Fed, Kevin Warsh và cú xoay của thị trường lãi suất
Vị thế khó xử của tân Chủ tịch Fed Kevin Warsh là tình huống trong đó một ngân hàng trung ương phải cùng lúc đối mặt với dữ liệu kinh tế ủng hộ việc thắt chặt, áp lực chính trị đòi lãi suất thấp và kỳ vọng thị trường liên tục xoay chiều, buộc người đứng đầu phải lựa chọn giữa giữ vững tính độc lập chính sách và nhượng bộ trước Nhà Trắng cùng Phố Wall. Báo cáo việc làm tháng 5 cho biết kinh tế Mỹ tạo thêm 172.000 việc làm phi nông nghiệp, gần gấp đôi vùng dự báo 80.000–88.000, trong khi tỷ lệ thất nghiệp vẫn ở 4,3%. Điều này phá vỡ câu chuyện suy yếu tăng trưởng mà thị trường bấu víu để kỳ vọng nới lỏng. Ngay đầu nhiệm kỳ, Kevin Warsh đã phải chứng minh Fed vẫn ưu tiên ổn định giá cả dù Nhà Trắng công khai thúc đẩy lãi suất thấp. Trong bối cảnh đó, câu hỏi không còn là Fed tăng lãi suất hay không, mà là Warsh sẵn sàng trả giá chính trị tới đâu để bảo vệ uy tín chính sách tiền tệ Mỹ.
Từ kỳ vọng cắt giảm sang rủi ro Fed tăng lãi suất
Báo cáo việc làm tháng 5 là cú hích buộc thị trường định nghĩa lại rủi ro chính sách: thay vì chờ đợi cắt giảm, nhà đầu tư bắt đầu tính đến Fed tăng lãi suất. Khi tuyển dụng không những không suy yếu mà còn tăng tốc, trong khi lạm phát lõi theo năm vẫn quanh 3,3% và CPI tháng 4 tăng 3,8% so với cùng kỳ, lập luận cho rằng Fed phải nhanh chóng nới lỏng trở nên thiếu thuyết phục. Theo công cụ FedWatch, xác suất Fed tăng lãi suất vào tháng 12 đã nhảy từ 52% lên 68,4% chỉ sau một ngày, rồi tiếp tục lên hơn 72% cho kịch bản tăng ít nhất một lần so với vùng 3,50%–3,75% hiện tại. Các hợp đồng tương lai lãi suất cũng phản ánh 65% khả năng thắt chặt vào tháng 12, so với 48% trước báo cáo. Trong khi đó, Fed vẫn được kỳ vọng giữ nguyên lãi suất tại cuộc họp giữa tháng 6, nhưng thông điệp sau cuộc họp mới là điều thị trường lãi suất lo ngại nhất.
Trump gây áp lực, Macquarie đặt cược: Warsh bị kẹp giữa hai làn đạn
Nếu dữ liệu buộc thị trường tính đến kịch bản Fed tăng lãi suất, thì chính trị lại kéo theo hướng ngược lại. Ngay khi nhậm chức, Kevin Warsh đã phải đối mặt với yêu cầu lãi suất thấp từ Nhà Trắng, trong khi vẫn phải chứng minh Fed độc lập và ưu tiên kiểm soát lạm phát. Tổng thống Donald Trump nhiều lần nhấn mạnh ông muốn lãi suất thấp hơn để hỗ trợ tăng trưởng và thị trường chứng khoán, biến Nhà Trắng thành lực cản lớn nhất của bất kỳ đợt thắt chặt nào. Đồng thời, những phát biểu gần đây của Trump còn hàm ý quyền tự chủ của Warsh trong chính sách tiền tệ chỉ là “một phần, nhưng không hoàn toàn”. Trớ trêu là, trong khi chính trị tìm cách kìm chân Fed tăng lãi suất, Macquarie lại dự báo ngân hàng trung ương này sẽ nâng lãi suất vào tháng 10 bất chấp những cảnh báo ấy. Họ cho rằng đa số FOMC có thể bác bỏ quan điểm giữ nguyên lãi suất của Warsh, và một Chủ tịch Fed mới sẽ không muốn đứng về phía thiểu số phản đối.
Kevin Warsh là “bồ câu” hay “diều hâu” trong chính sách tiền tệ Mỹ?
Điều khiến thị trường lãi suất thêm bất ổn là bản thân Kevin Warsh vẫn chưa công khai lộ trình lãi suất, khiến giới phân tích chia rẽ về việc ông là “bồ câu” hay “diều hâu”. Một phe bám vào những phát biểu của Warsh về vai trò của AI trong việc nâng năng suất, qua đó tạo dư địa cắt giảm lãi suất và thậm chí đề xuất dùng thước đo “lạm phát trung bình lược bỏ” – vốn cho thấy lạm phát đang giảm – để lập luận rằng ông thiên về nới lỏng. Họ nhấn mạnh cả yếu tố chính trị: Trump chọn Warsh với kỳ vọng ông sẽ cắt giảm lãi suất nhanh và mạnh hơn người tiền nhiệm. Phe còn lại chỉ thẳng vào lập trường gần đây của Warsh về kiểm soát lạm phát, cho rằng ông không hề “bồ câu”. Trong bài phát biểu sau quyết định giữ nguyên lãi suất ngày 29/7, Warsh không tận dụng đà giảm lạm phát tháng 6 để mềm giọng; ngược lại, ông nhấn mạnh nếu lạm phát tiếp tục vượt mục tiêu, Fed “sẽ không ngần ngại hành động” và lãi suất có thể là một phần của giải pháp.
Lạm phát, Hormuz và kịch bản Fed tăng lãi suất trong các tháng tới
Câu chuyện chính sách tiền tệ Mỹ không chỉ dừng ở thị trường lao động. Lạm phát vẫn cao hơn mục tiêu 2% khi CPI lõi tăng 2,8%, còn giá năng lượng tăng 17,9% và giá xăng tăng 28,4% so với cùng kỳ. Tình hình càng căng khi căng thẳng tại eo biển Hormuz đe dọa chuỗi cung ứng năng lượng; Quốc hội Iran đang xem xét dự luật cấm tàu thuyền Mỹ qua tuyến đường thủy này trong khuôn khổ thỏa thuận với Oman. Điều đó khiến nguy cơ cú sốc giá năng lượng kéo dài, khiến lạm phát khó hạ nhanh. Trong bối cảnh đó, một số tổ chức lớn bắt đầu dựng lại kịch bản Fed tăng lãi suất: BNP Paribas đặt một chuỗi tăng bắt đầu từ tháng 12/2026, Macquarie chọn mốc tháng 10. Dù lộ trình khác nhau, điểm chung là họ coi động thái của Warsh là then chốt: nếu lạm phát dai dẳng, chính ông đã nói Fed có thể phải hành động sớm để kiềm chế nền kinh tế.
Điểm mấu chốt là Kevin Warsh không còn nhiều không gian để trì hoãn lựa chọn. Nếu ông chiều lòng Nhà Trắng và kiên quyết giữ nguyên lãi suất bất chấp dữ liệu, uy tín Fed với thị trường sẽ bị xói mòn, và kỳ vọng lạm phát có thể mất neo. Nếu ông đứng về phía đa số FOMC, chấp nhận Fed tăng lãi suất khi cần, ông sẽ đẩy mình vào xung đột với Trump nhưng bảo vệ tính độc lập của chính sách tiền tệ Mỹ. Trong mọi kịch bản, thị trường lãi suất đã gửi thông điệp rõ ràng: họ không còn tin vào câu chuyện “cắt giảm dễ dàng”, mà đang chuẩn bị cho một Fed cứng rắn hơn – và Kevin Warsh sẽ là người chịu trách nhiệm trước lịch sử về lựa chọn mình đưa ra trong những tháng tới.
