Fed cứng rắn: Tín hiệu tỷ giá USD/VND không thể bỏ qua
Fed tăng lãi suất là việc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ điều chỉnh lãi suất quỹ liên bang lên mức cao hơn, qua đó làm chi phí vốn bằng USD tăng, đồng USD mạnh lên và tạo áp lực lên các nền kinh tế có độ mở lớn, đặc biệt là tỷ giá các đồng tiền như VND so với USD trong thương mại, đầu tư và dòng vốn quốc tế. Fed tăng lãi suất thêm 0,25 điểm phần trăm, đưa lãi suất quỹ liên bang lên 3,75-4%, với tín hiệu sẽ duy trì chính sách tiền tệ Mỹ ở trạng thái cứng rắn trong những tháng tới. Điều này khiến bài toán điều hành chính sách tiền tệ Việt Nam phức tạp hơn: phải giữ ổn định tỷ giá USD VND, kiểm soát lạm phát đã tiệm cận mục tiêu và vẫn hỗ trợ tăng trưởng. Trong bối cảnh đó, cách Việt Nam phản ứng sẽ quyết định liệu VND chịu áp lực mất giá mạnh hay chỉ điều chỉnh có kiểm soát.
Áp lực tỷ giá và lạm phát: VND đang ở thế khó
Tác động của chính sách tiền tệ Mỹ không chỉ là câu chuyện lãi suất trên giấy. Fed tăng lãi suất có thể làm thay đổi kỳ vọng về lãi suất, tỷ giá, dòng vốn và chi phí vốn toàn cầu, qua đó ảnh hưởng mạnh tới những nền kinh tế có độ mở lớn như Việt Nam. CPI tháng 8 tăng 4,89% so với cùng kỳ, đưa CPI bình quân 8 tháng lên 4,45%, gần sát trần kiểm soát lạm phát khoảng 4,5% mà Ngân hàng Nhà nước đặt ra. Khi lạm phát đã “chạm trần”, dư địa hạ tiếp lãi suất Việt Nam để hỗ trợ tăng trưởng gần như không còn. Nếu lãi suất VND giảm nhanh trong khi Fed tăng lãi suất, chênh lệch lãi suất VND-USD thu hẹp, gây thêm áp lực lên tỷ giá USD VND và nguy cơ nhập khẩu lạm phát qua kênh giá hàng nhập khẩu, đặc biệt là năng lượng và tư liệu sản xuất.
Dự báo tỷ giá USD/VND: Mức 26.200 có đáng lo?
Ở cấp độ thị trường, dấu hiệu căng thẳng trên tỷ giá đã xuất hiện. Tỷ giá trung tâm tăng từ 25.617 đồng/USD ngày 15/9 lên 25.637 đồng/USD ngày 20/9, tức tăng khoảng 40 đồng chỉ trong một tuần. Trong khi đó, lãi suất VND liên ngân hàng qua đêm lên 4,5%, kỳ hạn hai tuần lên tới 6%, cho thấy thanh khoản căng và chi phí vốn nội tệ cao hơn. UOB dự báo Ngân hàng Nhà nước sẽ duy trì lãi suất tái cấp vốn ở mức 4,5% trong phần còn lại của năm 2026 và kéo dài sang năm 2027, thay vì vội vã chạy theo Fed tăng lãi suất. Cùng với đó, các tổ chức phân tích kỳ vọng tỷ giá USD/VND có thể quanh mức 26.200 trong quý IV và 26.100 trong quý I năm sau, phản ánh áp lực tăng nhưng chưa đến mức “sốc” tỷ giá nếu chính sách trong nước giữ được kỷ luật và thông điệp rõ ràng.
| Chỉ tiêu | Diễn biến gần đây | Hàm ý chính sách |
|---|---|---|
| Tỷ giá trung tâm | Tăng khoảng 40 đồng trong một tuần | Áp lực lên VND gia tăng, cần theo dõi sát |
| Lãi suất liên ngân hàng qua đêm | Lên 4,5% | Thanh khoản hệ thống căng, khó hạ lãi suất thêm |
| Lãi suất tái cấp vốn | Dự kiến giữ ở 4,5% đến hết 2027 | Ưu tiên ổn định vĩ mô hơn là chạy theo Fed |
Chiến lược của Việt Nam: Giữ vững lãi suất, linh hoạt tỷ giá
Điểm đáng chú ý là Việt Nam không chọn phản ứng “cơ học” với Fed tăng lãi suất. Việt Nam chưa nhất thiết phải tăng lãi suất điều hành theo Fed, nhưng dư địa tiếp tục giảm lãi suất VND đang hẹp hơn. Ngân hàng Nhà nước đã hút ròng hơn 62.500 tỷ đồng qua thị trường mở trong tuần 14–18/9, cho thấy ưu tiên kiểm soát thanh khoản và giữ ổn định lãi suất ngắn hạn hơn là thay đổi mạnh lãi suất điều hành. Theo chuyên gia của UOB, “việc thắt chặt chính sách tiền tệ sẽ không mang lại nhiều hiệu quả trong việc kiềm chế lạm phát do các yếu tố từ phía cung gây ra, trong khi dư địa nới lỏng cũng rất hạn chế”. Cách tiếp cận hợp lý lúc này là dùng chính sách tài khóa – đẩy mạnh đầu tư công, cải cách thủ tục – để hỗ trợ tăng trưởng, trong khi chính sách tiền tệ tập trung kiểm soát tỷ giá USD VND và lạm phát, giữ lãi suất Việt Nam ở mặt bằng ổn định.
Kết luận: Không chạy theo Fed, nhưng không được chủ quan
Fed tăng lãi suất, đồng USD mạnh lên và khiến tỷ giá USD/VND chịu áp lực là điều không thể tránh. Tuy vậy, phản ứng khôn ngoan không phải là nâng lãi suất Việt Nam mọi giá, mà là chấp nhận một mức mất giá vừa phải của VND để bảo vệ tăng trưởng, đồng thời giữ lạm phát trong ngưỡng kiểm soát. Ngân hàng Nhà nước đang cố gắng cân bằng ba mục tiêu: hỗ trợ tăng trưởng, kiểm soát tỷ giá và lạm phát; và hiện chưa bị buộc phải tăng lãi suất điều hành ngay, nhưng khoảng trống để giảm lãi suất đã thu hẹp đáng kể. Thông điệp cho thị trường là rõ: chính sách tiền tệ Mỹ có thể cứng rắn, song Việt Nam sẽ chọn con đường riêng, linh hoạt hơn và đặt ổn định vĩ mô lên trên mọi quyết định, miễn là tỷ giá USD VND vẫn nằm trong vùng dự báo và lạm phát không vượt khỏi mục tiêu.
