Khu thương mại tự do Đà Nẵng: Bước ngoặt chiến lược cho tham vọng hub logistics
Khu thương mại tự do Đà Nẵng là một tổ hợp không gian sản xuất, logistics, thương mại – dịch vụ và công nghệ số với quy mô khoảng 1.881ha, được tổ chức thành bảy khu chức năng không liền kề nhằm thu hút đầu tư hạ tầng logistics, công nghiệp Đà Nẵng và các hoạt động xuất nhập khẩu giá trị cao. Đây không chỉ là một dự án quy hoạch thuần túy, mà là tuyên bố tham vọng: Đà Nẵng muốn trở thành một hub thương mại khu vực, thay vì chỉ là một thành phố du lịch biển. Việc thành phố liên tiếp phê duyệt các dự án hạ tầng lớn trong Khu thương mại tự do Đà Nẵng cho thấy chính quyền đang chọn con đường “đi thẳng vào chuỗi cung ứng”, đặt cược vào logistics, sản xuất và công nghệ số như trụ cột tăng trưởng mới. Câu hỏi không còn là Đà Nẵng có làm hay không, mà là làm nhanh đến đâu và có đủ quyết liệt để vượt lên các đối thủ trong khu vực hay không.
Ba dự án hạ tầng lớn: Tín hiệu mạnh mẽ về niềm tin của nhà đầu tư
Điểm nhấn đầu tiên là Khu công nghiệp WHA Đà Nẵng quy mô 400ha tại xã Thăng Bình và Đồng Dương, với tổng vốn đầu tư 2.709 tỷ đồng, được triển khai trong hai giai đoạn 200ha. Đây là khoản đầu tư hạ tầng logistics và công nghiệp Đà Nẵng đủ lớn để gửi đi thông điệp: nhà đầu tư ngoại tin rằng thành phố có thể trở thành điểm đến sản xuất – logistics mới. Song song, UBND thành phố đã chấp thuận chủ trương đầu tư khu chức năng vị trí số 7 trong Khu thương mại tự do Đà Nẵng, diện tích khoảng 276ha, tổng vốn 3.525 tỷ đồng, định hướng thành khu sản xuất, logistics, công nghệ số và công nghệ thông tin. Một câu nói có thể trích dẫn là: “Dự án khu chức năng vị trí số 7 hướng đến hình thành không gian sản xuất, logistics và công nghệ theo quy hoạch”. Cùng lúc, thành phố chọn Công ty TNHH FTZ KITA Trung Nam làm nhà đầu tư khu chức năng vị trí số 6 tại xã Bà Nà, diện tích khoảng 154ha, tổng vốn hơn 3.354 tỷ đồng. Khi năm trên bảy vị trí trong Khu thương mại tự do Đà Nẵng đã có nhà đầu tư, đó là bằng chứng rõ ràng rằng cả nhà đầu tư trong nước lẫn quốc tế đang đặt cược vào tương lai chuỗi cung ứng tại đây.
Thiết kế không gian đa chức năng: Lợi thế hay thách thức cho Đà Nẵng?
Khu thương mại tự do Đà Nẵng được thiết kế gồm bảy vị trí không liền kề, với các chức năng sản xuất, logistics, thương mại – dịch vụ, công nghiệp công nghệ số, công nghệ thông tin và đổi mới sáng tạo. Cách phân bổ này cho phép thành phố linh hoạt bố trí đất cho từng ngành, như khu chức năng vị trí số 7 tại Hòa Vang (276ha) tập trung sản xuất, logistics và công nghệ số, trong khi vị trí số 6 tại Bà Nà (154ha) được giao cho FTZ KITA Trung Nam phát triển hạ tầng và cho thuê đất dịch vụ. Về lý thuyết, cấu trúc phân tán giúp Đà Nẵng tránh “dồn trứng vào một giỏ”, đa dạng hóa hoạt động kinh tế và giảm rủi ro. Nhưng nó cũng đặt ra bài toán: làm sao kết nối hiệu quả các khu chức năng, từ hạ tầng giao thông đến thủ tục hải quan, để doanh nghiệp cảm nhận đây là một hệ sinh thái thống nhất chứ không phải bảy dự án rời rạc. Nếu không giải quyết triệt để, lợi thế quy hoạch sẽ bị bào mòn bởi chi phí logistics nội vùng và sự phức tạp trong vận hành.
Lộ trình triển khai: Cửa sổ thời gian để khẳng định vị thế
Các dự án hạ tầng trong Khu thương mại tự do Đà Nẵng không chỉ lớn về quy mô vốn mà còn có lộ trình triển khai kéo dài, tạo ra một “cửa sổ thời gian” quan trọng. Dự án khu chức năng vị trí số 6 tại Bà Nà, do FTZ KITA Trung Nam đầu tư với tổng vốn hơn 3.354 tỷ đồng, được lên kế hoạch hoàn thành chậm nhất vào quý 4/2029. Đối với khu chức năng vị trí số 7, giai đoạn chuẩn bị đầu tư từ quý 4/2026 đến quý 4/2027, bồi thường giải phóng mặt bằng từ quý 1/2027 đến quý 3/2029, và giai đoạn xây dựng cơ bản kéo dài từ quý 4/2027 đến quý 1/2032. Dự án dự kiến bắt đầu kinh doanh, tiếp thị và thu hút đầu tư từ quý 4/2028, song song với việc hoàn thiện hạ tầng. Lịch trình này cho thấy Đà Nẵng đang đánh đổi: chấp nhận một chu kỳ đầu tư dài để xây dựng nền tảng hạ tầng logistics và công nghiệp Đà Nẵng bài bản, thay vì chạy theo các dự án ngắn hạn. Nhưng điều đó cũng nghĩa là thành phố phải duy trì kỷ luật triển khai trong hơn một thập kỷ, nếu không muốn mất lợi thế “người đi trước” vào tay các khu thương mại tự do khác.
Kết luận: Đà Nẵng có dám đi đến cùng với tham vọng hub thương mại khu vực?
Khi Khu công nghiệp WHA Đà Nẵng 400ha, khu chức năng vị trí số 7 (276ha, 3.525 tỷ đồng) và khu chức năng vị trí số 6 (154ha, hơn 3.354 tỷ đồng) cùng được khởi động, bức tranh đã rõ: Đà Nẵng không muốn đứng ngoài cuộc chơi chuỗi cung ứng. Thành phố đang dùng Khu thương mại tự do Đà Nẵng như một “bàn đạp” để tái cấu trúc nền kinh tế theo hướng sản xuất, logistics và công nghệ, thay vì phụ thuộc vào du lịch và dịch vụ truyền thống. Nhưng tham vọng trở thành một hub thương mại khu vực không chỉ đo bằng số hecta đất hay nghìn tỷ đồng vốn đầu tư hạ tầng logistics. Nó sẽ được kiểm chứng bằng khả năng biến các khu chức năng thành hệ sinh thái thực sự hấp dẫn cho doanh nghiệp: thủ tục nhanh, chi phí hợp lý, hạ tầng đồng bộ và nguồn nhân lực phù hợp. Đà Nẵng đã đặt cược lớn; giờ là lúc phải chứng minh rằng đây không chỉ là một “siêu dự án trên giấy”, mà là một chiến lược dài hạn được thực thi đến cùng.
