Du lịch Gen Z: từ check-in đại trà đến hành trình có câu chuyện
Du lịch Gen Z là cách thế hệ sinh từ 1997 đến 2012 ưu tiên những chuyến đi tiết kiệm, độc đáo, bình yên và mang đậm dấu ấn cá nhân, đặt cảm xúc và câu chuyện lên trước những khuôn mẫu tham quan đông đúc, qua đó định hình lại xu hướng du lịch Đông Nam Á theo hướng sâu sắc, linh hoạt và gắn kết hơn với đời sống địa phương. Du khách trẻ không còn hứng thú với các tour trọn gói giống nhau từ thành phố này sang thành phố khác. Họ muốn tự kể câu chuyện của mình thông qua những nơi đến, những trang sách đọc trước chuyến đi và những pin nhỏ trên bản đồ số. Khi du lịch trở thành một phần danh tính, Gen Z buộc ngành du lịch phải thay đổi: ít quảng cáo sáo rỗng, nhiều nội dung có chiều sâu, ít “hot trend”, nhiều không gian để mỗi người tự khám phá bằng câu chuyện riêng.
Bookbound: khi cuốn sách trở thành bản thiết kế hành trình
Thế hệ trẻ đang đẩy mạnh xu hướng du lịch theo sách, biến Bookbound thành một lựa chọn nghiêm túc chứ không phải thú vui của số ít người yêu văn chương. Thay vì hỏi “đi đâu?”, nhiều người bắt đầu bằng “đọc gì?”, rồi để một tiểu thuyết hay tập tản văn dẫn đường tới những con phố, quán cà phê, thư viện từng xuất hiện trong tác phẩm. Theo báo cáo xu hướng du lịch năm 2026 của Skyscanner, 55% du khách đã đặt hoặc cân nhắc đặt chuyến đi lấy cảm hứng từ văn học, trong khi lượng tìm kiếm khách sạn có thư viện tăng 70% so với cùng kỳ năm trước. Đây là cú xoay rõ ràng: giá trị của chuyến đi không còn đo bằng số điểm check-in, mà bằng cảm giác thấu hiểu nơi mình đặt chân tới và khả năng khám phá bằng câu chuyện. Khi một đoạn văn được đọc ngay trước lúc du khách bước vào con phố trong tác phẩm, trải nghiệm được nâng cấp từ “xem cảnh” thành “gặp gỡ ký ức và con người” của vùng đất đó.
Bản đồ số và Pin List: công cụ để cá nhân hóa hành trình
Nếu sách cho Gen Z khung cảm xúc, thì công cụ số như Google Maps Pin List cho họ cấu trúc thực tế của chuyến đi. Người trẻ không muốn lịch trình cố định, họ muốn một “bản đồ cảm hứng” nơi các địa điểm yêu thích được ghim lại, sắp xếp và cập nhật theo thời gian. Thay vì để địa chỉ nằm rải rác trong ghi chú, tin nhắn hay ảnh chụp màn hình, Pin List cho phép tập hợp nhà hàng, quán cà phê, điểm tham quan, khu phố vào cùng một bản đồ có thể lưu, chỉnh sửa và chia sẻ với người đồng hành. Điểm thú vị là người dùng không cần sao chép nguyên vẹn lịch trình có sẵn; mỗi danh sách là điểm xuất phát để bổ sung, lược bỏ, tạo một du lịch Gen Z đúng nghĩa: linh hoạt, cá nhân hóa, tôn trọng nhịp độ riêng. Khi các creator ẩm thực hay gia đình chia sẻ Pin List dựa trên trải nghiệm thực tế, bản đồ không chỉ là tập hợp tọa độ mà thành cuốn nhật ký số, mở ra nhiều lát cắt đời sống địa phương cho người theo dõi.
Việt Nam trong mắt Gen Z quốc tế: đô thị, ký ức và cảnh quan độc đáo
Trong bức tranh xu hướng du lịch Đông Nam Á, Việt Nam nổi lên như một điểm đến có thể thỏa mãn gần như mọi “đòi hỏi” của du lịch Gen Z: đô thị hiện đại, chiều sâu văn hóa và cảnh quan đặc sắc. Nhiều du khách bắt đầu tại Hà Nội với kiến trúc lịch sử, phố xá nhộn nhịp và ẩm thực đường phố, rồi đi tiếp đến Hội An – đô thị cổ quyến rũ, được bảo tồn nguyên vẹn – và TP.HCM, đô thị lớn nhất, sôi động và cởi mở. Theo chia sẻ của một chuyên gia du lịch từng đến Việt Nam từ khi còn ở độ tuổi đôi mươi, đất nước này có “người dân địa phương tuyệt vời, ẩm thực phong phú, lịch sử và văn hóa đầy điều để khám phá”. Với du lịch theo sách, Hà Nội, Hội An hay Sài Gòn càng có thêm lớp nội dung mới: người trẻ có thể tìm lại những địa danh trong tác phẩm họ yêu, biến chuyến đi thành cuộc đối thoại giữa quá khứ trên trang văn và hiện tại nơi phố phường.
Khám phá bằng câu chuyện: tiềm năng lớn nhưng không dành cho phong trào
Du lịch theo sách và khám phá bằng câu chuyện có sức hút rõ rệt, nhưng đây không phải hướng đi nên phát triển theo phong trào. Sản phẩm gắn với Bookbound phù hợp nhất với một thị trường ngách gồm những du khách yêu văn hóa, thích du lịch chậm và sẵn sàng dành nhiều thời gian để hiểu một vùng đất, thay vì chỉ ghé qua để chụp ảnh. Nếu điểm đến chỉ dựng vài hoạt cảnh, bày biện bề nổi theo tác phẩm mà không chạm đến giá trị cốt lõi, mọi thứ sẽ hóa trang trí rỗng, dễ đánh mất lòng tin của thế hệ Gen Z – nhóm vốn đang ưu tiên những trải nghiệm độc đáo, bình yên và mang dấu ấn cá nhân. Theo báo cáo “What the Future 2026” của Kayak, 69% du khách Gen Z muốn ghé thăm nơi họ chưa từng đặt chân đến và 84% thích vùng nông thôn hoặc thành phố nhỏ hơn các trung tâm du lịch lớn. Đó là lời nhắc cho ngành du lịch: hãy xây những hành trình có câu chuyện, cảm xúc và chiều sâu, không cần đại chúng nhưng phải thành thật với ký ức, con người và tinh thần của vùng đất.
