Cuộc hội đàm 5/9: bước ngoặt trong quan hệ Việt Nam Myanmar
Quan hệ Việt Nam Myanmar là mối quan hệ hữu nghị truyền thống và Đối tác hợp tác toàn diện giữa hai nước Đông Nam Á, được xây dựng trên nền tảng tin cậy chính trị, hợp tác kinh tế song phương, hợp tác quốc phòng an ninh và phối hợp chặt chẽ tại các cơ chế đối tác chiến lược khu vực, hướng tới lợi ích nhân dân hai nước và hòa bình, ổn định khu vực. Sáng 5/9, tại Hà Nội, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã hội đàm với Tổng thống Myanmar Min Aung Hlaing trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Việt Nam từ ngày 4–6/9. Đây không chỉ là hoạt động lễ nghi mà là tín hiệu chính trị rõ ràng: hai bên muốn đưa quan hệ song phương bước sang giai đoạn "thực chất, hiệu quả" hơn, thay vì dừng ở các tuyên bố thiện chí. Việc hai nhà lãnh đạo nhấn mạnh ý nghĩa "đặc biệt quan trọng" của chuyến thăm cho thấy tính toán chiến lược đằng sau sự kiện này.
Củng cố tin cậy chính trị: nền móng cho hợp tác quốc phòng an ninh
Điểm nhấn lớn nhất của cuộc hội đàm là quyết tâm củng cố tin cậy chính trị giữa hai nước. Hai bên thống nhất tăng cường trao đổi đoàn, tiếp xúc cấp cao trên các kênh Đảng, Nhà nước, Chính phủ, Quốc hội và mở rộng giao lưu nhân dân. Về bản chất, đây là chiến lược xây nền móng trước khi dựng các trụ cột hợp tác mới: không có tin cậy chính trị, mọi thỏa thuận quốc phòng an ninh chỉ mang tính hình thức. Hai nhà lãnh đạo nhất trí phát huy hợp tác quốc phòng an ninh thành một trụ cột quan hệ, mở rộng đào tạo, giao lưu sĩ quan trẻ, cứu hộ cứu nạn, khắc phục hậu quả thiên tai, đồng thời phối hợp phòng chống tội phạm xuyên quốc gia, ma túy, mua bán người, tội phạm công nghệ cao và lừa đảo trực tuyến. Việc tái khẳng định cam kết không cho bất cứ cá nhân, tổ chức nào sử dụng lãnh thổ nước này chống nước kia cho thấy mức độ tin cậy đang được nâng lên.
Hợp tác kinh tế song phương: từ điểm sáng đến động lực mới
Nếu tin cậy chính trị là nền móng thì hợp tác kinh tế song phương chính là động cơ cho quan hệ Việt Nam Myanmar. Theo đánh giá, kinh tế, thương mại và đầu tư giữa hai nước còn "nhiều dư địa phát triển"; một số doanh nghiệp Việt Nam như liên doanh Viettel, Mytel, THACO, BIDV đã kinh doanh thành công, trở thành điểm sáng trong quan hệ hai nước. Trong hội đàm, hai bên nhất trí khuyến khích mở rộng hợp tác ở các lĩnh vực có thế mạnh bổ trợ như nông nghiệp công nghệ cao, chế biến thực phẩm, viễn thông, công nghệ thông tin, chuyển đổi số, năng lượng và hạ tầng giao thông; đồng thời thúc đẩy kết nối hàng không và hợp tác du lịch. Việc Tổng thống Myanmar cam kết tạo môi trường thuận lợi, tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp Việt Nam đầu tư kinh doanh lâu dài cho thấy hợp tác kinh tế đang được nhìn nhận như trụ cột cân bằng với quốc phòng an ninh.
Đối tác chiến lược khu vực: từ Mekong tới các diễn đàn đa phương
Hội đàm không chỉ giới hạn trong song phương mà còn đặt quan hệ Việt Nam Myanmar vào bức tranh đối tác chiến lược khu vực. Hai nhà lãnh đạo nhất trí tăng cường phối hợp tại các cơ chế hợp tác khu vực, quốc tế, trong đó có ASEAN và các cơ chế tiểu vùng sông Mekong, đồng thời trao đổi về kết nối hạ tầng giao thông vận tải giữa các nước trong tiểu vùng, hợp tác quản lý và sử dụng bền vững tài nguyên nước. Đáng chú ý, hai bên sẽ phối hợp chặt chẽ để Myanmar đảm nhận thành công vai trò Chủ tịch Hội nghị Cấp cao ACMECS sắp tổ chức tại Việt Nam, củng cố hình ảnh cùng nhau xử lý các vấn đề khu vực. Lời mời Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm thăm Myanmar năm 2027, nhân dịp 10 năm thiết lập Đối tác hợp tác toàn diện, cho thấy một lộ trình ngoại giao được tính trước nhằm giữ đà tương tác cấp cao.
Kết luận: hợp tác toàn diện hướng tới nhân dân và hòa bình khu vực
Điểm khác biệt của cuộc hội đàm 5/9 là sự nhấn mạnh vào hợp tác toàn diện vì lợi ích nhân dân hai nước và hòa bình, ổn định khu vực, chứ không chỉ là những cam kết chung chung. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định Việt Nam sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm phát triển đất nước, bảo đảm an ninh kinh tế, tăng trưởng bền vững, ổn định kinh tế vĩ mô, trong khi Myanmar bày tỏ mong muốn học tập kinh nghiệm đó và coi trọng quan hệ hữu nghị truyền thống. Hai bên nhất trí chỉ đạo các bộ, ngành tích cực triển khai những nhận thức chung đạt được trong chuyến thăm, đưa Đối tác hợp tác toàn diện bước vào giai đoạn mới, sâu rộng, thực chất, hiệu quả hơn, đóng góp thiết thực cho hợp tác và phát triển ở Đông Nam Á và rộng hơn. Về tổng thể, quan hệ Việt Nam Myanmar đang chuyển từ "tiềm năng" sang "hành động", với ba trục rõ ràng: tin cậy chính trị, hợp tác quốc phòng an ninh và mở rộng kinh tế, được đặt trong khung đối tác chiến lược khu vực.
