Khu thương mại tự do Đà Nẵng: Bước ngoặt chiến lược chứ không chỉ là một dự án hạ tầng
Khu thương mại tự do Đà Nẵng là tổ hợp không gian sản xuất, logistics, thương mại – dịch vụ và công nghiệp công nghệ số quy mô 1.881ha, được tổ chức thành 7 vị trí không liền kề với mục tiêu thu hút đầu tư, trung chuyển hàng hóa và phát triển dịch vụ chất lượng cao. Việc UBND TP Đà Nẵng chấp thuận chủ trương đầu tư khu chức năng 276ha tại vị trí số 7 với tổng vốn 3.525 tỷ đồng cho thấy thành phố đang chọn cách “đi tắt đón đầu” bằng hạ tầng logistics và công nghệ số, thay vì trông chờ vào mở rộng đô thị truyền thống. Đây không phải là một khu công nghiệp nữa, mà là tuyên bố tham vọng: Đà Nẵng muốn trở thành điểm trung chuyển và sản xuất giá trị cao của miền Trung. Nếu triển khai đúng tiến độ, khu này sẽ tạo ra một hành lang công nghiệp mới, kéo theo việc làm, nhu cầu nhà ở và cả làn sóng dịch chuyển doanh nghiệp.
Hai quyết định đầu tư: 3.525 tỷ cho khu chức năng, 919 tỷ cho tái định cư
Quyết định số 4785/QĐ-UBND phê duyệt dự án đầu tư xây dựng và kinh doanh kết cấu hạ tầng khu chức năng tại vị trí số 7 thuộc Khu thương mại tự do Đà Nẵng, diện tích khoảng 276ha tại xã Hòa Vang, tổng vốn 3.525 tỷ đồng, thời hạn hoạt động 70 năm. Khu này được định hướng thành tổ hợp sản xuất, hạ tầng logistics Đà Nẵng, khu công nghệ số và công nghệ thông tin – tức là nhắm thẳng vào các ngành có biên lợi nhuận và giá trị gia tăng cao. Song song, ngày 20/10, Chủ tịch UBND thành phố phê duyệt Dự án thành phần 2 đầu tư hạ tầng kỹ thuật khu tái định cư tại xã Bà Nà, diện tích 65,38ha, tổng mức đầu tư hơn 919,5 tỷ đồng, thời gian thực hiện 2026–2029. Đây là bước đi thẳng vào “nút thắt” giải phóng mặt bằng: muốn có quỹ đất sạch cho nhà đầu tư, phải giải quyết chỗ ở cho người dân trước.
Hạ tầng logistics và dự án công nghệ số: Cách Đà Nẵng tham gia cuộc đua chuỗi cung ứng
Điểm đáng chú ý nhất của Khu thương mại tự do Đà Nẵng là định hướng chức năng: sản xuất, logistics, thương mại – dịch vụ, công nghiệp công nghệ số, công nghệ thông tin và đổi mới sáng tạo. Nói cách khác, thành phố đang xây một “bộ khung” hạ tầng logistics Đà Nẵng gắn chặt với các dự án công nghệ số, thay vì tách rời công nghiệp và dịch vụ. Theo quy hoạch, khu chức năng vị trí số 7 sẽ là nơi đặt các nhà máy sản xuất, trung tâm logistics, kho bãi, cùng các doanh nghiệp công nghệ số và CNTT, hoạt động trong khung thời hạn 70 năm. Nếu đi kèm chính sách ưu đãi đủ hấp dẫn, cấu trúc này có thể kéo các nhà sản xuất toàn cầu đang tìm điểm đặt nhà máy gần cảng biển, sân bay và mạng lưới logistics vùng, đồng thời hình thành các cụm doanh nghiệp công nghệ số bám theo chuỗi cung ứng đó.
Giải phóng mặt bằng và tái định cư: Thước đo thành công của chiến lược FTZ
Không có giải phóng mặt bằng trơn tru, mọi tham vọng về Khu thương mại tự do Đà Nẵng sẽ chỉ nằm trên giấy. Kế hoạch cho khu chức năng vị trí số 7 khá rõ: giai đoạn chuẩn bị đầu tư và thủ tục từ quý 4/2026 đến quý 4/2027; bồi thường, giải phóng mặt bằng và bàn giao mặt bằng sạch từ quý 1/2027 đến quý 3/2029. Dự án tái định cư Bà Nà chính là “mảnh ghép xã hội” của bài toán này, với mục tiêu bố trí nhà ở cho các hộ dân thuộc diện giải tỏa tại các vị trí 4, 5, 6, 7 và dự án lân cận. Thành phố đầu tư san nền, đường giao thông, cấp thoát nước, chiếu sáng, công viên, cây xanh, cùng trạm bơm và module xử lý nước thải nâng công suất lên 2.000m3/ngày đêm. Nếu khu tái định cư không bảo đảm chất lượng sống, xung đột lợi ích sẽ xuất hiện và tiến độ giải phóng mặt bằng khó giữ như kế hoạch.
Hành lang công nghiệp mới: Việc làm, nhà ở và sức ép thực thi
Giai đoạn xây dựng cơ bản của khu chức năng vị trí số 7 – gồm san lấp, phát triển kết cấu hạ tầng và đưa công trình vào khai thác – dự kiến từ quý 4/2027 đến quý 1/2032. Từ quý 4/2028, dự án đã bắt đầu hoạt động kinh doanh, tiếp thị và thu hút đầu tư song song với hoàn thiện hạ tầng. Điều này đồng nghĩa một hành lang công nghiệp – logistics – công nghệ số mới sẽ hình thành dần, kéo theo nhu cầu lớn về lao động kỹ thuật, dịch vụ hỗ trợ và nhà ở quanh khu vực. Dự án tái định cư 919,5 tỷ đồng trong giai đoạn 2026–2029 không chỉ là chỗ ở cho người dân bị giải tỏa, mà còn là “vùng đệm” đô thị để hấp thụ lực lượng lao động mới. Khu thương mại tự do được kỳ vọng tạo thêm động lực thu hút vốn trong nước và quốc tế, phát triển sản xuất, trung chuyển hàng hóa, thương mại và dịch vụ chất lượng cao. Câu hỏi còn lại không nằm ở tầm nhìn, mà ở khả năng giữ tiến độ, chất lượng hạ tầng và nhất quán chính sách trong suốt chặng đường 70 năm.
