngoại giao hữu nghị mà là tái thiết lập luật chơi cho giới doanh nghiệp hai nước. Việt Nam đồng thời khẳng định coi trọng quan hệ hữu nghị truyền thống và Đối tác hợp tác toàn diện với Myanmar, ủng hộ nước này thúc đẩy ổn định, hòa giải, đối thoại và phát triển kinh tế.
Cam kết cơ chế hỗ trợ kinh doanh: Myanmar mở cửa tới đâu?
Điểm đáng chú ý nhất với giới kinh doanh là lời hứa rõ ràng từ phía Myanmar về cơ chế hỗ trợ kinh doanh cho doanh nghiệp Việt tại Myanmar. Tổng thống Min Aung Hlaing khẳng định sẽ tiếp tục ủng hộ các doanh nghiệp Việt Nam hoạt động tại Myanmar, tạo điều kiện thuận lợi về cơ chế, chính sách để các doanh nghiệp yên tâm đầu tư kinh doanh thành công, đặc biệt trong các lĩnh vực viễn thông, giáo dục – đào tạo, nông nghiệp, chế biến thực phẩm, logistics, chuyển đổi số và khoa học công nghệ. Bộ trưởng Ngoại giao Myanmar cũng nhấn mạnh Chính phủ Myanmar sẽ tạo điều kiện thuận lợi để doanh nghiệp Việt Nam yên tâm kinh doanh, mở rộng đầu tư trong những lĩnh vực nước này có nhu cầu. Với những tuyên bố như vậy, nếu doanh nghiệp Việt không chủ động bám sát các cơ chế mới, xây dựng chiến lược dài hạn, thì lợi thế sẽ rơi vào tay các đối thủ khác trong khu vực, vốn cũng đang nhìn Myanmar như một thị trường còn nhiều dư địa. Bộ trưởng Lê Hoài Trung đã thẳng thắn đề nghị hai bên khơi thông các cơ chế hợp tác thiết thực, yêu cầu phía Myanmar xem xét chính sách tạo thuận lợi cho doanh nghiệp Việt Nam phát huy thế mạnh và đóng góp cho phát triển nước sở tại.
Chuyển đổi số Đông Nam Á: trục Việt Nam–Myanmar có thể trở thành bệ phóng
Nếu cơ chế hỗ trợ kinh doanh là phần khung, thì chuyển đổi số là phần động lực có khả năng tạo đột phá trong hợp tác Việt Nam Myanmar. Bộ trưởng Lê Hoài Trung đề xuất hai bên nghiên cứu thiết lập chương trình chuyển đổi số Việt Nam – Myanmar, lựa chọn một số dự án thiết thực để thí điểm, đánh giá hiệu quả rồi nhân rộng mô hình. Đây không chỉ là một chương trình song phương, mà có thể trở thành mắt xích quan trọng trong bức tranh chuyển đổi số Đông Nam Á, nhất là khi Myanmar thể hiện rõ mối quan tâm phát triển chính phủ số, kinh tế số và đề nghị doanh nghiệp Việt Nam tham gia tích cực trên lĩnh vực có thế mạnh."Hai bên phấn đấu sớm đạt mục tiêu 1 tỷ USD kim ngạch thương mại hai chiều" là một tuyên bố cho thấy kỳ vọng cụ thể về mức độ gắn kết kinh tế trong tương lai gần. Nếu chuyển đổi số được triển khai nghiêm túc, thương mại số, thanh toán số và logistics thông minh giữa Việt Nam và Myanmar sẽ là bước đi hợp lý để chạm tới mục tiêu này.
Ủy ban hỗn hợp song phương: từ khuôn khổ chính trị tới thực thi của doanh nghiệp
Kỳ họp lần thứ 10 Ủy ban hỗn hợp song phương không phải là một nghi lễ ngoại giao, mà là nơi hai bên cùng xác định những lĩnh vực hợp tác chiến lược mới. Bộ trưởng Lê Hoài Trung cho biết hai bên đã xác định nhiều hướng hợp tác trọng tâm, gắn với nhu cầu và ưu tiên phát triển của mỗi nước, gồm hạ tầng, công nghệ thông tin, sản xuất hàng tiêu dùng, nông nghiệp và chuyển đổi số. Hai bên còn nhất trí tiếp tục phát huy hiệu quả hợp tác quốc phòng, an ninh, phấn đấu sớm đạt mục tiêu 1 tỷ USD kim ngạch thương mại hai chiều. Đáng chú ý, Việt Nam đề nghị duy trì tiếp xúc, trao đổi đoàn, chia sẻ kinh nghiệm về xây dựng Đảng, Nhà nước, quản trị và phát triển đất nước; thiết lập cơ chế nhằm tăng cường hợp tác thiết thực, hiệu quả. Nếu doanh nghiệp coi Ủy ban hỗn hợp song phương là “bản đồ” chính sách, nắm rõ các ưu tiên đang được chính trị hậu thuẫn, họ sẽ dễ tìm được điểm vào phù hợp, thay vì đầu tư rời rạc, thiếu liên kết với chiến lược quốc gia của hai bên.
Việt Nam nhất quán ủng hộ Myanmar: nền tảng niềm tin cho hợp tác kinh doanh
Điều làm nên khác biệt của hợp tác Việt Nam Myanmar hiện nay là chiều sâu chính trị và mức độ nhất quán trong thông điệp ủng hộ. Việt Nam trân trọng các nỗ lực của Chính phủ mới của Myanmar, ủng hộ nước này tiếp tục thực hiện các biện pháp thúc đẩy ổn định, hòa giải, đối thoại, phát triển kinh tế, bảo đảm an ninh, an toàn và cải thiện đời sống người dân. Bộ trưởng Lê Hoài Trung nhấn mạnh Việt Nam coi trọng quan hệ hữu nghị truyền thống và Đối tác hợp tác toàn diện với Myanmar. Ngược lại, lãnh đạo Myanmar đánh giá cao các thành quả phát triển của Việt Nam và cảm ơn sự ủng hộ nhất quán, kể cả trong khuôn khổ ASEAN và trên các diễn đàn khu vực, quốc tế. Trên nền tảng đó, hai bên khẳng định không cho phép các tổ chức, cá nhân lợi dụng lãnh thổ nước này để chống phá nước kia. Với doanh nghiệp, một môi trường chính trị dựa trên niềm tin và cam kết an ninh chung là điều kiện tiên quyết để yên tâm xây dựng chiến lược đầu tư dài hạn, thay vì chỉ tìm kiếm những thương vụ ngắn hạn. Việt Nam còn đề nghị phối hợp với Lào nâng cấp các tuyến đường giao thông, tăng cường kết nối ba nước và tiểu vùng Đông Nam Á lục địa, mở thêm không gian cho chuỗi cung ứng khu vực mà doanh nghiệp Việt hoàn toàn có khả năng tham gia.
