Văn hóa cần được chạm tới, không chỉ được kể lại
Ngày hội học đường là hoạt động tập thể đưa học sinh trực tiếp tham gia vào phong tục, sinh hoạt cộng đồng và những giá trị văn hóa, qua đó biến bài học ngoài lớp thành trải nghiệm có ý nghĩa. Tại Trường THCS Chiềng Sinh, xã Chiềng Sinh, tỉnh Điện Biên, nhà trường lồng ghép hoạt động văn hóa vào chương trình trải nghiệm, từ hội chợ Xuân đến Tết Trung thu. Cách làm này đáng chú ý vì văn hóa truyền thống khó trở thành một phần đời sống của học sinh nếu chỉ xuất hiện trong lời giảng hay phần giới thiệu về ngày lễ. Khi được cùng chuẩn bị, vui chơi và tìm hiểu, các em có cơ hội cảm nhận ý nghĩa của phong tục bằng chính việc mình làm. Với học sinh vùng cao, những sân chơi gần gũi như vậy còn tạo cơ hội gặp gỡ, học hỏi và gắn kết trong môi trường học đường.
Hội chợ Xuân biến kỹ năng thành việc làm cụ thể
Hội chợ Xuân mang chủ đề “Xuân yêu thương” là một hoạt động tiêu biểu: các gian hàng được phân theo khối, lớp để học sinh cùng giáo viên và phụ huynh chuẩn bị, trang trí, sắp xếp sản phẩm rồi giới thiệu với mọi người. Đây không chỉ là cách tái hiện không khí ngày Tết mà còn là một lớp học thực hành. Khi đứng trước tập thể để giới thiệu sản phẩm, học sinh THCS luyện sự tự tin và khả năng diễn đạt; khi cùng bạn chuẩn bị gian hàng, các em học cách hợp tác và chịu trách nhiệm với phần việc chung. Hiệu trưởng Trần Quang Điệp cho rằng sân chơi tập thể cần gắn với giáo dục kỹ năng sống và phát triển toàn diện. Nhận định ấy thể hiện đúng giá trị của hoạt động trải nghiệm: kỹ năng không chỉ được nhắc đến như mục tiêu, mà được rèn qua tình huống thật.
Gian hàng 0 đồng dạy bài học về sẻ chia
Trong Hội chợ Xuân, gian hàng 0 đồng mở rộng ý nghĩa của ngày hội từ vui chơi sang quan tâm cộng đồng. Chính quyền địa phương, cán bộ, giáo viên, học sinh và phụ huynh cùng đóng góp sản phẩm để hỗ trợ người dân và học sinh gặp khó khăn tại xã Chiềng Sinh. Các em tham gia những việc phù hợp như sắp xếp, trưng bày và hướng dẫn người đến nhận hàng. Giá trị lớn nhất không nằm ở món quà, mà ở cơ hội để học sinh hiểu rằng sự giúp đỡ bắt đầu từ hành động cụ thể và sự tôn trọng người nhận. Khi gia đình, nhà trường và học sinh cùng góp sức, tinh thần tương thân tương ái không còn là khẩu hiệu xa lạ. Nó hiện diện trong cách các em làm việc với nhau và quan tâm đến những hoàn cảnh khác nhau.
Trải nghiệm văn hóa làm giàu đời sống học đường
Nhịp trải nghiệm không chỉ dừng ở mùa Xuân. Trong chương trình Trung thu năm học 2025–2026 với chủ đề “Lồng đèn thắp sáng ước mơ”, thầy trò nhà trường kết hợp văn nghệ, múa hát tập thể, trò chơi dân gian và sinh hoạt theo lớp. Qua những hoạt động như vậy, học sinh có thêm cơ hội tiếp cận biểu tượng văn hóa truyền thống bằng hình thức sinh động, đồng thời rèn kỹ năng sống và xây dựng môi trường học đường thân thiện, an toàn. Điều đáng giữ lại từ cách làm ở Chiềng Sinh là giáo dục văn hóa không nhất thiết cần một chương trình lớn: một tiết mục, một gian hàng hay một việc sẻ chia đều có thể nuôi dưỡng tinh thần đoàn kết và trách nhiệm. Khi được tham gia đều đặn, ngày hội học đường giúp văn hóa hiện diện trong quan hệ giữa học sinh, gia đình và cộng đồng, chứ không chỉ nằm trong bài học.
